درباره گرگان

اطلاعات عمومی - گرگان مرکز استان گلستان در شمال شرق ایران و دومین شهر پرجمعیت بزرگ شمال کشور است. گلستان تا سال ۱۳۷۶ بخشی از استان مازندران بود، اما در آن سال به صورت استانی مستقل با مركزيت شهرستان گرگان درآمد. اين استان از شمال به کشور ترکمنستان، از جنوب به استان سمنان، از غرب به درياي خزر و استان مازندران و از شرق به استان خراسان محدود است.
گرگان از شهرهای تاریخی و زیبای ایران است. این شهر تا سده هفتم هجری به نام ایالت گرگان شهرت داشت و پس از آن تا آغاز سده دهم به نام استرآباد و در نوشته‌های دوران اولیه اسلامی به نام جرجان ناميده مي‌شد. سرانجام از اسفندماه سال ۱۳۱۶، نام قديمي اين شهر-گرگان- دوباره روي آن گذاشته شد. تا پیش از سال ۱۳۱۶ نام «اِستَرآباد» یا «اَسترآباد» رايج بود. از استرآباد قدیم امروزه تنها تپه‌ای تاریخی درون شهر گرگان، به‌نام قلعه خندان که احتمالاً ارگ استرآباد در حدود ۳۰۰۰ سال پیش بوده، باقی مانده‌است.
پیشینه نام گرگان - منطقه گرگان را در زبان پهلوی وُرکان یا وِهرکانه و در زبان یونانی هیرکانیا و در زبان عربی جُرجان می‌گفتند. اما بيش از ديگر نام‌ها، استرآباد رايج بوده‌است. اعتقاد اغلب پژوهشگران بر این است که کلمه استرآباد از واژه «استر» و «آباد» تشکیل شده و استر در زبان کردی به معنای ستاره و آباد به معنای عمارت است که به نظر مي رسد ريشه اين نام‌گذاري به دوران مهرپرستی مي‌رسد. همچنین نام این شهر را برگرفته از نام اِستِر همسر خشایارشا می‌دانند. در تاریخ بیهقی نيز از این شهر با نام استارباد یاد شده‌است.
در كتاب مقدس زرتشتيان، اوستا، از گرگان به عنوان نهمین سرزمین مقدسي که اهورامزدا آفریده، یاد شده است.
بزرگان گرگان - گرگان در طول تاریخ سرزمین دانش و فرهنگ بوده‌ است. نخستین کتابخانه‌های این سرزمین مربوط به سده ۱۱ قمری و دوره صفویان است. عنصرالمعالی کیکاوس (از آخرین امیران آل زیار و نگارنده کتاب قابوس‌نامه) و عبدالقاهر جرجانی (صاحب تألیفات در صرف و نحو) که در تحول ادبیات فارسی و عربی نقش مهمی داشتند، از این سرزمین بوده‌اند. ابوسهل مسیحی و سیداسماعیل (حکیم)،  جرجانی (نویسنده دایره‌المعارف ذخیره خوارزمشاهی) از دانشمندان علم پزشکی جهان اسلام و فلاسفه‌ای چون میرداماد و میرفندرسکی نیز از این سرزمین برخاسته‌اند.


