درباره یزد

اطلاعات عمومی - یزد، شهر بادگیرها، مرکز استان و شهرستان یزد در مرکز ایران است. این شهر بین رشته‌های شیرکوه و خرانق و در دره‌ای وسیع قرار گرفته‌است. این شهر تاریخی، معماري کم‌نظیری دارد که از شاهكارهاي هنري جهان به‌شمار می‌رود؛ چنان‌که پس از گذشت قرن‌ها هنوز آثار به جای مانده از بناهاي گنبد خشتي و مساجد و امام‌زاده‌ها و آب انبارها، مشتاقان هنر و تاریخ را به این شهر زیبا می‌کشاند.
یزد از شهرهای باستانی ایران است و گفته می‌شود بنای آن به دوران ساسانیان و پادشاهی یزدگرد اول بازمی‌گردد اما آبادانی آن پس از سده پنجم هجری به بعد بوده و اتابکان فارس از مهم‌ترین عوامل پیشرفت این شهر در سده‌های گذشته به‌شمار می‌روند. این شهر در زمان حمله مغولان به ایران در سده‌های هفتم و هشتم هجری، پناهگاه بسیاری از دانشمندان و بزرگانی بوده که این شهر را سکونت‌گاه و محل زندگی خود قرار داده بودند.
یزد و برخی شهرهای اطراف آن محل سکونت باستانی زرتشتیان ایران بوده‌ است و چند آتشکده مهم زرتشتیان در آن واقع شده‌است. مردم این شهر با حفظ مراسم و آداب قديمي خود، اصالت شهري و هنري را حفظ كرده‌اند و با بازدید از این شهر می‌توان با بسیاری از عناصر فرهنگی و هنری ايران باستان از نزدیک آشنا شد.
وجه تسمیه - درباره وجه تسمیه شهر یزد دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد. گفته می‌شود در زمان ساسانیان در این محل شهری بنا شد که آن را « یزدان‌گرد » نام نهادند و یزدگرد آن را به دختر خود هدیه داد. واژه یزد نامی است باستانی که ریشه در « یشت » یا « یزت » و « یسن » دارد؛ با مفاهیمی چون ستایش، نیایش، پرستش و ایزد؛ چنان‌که یکی از فصول پنجگانه اوستا هم یشت‌ها خوانده می‌شود.
یزد در طول تاریخ نام‌های بسیار دیگری نیز داشته‌ است که ایساتیس، کهثه، شهر ایزد، یزجی، یزدان‌شهر و یسن از آن جمله اند. «یزدان» یا «یزتان» (به‌معنای پاک، مقدس، فرخنده و درخور آفرین) آخرین نامی است که این شهر در دوران ساسانیان بدان خوانده می‌شده‌ است و معنای آن آفریننده خوبی‌ها، پاکی‌ها و شهر خدا است.
بعد از آمدن اسلام وگرایش مردم یزد به دین اسلام، عنوان دارالعباده به این شهر داده شد.
زبان - مردم یزد به زبان فارسی رایج با گویش یزدی که شاخه‌ای از فارسی دری است، سخن می‌گویند. همچنین زرتشتیان یزد در میان خود هنوز به زبان نیاکان‌شان سخن می‌گویند و به ویژه مراسم مذهبی خود را با این زبان انجام می‌دهند.
نژاد و قومیت - مردم یزد عمدتاً از نژاد فارس هستند.
مذهب مردم یزد - بیشتر مردم شهر یزد مسلمان و شیعه هستند، اما از سده‌های باستان، این شهر و شهرهای اطراف آن سکونت‌گاه بسیاری از زرتشتیان ایران بوده‌است و اکنون نیز از مراکز زندگی آنها به شمار می‌رود.
شهرهای یزد عبارتند از : یزد ، اردکان ، میبد ، بافق ، بهاباد ، تفت ، ابرکوه ، مهریز ، خاتم ، صدوق ، طبس.
اطلاعات گردشگری - یزد در شرق اصفهان و در جنوب كوير لوت با طول جغرافيايي 54 درجه و 24 دقيقه و عرض جغرافيايي 31 درجه و 25 دقيقه در ارتفاع 1240 متر از سطح دریا در مركز ايران قرار گرفته‌است. فاصله تهران تا يزد 608 كيلومتر است و اين مسير را مي‌توان از دو راه تهران - قم - كاشان - نائين - يزد و تهران - قم - اصفهان – نايين- يزد، با اتوبوس يا هواپيما و قطار طي کرد.
بناهای تاریخی - آتشکده یزدان، آتشکده بهرام، امیرچخماق، پیر سبز چک‌چک، خانه لاری‌ها، دخمه زرتشتیان، آب‌انبار شش بادگیر، رباط ساغند، زندان اسکندر، قلعه مروست، قلعه ندوشن، مسجد شاه ولی، میدان و حمام خان، خانه رسولیان، خانه عرب‌ها، خانه لاری‌ها، خانه ملک‌التجار، مدرسه خان و مدرسه شهاب‌الدین و آتشکده زرتشتیان که مشهور است آتشی که در آنجا روشن است، هزار و پانصد سال پیش، از معبد آناهیتا آورده شده است.
مساجد و بقعه‌های تاریخی - مسجد جامع کبیر، مسجد امیرچخماق، مسجد ملااسماعیل، مسجد بندرآباد، مسجد آمنه‌گل، امام‌زاده ابوجعفر، بقعه سیدخلیل، بقعه دوازده‌امام، بقعه سیدرضا، بقعه فهادان، بقعه شیخ‌داد، مقبره علی‌خاموش، بقعه سیدپنهون، بقعه سید رکن‌الدین، امامزاده زید، امامزاده میرحسن، بقعه زرندیان و بقعه سادات.
جاذبه‌های طبیعی - سرو کهن ابرکوه، غار چهارطاقی، باغ دولت آباد، باغ گلشن طبس.
سوغات - یزد ره اوردهای گوناگونی دارد:
  • شیرینی (قطاب، پشمک، باقلوا، کیک یزدی، لوزهای پنجگانه، حاجی بادام، سوهان و نان برنجی و ...)
  • پارچه شعربافی ( ترمه یا انگشت بافت، زری، مخمل، دارایی یا ایکات، شمد، چادرشب، روتختی، دستمال یزدی و ...)
  • روانداز و زمین پوش ( قالی، قالیچه، گلیم، سجاده، زیلو، پتو، سفره، بقچه، روفرشی، لنگ، حصیر و ...)
  • خاکینه ( سفال، سرامیک، کاشی و ...)
  • سایر (انار، ارده، حلوا ارده، گیوه، سریشم، زیورآلات طلا و ...)