شهرهای خواهرخوانده - گرگان با شهرهای آکتائو یا  AKTAU (قزاقستان) و سامسون (ترکیه) پیوند خواهرخواندگی دارد.
زبان - زبان مردم منطقه گرگان در گذشته گویشی از ریشه زبان پارتی بود. اما به‌تدریج و از سده دهم میلادی که گرگان از مراکز بازرگانی و فرهنگی منطقه شد، زبان فارسی جای زبان گرگانی را گرفت. پس از آن هم هنوز زبان گرگانی رایج بود تا این‌که در دوره بین سده‌های ۱۵ تا پیش از آغاز سده ۱۹ میلادی این زبان به‌طور کل منقرض شد و جای خود را در استرآباد و اطراف به زبان فارسی و در بخشی از گنبدکاووس و ترکمن‌صحرا به زبان ترکمنی داد.
نژاد و قومیت ها در گرگان - ساكنان گرگان و شهرهاي پيرامون، از قوميت‌هاي گرگانی، سبزواری‌، کاشمری‌، شاهرودی‌، بسطامی‌ و بیارجمندی‌، قزاق‌، سادات، بلوچ‌ و ترکمن‌ هستند.
مذهب مردم - در استان گلستان، گروه‌های پارسی، ترک و... اهل تشيع هستند و اهل تسنن را نیز گروه‌های ترکمن و بلوچ تشکیل می‌دهند. مسیحیان نيز از اقلیت‌هاي مذهبی اين استان هستند.
اطلاعات گردشگری - استان گلستان و شهر گرگان به دلیل پیشینه برجسته تاریخی و شرایط خوب اقلیمی محل مناسبی برای سفر گردشگران ایرانی و خارجی است. بیش از ۳۰۰ تپه تاریخی از جمله شاه‌تپه بزرگ یا اسلام‌تپه در این منطقه وجود دارد.
ديگر مراكز ديدني استان گلستان و شهر گرگان عبارتند از:
  • برج قابوس بن وشمگیر
  • آبشار تمام خزه ای کبودوال
  • آبشار لوه
  • امامزاده محسن کریم آباد
  • هزارپیچ
  • اقامتگاه ناهارخوران
  • آبشار زیارت
  • برج گرگان از هزارپیچ
  • پارک جنگلی ناهارخوران
  • جنگل النگ‌دره
  • روستای زیارت
  • تپه هزارپیچ
  • تپه صداو سیما
  • بازار نعل بندان
  • جنگل گناره
  • میدان عباسعلی
  • مدرسه عمادیه
  • تپه سرخنکلاته
  • امامزاده اسماعیل سرخنکلاته
  • حمام زیرزمینی دوران قاجاریه سرخنکلاته
  • جنگل رنگو
  • منطقه توربنه و شربت روستای زیارت (گرگان)
  • جزیره آشوراده
  • دریاچه‌های آلاگل، آلماگل و آجی گل
  • کاروانسرای قزلق
  • جنگل و باغ وحش قرق
  • روستای چهارباغ و شاهکو
  • کوه‌های گرگان
  • گل‌فِشان در مسیر اینچه‌برون
  • جنگل نوده ملک و تپه معصوم زاده که قله قدیمی بوده و توسط خاک مدفون شده‌است.

راه‌های ارتباطی - استان گلستان از طریق راه‌آهن سراسری (راه‌آهن شمال) از شهر گرگان تا بندر ترکمن و از آنجا به ساری و سوادکوه و گرمسار و تهران متصل می‌شود.
سوغات استان گلستان - جاجیم، صنایع دستی، ابریشم‌بافی رامیان، ماهی، خاویار، پنبه، حلوا اماج (مخصوص گرگان)، نان شیرینی، زنجبیلی، نون عیدی (کلمبو)، قُطاب، پشت زیک (کنجدی) بابتو (مخصوص گرگان)، مارمرده (مخصوص گرگان)، پادرازی، قالی، قالیچه، پشتی ترکمنی، عرق کشمش، حلوا گردویی (مخصوص کردکوی و بندر گز) ره‌آوردهاي اين استان هستند.
درباره استان گلستان - استان گلستان در محدوده جغرافیایی ۵۴ درجه تا ۵۶ درجه طول شرقی و 30/36 تا 15/38 عرض شمالی و در بین استان‌های مازندران، سمنان و خراسان شمالی قرار دارد. مساحت اين استان بيش از 127/20367 کیلومتر مربع (3/1 درصد از كل مساحت كشور) است. بخش بيشتر استان گلستان آب و هواي معتدل خزري (مديترانه‌اي) دارد ولي جلگه گرگان به‌ لحاظ مجاورت با صحراي تركمنستان، دوري از دريا و كاهش ارتفاعات، آب و هواي نيمه بياباني و گرم دارد.
اين استان با مرکزیت گرگان دارای ۱4 شهرستان به نام‌های آزادشهر، آق‌قلا، گرگان، گنبدکاووس، بندر ترکمن، گمیشان، رامیان، کردکوی، بندرگز، علی آباد کتول، گالیکش، کلاله، مراوه تپه و مینودشت، ۲۵ شهر و ۲۳ بخش و ۵۳ دهستان است.
ارتفاع گرگان از سطح دریا ۱۵۵متر است و اقلیمي گوناگون و متنوع دارد كه کوه، جنگل و چمنزار، جلگه و دشت، بیابان و شوره‌زار، دریا و خلیج، رودخانه و تالاب و زمین کشاورزی را شامل می‌شود.
بافت تاریخی گرگان - بافت تاریخی گرگان، منحصربه‌فردترین بافت تاریخی شمال ایران در ۲۴ شهریور ماه سال ۱۳۱۰ به عنوان چهل و یکمین اثر تاریخی ایران در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این بخش از گرگان با مساحتی بالغ بر ۱۵۰هکتار، سومین بافت باارزش و دارای سبک معماری پس از یزد و اصفهان و وسیع‌ترین بافت تاریخی شمال ایران است که محدوده آن منطبق بر محدوده قاجاری شهر استرآباد است.
شهر گرگان (استرآباد) در دوران قاجار ۶ محله بزرگ به نام‌های سرپیر، دربنو، سرچشمه، میخچه‌گران، نعلبندان، سبزه‌مشهد و میدان داشت که دارای چندین محله فرعی مثل پاسرو، میرکریم، دوشنبه‌ای، شیرکش، باغشاه، دباغان، شاهزاده قاسم و... بوده‌اند. این ۶ محله و محلات فرعی هنوز هم به همین نام‌ها وجود دارند و بیشتر مساجد و تمام تکایای قدیمی و زیارتگاه‌ها و مکان‌های مذهبی شهر نیز در همین محلات قرار دارند که امروز بافت قدیم و معماری سنتی و تاریخی این شهر و بخش عمده‌ای از میراث فرهنگی این دیار را تشکیل می‌دهند. همچنین قزاق‌محله که محل سکونت قزاق‌هاست، جزء محله‌های قدیمی گرگان به‌شمار می‌آید.
تاریخچه - گرگان یکی از شهرهای مهم ایران در طول تاریخ بوده‌ است. داریوش دوم برای مدتی ساتراپ این استان بوده‌ است.
پیشینه تاریخی این سرزمین به ۷هزار سال پیش و در غار کیارام واقع در روستای (فرنگ) بخش گالیکش به دوران پارینه سنگی بازمی‌گردد. پژوهش‌های تازه نشان داده‌است که منطقه‌ گرگان از ۶ هزار سال پیش تمدن پیش از آریایی‌ها را در خود جای داده بوده‌است. کاوش‌های تورنگ‌تپه در نزدیکی گرگان، نیز نشان مي‌دهد که این منطقه دارای روستاهای پرجمعیت، سفالگری انبوه و شبکه‌ آبیاری کشاورزی بوده‌است و دیرینگی آن دست‌کم به اندازه‌ شهر سوخته در سیستان است.