درباره یزد - یزد به‌دلیل داشتن بناهای زیبای تاریخی که نمونه‌هایی کم‌نظیر و دیدنی از معماری ایرانی و اسلامی هستند، سالانه گردشگان بسیاری را به سوی خود می‌کشاند. بادگیرهای این شهر که از ابداعات ایرانیان باستان برای خنک کردن طبیعی بناها در گرمای طاقت‌فرسای شهرهای کویری بوده‌است، از جاذبه‌های این شهر است. از همین رو، یزد به شهر بادگیرها مشهور است.
وضعيت جغرافيايي - یزد از شمال و جنوب و شرق با کوه‌های شیرکوه احاطه شده و از غرب به جاده غربي اردكان و نائين و اصفهان و نيز جاده كاشان مي‌رسد. از جنوب به‌ جاده تفت، ابرقو و شيراز و از جاده‌هاي شرقي به كرمان و استان سیستان و بلوچستان و نيز بنادر جنوب و ازطريق جاده طبس به مشهد مقدس مربوط مي‌شود. به واسطه همين راه‌ها یزد به صورت يك چهارراه اقتصادي درآمده است.
صنایع یزد - استان یزد با بیش از ۵۲ درصد مصرف برق صنعتی، یک استان صنعتی شناخته شده‌است که از نظر رتبه‌بندی کشوری پنجمین استان صنعتی کشور شناخته می‌شود. صنایع بزرگی همچون نساجی فرش، نساجی پارچه‌های طرح دار و ساده، فولاد، معادن آهن و معادن زغال سنگ و معادن سنگ و کارخانجات کاشی و کارخانه‌های کابل و فیبر نوری و صنایع غذایی در این شهر فعال هستند. صنعت زرگری یا طلاسازی یزد، از مهم‌ترین و مشهورترین صنایع یزد در سطح کشور است.
تاريخچه - به استناد كتب تاريخي و نيز با توجه به نوع شهرسازي یزد، این شهر چندين‌هزار سال پيش از ظهور اسلام برپا بوده و شهر مقدس زرتشتيان ایران باستان و همچنین زيارتگاه پارسيان ساير نقاط بوده است و مانند كعبه مسلمانان اهميت بسیار داشته است.
گروهی از مورخان، بناي شهر يزد را به يزدگرد اول نسبت داده و نام شهر را مربوط به او مي‌دانند.
آثار موجود، نشان‌دهنده وسعت و آباداني اين شهر در دوران سلطنت ديلميان تا عصر صفوي است. به‌موجب همين اسناد تاريخي، حصاربندي شهرستان و نخستین گسترش آن، به دست شعبه‌اي از سلسله كاكويه انجام شده‌است. بعدها اتابكان محلي به این شهر زیبایی و رونق بیشتر بخشیدند؛ چندان‌كه مدارس و مساجدی در آن برپا ساختند.
درعهد آل مظفر يزد مركز اصلي حكومت آنان بود و آباداني‌ بسیاری در آن پديد آمد. در دوره تيموري نیز اقداماتي برای آبادي و گسترش شهر انجام شد. پس از آن در دوران صفويه عمارت‌هایي در یزد بنا شد كه آثار آن هنوز بر جاي مانده‌است و از دوران قاجار نيز كاروانسراها و آب انبارهايي برجای مانده‌است.
یزد؛ گذرگاهی تاریخی - این سرزمین از گذرگاه‌های مهم در ادوار تاریخی بوده‌است. این ناحیه در دوره هخامنشیان از راه‌های معتبر، موسسه‌های راهداری، مراکز پستی و چاپاری برخوردار بوده است. راهداری در یزد قدیم چنان اهمیتی داشت که خاندان آل مظفر از منصب راهداری ناحیه میبد به پادشاهی رسیدند. با این‌همه، این استان از درگیری‌ها و جنگ‌های تاریخ کشور ایران تا حدودی در امان بوده‌است. صعب‌العبور بودن راه‌ها به همراه محدودیت منابع آبی، بزرگ‌ترین مانع تسخیر این منطقه توسط بعضی از حکومت‌های بزرگ و کوچک حاشیه این منطقه در طول تاریخ بوده است.
وجود آثاری از مهر و آناهیتا، ایساتیس و پادشاهی هخامنشی، زندان اسکندر و برج و بارو و کهن‌درهای بزرگ و پناهگاه‌های گوناگون موبدان و سران ساسانی و ابنیه و یادگارهای بعد از اسلام، مانند مساجد و امام‌زاده‌ها و مزارها، نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی بوده است.
آب و هوا - یزد دارای اقلیمی گرم و خشک و بیابانی است و اختلاف دما در تابستان و زمستان و حتی شب و روز آن بسیار است. می‌توان گفت یزد دو فصل دارد؛ فصل بلند گرما (از اسفند تا مهر) و فصل کوتاه سرما ( از آبان تا اواخر بهمن).
جمعيت و مساحت - جمعيت استان يزد برطبق برآورد جمعيت سال 1389، 1065893 تن است كه از اين آمار 566152 تن ساكن شهر يزد هستند. همچنين اين استان در حدود 72156 کیلومتر مربع وسعت دارد كه تقریباً 37/4 درصد از مساحت کل ایران را در بر می‌گیرد.

مکان های دیدنی یزد

 

يخچال گنبدي ميبد

يخچال ميبد قديمي‌ترين يخچال گنبدي و خشتي ايران، در 50كيلومتري شمال يزد قرار دارد. به لحاظ زيست‌بومي جزو سازه‌هاي سازگار محسوب مي‌شود و يك مجموعه معماري شگفت‌انگيز به شمار مي‌آيد كه تمام فرايند يك كارخانه يخ‌سازي را در يك مكان به دست مي‌دهد.

سَرْو اَبَرکوه

سَرْو اَبَرکوه درختی ملی وطبیعی در استان یزد قرار دارد و سروی پنج هزار ساله است. در فرهنگ زرتشتيان آمده است به آن سرو زرتشت گویند. «سرو ابرکوه» دومین درخت کهنسال جهان است.

باغ دولت آباد

باغ دولت آبادِ یزد در اواخر دوره افشاریه توسط محمد تقی خان معروف به خان بزرگ احداث گردید. این باغ كه یكی از باغهای بزرگ ایران و از آثار دوره افشاریه و زندیه می‌باشد دارای مرتفع‌ترین بادگیر شناسایی شده در ایران است.

غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان روی قله کوهی به همین نام قرار دارد. این غار که در جریان ورود اسلام به ایران و فشار بر زرتشتیان به مدت سی سال آتش کاریان را در دل خود روشن نگه داشته بود، اکنون علاوه بر این جاذبه مذهبی به علت داشتن ستون های استلاگمیت و استلاگتیت نیز جذابیت دارد. هم چنین مسیر ورود به غار تجربه ای جدید و بی نظیر از غارنوردی خواهد بود.

زندان اسکندر

زندان اسکندر یا مدرسه ضیائیه در محله فهادان شهر یزد یکی از آثار دوران مغول است که با تغییر کاربری به مدرسه تبدیل شده تا جایگاه والای علم و دانش را در میان مردم این شهر نشان دهد.