پدر داریوش هخامنشی زمانی فرمانروای این منطقه بوده‌است. اسب سواران گرگانی همواره مورد توجه هخامنشی‌ها بودند و داریوش برخی از گرگانی‌های دلاور را در سپاه جاویدان وارد کرد. در زمان اردوان دوم اشکانی (۱۲۸-۱۲۴ پیش از میلاد) هیرکانی و کارمانیا (کرمان) زیر فرمان خاندان گودرز بود و جانشینان گودرز تا سده دوم پس از میلاد به طور مستقل آن را اداره کردند.
این سرزمین خوش آب و هوا از آرامشگاه‌های بهاری و تابستانی شاهان اشکانی بود. در همین دوران بود که ساختن دیوار بزرگ گرگان -که نابجا به سد سکندر شناخته می‌شود- آغاز شد تا از یورش هون‌ها به خاک ایران جلوگیری کند. کار ساختن این دیوار، که در ازای آن را از ۱۵۵ تا ۱۷۰ و گاهی ۳۰۰ کیلومتر نوشته‌اند، در دوره‌ ساسانی نیز پیگیری شد و می‌گویند که انوشیروان به بازسازی آن فرمان داد. در همین دوره ساسانی بناهای محکمی در مرز و در جای‌جای منطقه برای پایداری در برابر حملات دشمنان ساخته شد.
پس از اسلام، در روزگار سلیمان بن عبدالملک، یزید بن مهلب ولایت گرگان را در سال ۹۸ قمری فتح کرد و شهر جرجان را کنار رود گرگان بنا کرد که از آن پس کرسی ولایت جرجان شد. این شهر در سده‌ ۳ و ۴ هجری بسیار آباد شد و در روزگار فرمانروایی‌های مستقل ایرانیان به زیر فرمان سامانیان درآمد. سپس گاهی در دست آل‌بویه و گاهی سامانیان بود تا این که آل‌زیار بر آنجا دست یافتند و در آبادانی آن کوشیدند.
خاندان آل‌زیار شناخته‌شده‌ترین فرمانروایان این منطقه هستند که از آغاز سده چهارم (۳۱۶ قمری) تا میانه سده پنجم (۴۳۵ یا ۴۴۱ قمری) در منطقه گرگان، طبرستان و گیلان فرمانروایی کردند و گاهی تا ری، اصفهان، همدان و دینور را نیز در فرمان خود داشتند. قابوس ا‌بن وشمگیر، شناخته‌شده‌ترین فرمانروای آل‌زیار است که آوازه دانش‌دوستی‌اش باعث شده بود بزرگانی چون ابوریحان بیرونی و ابن‌سینا به‌سوی گرگان بروند. بنای برج قابوس، در شهر گنبدکاووس نیز به فرمان او ساخته شده‌است که بزرگ‌ترین بنای آجری جهان به شمار می‌آید.
آقا محمدخان قاجار در این شهر زاده شد. دیوار باروی شهر را نادرشاه افشار ویران و آقا محمدخان بعداً آن را بازسازی کرد. در دوران میرزا تقی‌خان امیرکبیر، شهر بازسازی شد. در زمان قاجار، ایران به ۴ ایالت و ۱۲ ولایت تقسیم شده بود و منطقه یا سرزمین استرآباد یکی از آن ولایات بود که پایگاه طایفه قاجار شد و دارای اهمیت مذهبی نیز شد، از این رو دارالمؤمنین لقب گرفت؛ چنان‌که در اوایل سده بیستم گرگان دارای تعداد زیادی مسجد، آرامگاه مذهبی و مدرسه دینی بود.
آب و هوا - گرگان آب و هوایی معتدل دارد؛ البته تابستان‌های آن نسبتاً گرم و شرجی است. میانگین دمای سالانه این شهر 17 درجه و میانگین بارش سالانه آن ۶۰۰ تا ۷۵۰ میلی‌متر است.
جمعیت - جمعیت استان گلستان بر اساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن سال 1391، 1777014 تن است و شمار ساكنان شهر گرگان  حدود ۳۴۳۹۷۷ تن ‌است.