خانه لاری ها

خانه لاری ها واقع در محله فهادان شهر یزد در میان مجموعه آثار تاریخی این شهر است. این بنا متعلق به دوران قاجاریه است که تجار لاری مهاجرت کرده به این شهر آن را بنا نهاده اند. بخش اعیان نشین این خانه چهارفصلی است و دو بخش اندرونی و بیرونی دارد. در بخش هنری این خانه نقاشی ها و تزیینات بسیار زیبایی دیده می شود. این خانه اکنون اداره میراث فرهنگی است.

چَک چَک

چَک چَک محل مخفی شدن نیک بانو از دست دشمنان پدرش یزدگرد، در دل کوه های اردکان است که با چک چک آب طی سالیان متمادی چناری تنومند در کنارشکاف نیز رشد کرده و هرساله زرتشتیان مراسم مهرگان را در این جا برگزار می کنند.

امامزاده سید نورالدین

امامزاده سید نورالدین احمد (ع) در یزد درمحلی به نام " گاپله " واقع شده که قدمت این بنا با روش قیاسی، به دوره صفوی برمی‌گردد.

خانه کلاهدوزها

خانه کلاهدوزها که هم اکنون به "موزه آب" تبدیل شده در شمال میدان امیرچقماق یزد قرار دارد. بنای این خانه متعلق به تاجری خوش‌آوازه به نام "سیدعلی‌اکبر کلاهدوز" است که درسال 1312هجری قمری ساخت آن به پایان رسیده است.

کاروانسرای رباط زین‌الدین

کاروان‌سرای رباط زین‌الدین که شاهکار معماری دوره صفویه به ‌شمار می‌رود، تنها بنای مدور ایرانی است که به دستور"زین‌الدین گنجعلی خان ریگ" حکمران کرمان و به امر "شاه عباس ماضی" در قرن دهم هجری قمری ساخته شده است.

مسجد جامع یزد

مسجد جامع یزد، از ابنیه تاریخی و مذهبی استان یزد، هر ساله، گردشگران بسیاری را از سراسر ایران و جهان جذب می کند. این مسجد در دوره های تاریخی مختلفی ساخت و احیا شده است.

نارین قلعه

نارین قلعه، مهم‌ترین اثر تاریخی شهرستان میبد است که به نظر می رسد در گذشته از آن برای حفاظت از شهر و نیز برگزاری مراسم عبادی استفاده می‌شده است. در مورد تاریخ ساخت بنا، اطلاعات دقیقی در دست نیست.

دخمه زرتشتيان

دخمه زرتشتيان يا برج خاموشان مكاني براي درگذشتگان، در آيين زرتشتي است. اين دخمه‌ها از جاذبه‌هاي ارزشمند فرهنگ ايران به‌شمار مي‌آيند. زرتشتيان درگذشتگان خود را در بخش‌هاي كودكان، زنان و مردان در اينجا قرار مي‌دادند تا جسد آنها خوراك كركس‌ها شود و استخوا‌ن‌هاي اجساد را در مركز اين برج دفن مي‌كردند.

آتشکده یزد

آتشکده یزد، محل نگهداری آتش مقدس، نیایشگاه زرتشتیان و یکی از جاذبه های گردشگری شهر یزد است. این آتشکده در قرن اخیر ساخته شده است، اما قدمت آتشی که درون آن شعله ور است به بیش از 1500 سال پیش برمی گردد.

مسجد امیرالمومنین

مسجد امیرالمومنین واقع در منطقه زارچ یزد، از مساجد بسیار فعال، شناخته شده و از بناهای تاریخی است که در آن، جنبه های مذهبی، فرهنگی و گردشگری در هم آمیخته شده است. این مسجد به دلیل معماری منحصر به فردی که دارد، سالانه پذیرای جمع کثیری از گردشگران سراسر جهان می باشد.

پیر هِریشت

زیارتگاه پیرهریشت، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان یزد است. گمان می شود گوهربانو یکی از کنیزان یزدگرد ساسانی در این محل ناپدید شده است. این زیارتگاه محل برگزاری بسیاری از مراسم ها وجشن های بهاری زرتشتیان منطقه و پذیرای زرتشتیان سراسر جهان است.

زیارتگاه پارس بانو

زیارتگاه پارس بانو، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان در استان یزد است که هرساله پذیرای تعداد بیشماری از زرتشتیان سراسر کشور است. بنا به گزارشات تاریخی این زیارتگاه محل ناپدید شدن خاتون بانو دختر یزدگرد سوم، پس از گریز از فارس است.

مسجد فهرج

يكي از نمونه‌هاي نادر تمدن ايراني مسجد جامع فهرج، واقع در 30 کیلومتری شرق یزد است که معماری پیش از اسلام ایران را به معماری دوران اسلامی پیوند می‌دهد و يك اثر کم نظیر از دوران انتقال به‌شمار مي‌آيد.

بقعه سيد گل‌سرخ

بقعه گل‌سرخ در محله سرچم يزد علاوه بر جاذبه گردشگري نمونه‌اي از تاريخ فرهنگي ـ ديني گذشتگان است كه امروزه نيز كاربرد آن در بين مردم نمايان است. در اين بقعه آثار خطي نستعليق و هنر‌هاي زيباي كاشيكاري و طرح‌هاي اسليمي را مي‌توان ديد.

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه، بنای برج مانندی است که از دوران دیلمیان بر فراز کوه سنگی شهرستان ابرکوه قرار دارد و معماری ظریف آن آنقدر ساده و زیباست که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

مسجد زردک

مسجد زردک در شمال غرب شهرستان اردکان قرار دارد، قدیمی‌ترین مسجد شهرستان اردکان و قدمت آن به قرن پنجم بر می‌گردد. به علت مقاومت بسیاری که دارد به گنج گلین معروف است و همچنین گچ‎‌بری منحصر به فرد زیبایی دارد.

شهرهای ایران

تهران

تهران پایتخت کشور ایران و مرکز استان بزرگ تهران است. این شهر در بخش مرکزی کشور ایران واقع شده و هجدهمین شهر پرجمعیت جهان به شمار می رود. این شهر شامل مکانهای معروف و دیدنی، گردشگری، تفریحی، تاریخی، طبیعی و غیره برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد.

اصفهان

اصفهان شامل مکانهای دیدنی و معروف مانند اماکن گردشگری، تفریحی، طبیعی ، تاریخی و غیره برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد. استان اصفهان از شمال به استانهاي مركزي ، قم و سمنان ، از جنوب به استانهاي فارس و كهگيلويه و بويراحمد، از مشرق به استانهاي يزد و خراسان و از غرب به استانهاي لرستان و چهارمحال و بختياري محدود می‌شود.

شیراز

شيراز، شهر سعدی و حافظ، يکي از شهرهاي بزرگ ایران و تاریخي‌ترین شهر آن، دارای جاذبه ها و مکانهای معروف و دیدنی، گردشگری، تفریحی، تاریخی، طبیعی بسیاری برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد.

شهرهای دیگر ایران

از نبودن نام همه شهرها در سایت پوزش میطلبیم. مسئولین سایت با تلاش مستمر، در آینده نزدیک شهرهای بیشتری به این سایت اضافه خواهند کرد.

گرگان

گرگان مرکز استان گلستان در شمال شرق ایران و دومین شهر پرجمعیت بزرگ شمال کشور است. گرگان از شهرهای تاریخی و زیبای ایران است. این شهر تا سده هفتم هجری به نام ایالت گرگان شهرت داشت و پس از آن تا آغاز سده دهم به نام استرآباد و در نوشته‌های دوران اولیه اسلامی به نام جرجان ناميده مي‌شد.

تبریز

تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی و یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر سرزمین آذربایجان و منطقه شمال‌غرب ایران بوده و به‌عنوان قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود.

کیش

جزیره کیش که یکی از جزایر خلیج فارس، از توابع شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان می باشد، یکی از مکانهای گردشگری و دیدنی برای توریست ها می باشد.

خرم‌آباد

شهرستان خرم آباد که مرکز استان لرستان می‌باشد، آب و هوایی معتدل، مدیترانه‌ای و نیمه مرطوب دارد و یکی از شهرهای توریستی ایران می‌باشد.

کرمانشاه

شهرستان کرمانشاه که مرکز استان کرمانشاه می‌باشد، بزرگترین شهر کردنشین و مهمترین شهر در غرب ایران است. کرمانشاه همچنین به دلیل همسایگی با کشور عراق و قرار گرفتن بر سر راه شهرهای زیارتی کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است.

لاهیجان

شهرستان لاهیجان که بزرگترین شهر شرق استان گیلان است، به دلیل قرار گرفتن در كوهپايه‌هاي زيباي البرز، لقب پایتخت گردشگری جهان اسلام را از آن خود کرده است.

مشهد

مشهد مقدس که مرکز استان خراسان رضوی می‌باشد، به دلیل آنکه حرم علی بن موسی‌الرضا (هشتمین امام شیعیان)، در این شهر قرار دارد، سالانه پذیرای بیش از ۳۲ میلیون زائر از داخل و بیش از یک میلیون زائر از خارج از کشور است.