مکان های دیدنی گرگان

نهارخوران

نهارخوران از جمله تفرجگاه های قدیمی شهر گرگان است که علاوه بر طراوت و سرسبزی خاص شمال با داشتن جاذبه های گردشگری و امکانات رفاهی مناسب همه ساله جمعیت زیادی از گردشگران را به سوی خود می کشاند.

پارک جنگلی النگ دره

در 5 کیلومتری جنوب غربی گرگان در استان گلستان و در محور نهارخوران جنگلی بسیار دیدنی خودنمایی می کند که رودخانه ای از جنوب تا شمال آن جاری است و سه چشمه در مسیر آن قرار دارد. همچنین انبوه درختان جنگلی نسیمی خنک و معطر را بر جان گردشگران می نشاند.

تورنگ تپه

تورنگ تپه یکی از آثار باستانی کشورمان است که در شهر گرگان، در دهکده ای به نام "تورنگ تپه" قرار دارد. قدمت بسیار کهن و تاریخی این بنا به عصر پیش از آریایی ها می رسد.

موزه گرگان

در پارک شهر گرگان کاخ موزه ای ارزشمند قرار دارد که ساخت آن به سال 1317 برمی گردد. در این کاخ آثار باستانی ارزشمندی مربوط به 7200 سال تاریخ ایران، تندیس های مشاهیر گرگان، اشیای خاندان پهلوی، غرفه های مردم شناسی و سنگ قبرهای زیبا و قدیمیی دورتادور حیاط دیده می شود.

مسجد جامع گرگان

مسجد جامع گرگان يكي از آثار دوره سلجوقیان از سده‌هاي پنجم و ششم هجری به یادگار مانده است. در بعضی از آثار تاریخی آمده که این مسجد به امر گوهر شاد آنی ساخته شده است. عده ای از تاریخ شناسان هم بیان می کنند که بانی برپایی این مسجد معلوم نیست.این مسجد در محله نعلبندان در گرگان واقع شده و یک گورستان از همان زمان برپایی مسجد جامع در آن احداث شده است.

برج رادکان کردکوی

برج یا میل رادکان در روستای کردکوی شهر گرگان استان گلستان قرار دارد. این برج با بیش از هزار سال قدمت ابتدا مورد استفاده بازرگانان جاده ابریشم بوده و بعدها مقبره سازنده خود یعنی ابو جعفر محمدبن وندربن باوندی شده است. این بنا جزء هزاران برج آرامگاه های باستانی کشور و با شماره 145 در فهرست آثار ملی ثبت شده است. این برج در عین سادگی چند کتیبه را در خود جای داده که بر اهمیت آن را دوچندان کرده است.

قلعه موران

راميان در استر آباد گرگان باقدمت تاريخي کهن سرزميني است که دارای آبشارها و جويبارهای بسیار و همچنین جنگل ها و چشم اندازهاي زيباي طبيعي می باشد. این قلعه بر فراز قله ای بلند از نواحی استر آباد قرار دارد. این منطقه دارای قدمت تاریخی و یکی از جاذبه های گردشگری در کشور،ایران است.

روستای باستانی و ییلاقی زیارت

روستای ییلاقی زیارت در استان گلستان به عنوان یکی از 10 روستای تاریخی کشورمان است که دارای ارزش و بافت تاریخی می باشد. چشمه های آبگرم و معدنی این منطقه بسیار آرامش بخش و سبب بهبود درد های عضلانی می شود.

دیوار گرگان

دیوار گرگان یا سد اسکندر یا سد پیروز یا سد انوشیروان یا قزل آلان یا مار سرخ یا دیوار سرخ طولانی ترین اثر معماری ایران باستان است که در دشت گرگان و ترکمن صحرا قرار دارد و با طول 200 کیلومتر پس از دیوار چین بزرگترین دیوار دفاعی جهان و دومین دیوار تاریخی قاره آسیا است. این دیوار مانعی در برابر بیابان گردان آسیای میانه بوده و از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و در کوه های پیش کمر محو می شود.

مشخصات دیوار گرگان

دیوار گرگان یا سد اسکندر یا سد پیروز یا سد انوشیروان یا قزل آلان یا مار سرخ یا دیوار سرخ از طولانی ترین اثر معماری ایران باستان می باشد که در دشت گرگان و ترکمن صحرا قرار دارد و کاربردهای زیادی دارد.

مدرسه عمادیه

مدرسه علمیه عمادیه در قلب استان گرگان با معماری خاص و زیبای خود بیش از پانصد سال قدمت دارد. این مدرسه با توجه به کاربری قدیمی اش همچنان به عنوان مدرسه علوم دینی وحوزوی در تربیت علاقه مندان به این رشته از علوم، در خور توجه است.

شهرهای ایران

تهران

تهران پایتخت کشور ایران و مرکز استان بزرگ تهران است. این شهر در بخش مرکزی کشور ایران واقع شده و هجدهمین شهر پرجمعیت جهان به شمار می رود. این شهر شامل مکانهای معروف و دیدنی، گردشگری، تفریحی، تاریخی، طبیعی و غیره برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد.

اصفهان

اصفهان شامل مکانهای دیدنی و معروف مانند اماکن گردشگری، تفریحی، طبیعی ، تاریخی و غیره برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد. استان اصفهان از شمال به استانهاي مركزي ، قم و سمنان ، از جنوب به استانهاي فارس و كهگيلويه و بويراحمد، از مشرق به استانهاي يزد و خراسان و از غرب به استانهاي لرستان و چهارمحال و بختياري محدود می‌شود.

شیراز

شيراز، شهر سعدی و حافظ، يکي از شهرهاي بزرگ ایران و تاریخي‌ترین شهر آن، دارای جاذبه ها و مکانهای معروف و دیدنی، گردشگری، تفریحی، تاریخی، طبیعی بسیاری برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد.

یزد

یزد، شهر بادگیرها، مرکز استان و شهرستان یزد در مرکز ایران است. این شهر دارای جاذبه ها و مکانهای معروف و دیدنی، گردشگری، تفریحی، تاریخی، مذهبی و معماري بسیاری برای گردشگران و بازدید کنندگان می باشد.

شهرهای دیگر ایران

از نبودن نام همه شهرها در سایت پوزش میطلبیم. مسئولین سایت با تلاش مستمر، در آینده نزدیک شهرهای بیشتری به این سایت اضافه خواهند کرد.

تبریز

تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی و یکی از شهرهای بزرگ ایران است. این شهر بزرگ‌ترین شهر سرزمین آذربایجان و منطقه شمال‌غرب ایران بوده و به‌عنوان قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود.

کیش

جزیره کیش که یکی از جزایر خلیج فارس، از توابع شهرستان بندر لنگه در استان هرمزگان می باشد، یکی از مکانهای گردشگری و دیدنی برای توریست ها می باشد.

خرم‌آباد

شهرستان خرم آباد که مرکز استان لرستان می‌باشد، آب و هوایی معتدل، مدیترانه‌ای و نیمه مرطوب دارد و یکی از شهرهای توریستی ایران می‌باشد.

کرمانشاه

شهرستان کرمانشاه که مرکز استان کرمانشاه می‌باشد، بزرگترین شهر کردنشین و مهمترین شهر در غرب ایران است. کرمانشاه همچنین به دلیل همسایگی با کشور عراق و قرار گرفتن بر سر راه شهرهای زیارتی کربلا و بغداد از اهمیت بسیاری برخوردار است.

لاهیجان

شهرستان لاهیجان که بزرگترین شهر شرق استان گیلان است، به دلیل قرار گرفتن در كوهپايه‌هاي زيباي البرز، لقب پایتخت گردشگری جهان اسلام را از آن خود کرده است.

مشهد

مشهد مقدس که مرکز استان خراسان رضوی می‌باشد، به دلیل آنکه حرم علی بن موسی‌الرضا (هشتمین امام شیعیان)، در این شهر قرار دارد، سالانه پذیرای بیش از ۳۲ میلیون زائر از داخل و بیش از یک میلیون زائر از خارج از کشور است.