درباره آرامگاه حافظ

شمس الدین محمد ملقب به خواجه حافظ شیرازی در سده هشتم خورشیدی در سال 726 هجری قمری در شهر عشق و عرفان، شیراز چشم به جهان گشود. ایشان در سنین جوانی قرآن را با چهارده روایت تماما، بی غلط و با صدای خوش از بر نموده است. و بهمین جهت تخلص حافظ را بر خود نهاده است. همچنین آثار بزرگانی مانند سعدی، عطار، نظامی و مولوی را نیز حفظ کرده بود. در سن بیست سالگی به یکی از مشاهیر بزرگ علم و ادب مبدل می گردد. در دوران شاه شیخ اسحاق به دربار راه می یابد و شغل دیوانی پیشه می کند. شغل اصلی او دیوانی و سپس شاعری بوده است. حافظ در طول 50 سال، دیوانی با نام دیوان حافظ حاوی 500 غزل، 42 رباعی و تعدادی قصیده سروده است. لازم بذکر است که دیوان حافظ 22 سال بعد از رحلت حافظ بوسیله شخصی بهنام "محمد گل اندام" جمع آوری گردید.

اشعار حافظ در قرون هجدهم و نوزدهم میلادی به زبانهای اروپایی ترجمه گردید و شهرت او به غرب نیز رسید. همه ساله 20 مهرماه روز "بزرگداشت حافظ" نامگذاری گردیده و مراسم بزرگداشت او با حضور علاقمندان از سراسر دنیا بر سر مزارش برگزار می گردد.

اطلاعات گردشگری

حافظیه یکی از پربازدیدترین مناطق گردشگری استان فارس بشمار می رود. حافظیه در شمال شهر شیراز و پائین دروازه قرآن قرار دارد و مکانی بسیار مصفا می باشد.

چهاراه حافظیه در شیراز، ما را به سمت آرامگاه حافظ هدایت می کند. آرامگاه حافظيه دارای مساحتی در حدود 20000 متر مربع و داراي چهار درب است :

1- درب جنوبی که درب اصلی و ورودی آرامگاه بشمار می رود.
2- درب بزرگ
3- درب کوچک که در سمت مغرب آرامگاه واقع شده اند
4- درب شمال شرقي که رو به گلخانه باز می شود.

همچنین بنای آرامگاه نیز به دو صحن (حیاط) شمالی، جنوبی و تالار حافظیه تقسیم بندی شده است.

الف) حیاط جنوبی: در وسط این حياط باغچه ي باريکی است که در آن چمن و گل کاشته شده است. در طرفين دو راهرو که محل تردد می باشد. در اطراف دو راهرو ، دو باغچه وجود دارد که اطراف آنها سرو وکاج کاشته شده و در بین هر يک از اين دو باغچه، حوضی مستطيلي ساخته شده است. در طرفين اين دو باغچه راهرويي است که مختص استراحت و رفت و آمد بازدیدکنندگان احداث شده اند. در مشرق و مغرب حياط نیز دو نارنجستان همیشه سبز به چشم می خورد که در فصل بهار با عطر بهار نارنج هایشان فضاي حافظيه را معطر مي سازند.

ب) صحن ( حياط) شمالي :در گذشته صحن شمالي حافظيه، قبرستان عمومي بوده و مزار لسان الغیب در وسط این صحن قرار دارد .گنبدي که در بالاي قبر خودنمایی می کند و بوسیله 8 ستون هشت ستون سنگي همچنان استوار مانده است. دو حوض آب بزرگ و مستطيل شکل در جنوب صحن و در اطراف حوضها دو باغچه با درختان نارنج و دور تا دور صحن نيز پوشیده از باغچه هايي دارای کاج ، سرو و نارنج است.
در سمت شرقي صحن ، ديواري بلند است که پشت آن آرامگاه هاي خصوصي خانواده ي فربد و آرامگاه معدل ( محل کنوني دفتر انجمن دوستداران حافظ) واقع شده است. و مرکز حافظ شناسي در جهت شمالي صحن و در عمارت کتابخانه قرار دارد. سمت غرب کتابخانه، چايخانه ي سنتي و در قسمت شرق آن نيز غرفه ي فروش کتاب هاي ميراث فرهنگي است.

ج) تالار حافظیه : از بناهای دوره ي زنديه است که قبلا دارای  تالاري چهار ستونه و در  طرفین تالار، چهار اتاق وجود داشته است و تالارکنونی دارای 20 ستون سنگي ساخته شده است .شکل اين تالار تلفيقي از معماري هخامنشي و زنديه را در خود دارد. ( مشرق و مغرب آن ) دفتر آرامگاه است و دفتر سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري در در طرفين تالار قرار گرفته اند.

حافظیه

حافظ در سن 69 سالگی چشم از جهان فرو می بندد. در هنگام دفن ایشان، عده ای از مخالفان با دفن حافظ در قبرستان مسلمانان مخالفت می کنند، و بر آن شدند که فالی از اشعار او بگیرند و هر چه که فال گوید همان بشود. و پس از تفال و پاسخ حافظ شرمنده شده و دست از عناد بر داشتند. پیکر حافظ در منطقه ای که علاقه وافری به آن محل داشت و تفرجگاه او نیز بشمار می رفت و به گلگشت مصلی معروف بود در زیر سایه سرو روانی به خاک سپرده شد، این محل بعدها به حافظیه شهرت یافت.

این مکان از دیرباز زیارتگاه عاشقان حافظ بوده و تعدادی از شاعران و عارفان نامی نیز در این مکان به خاک سپرده شده اند. حافظ شیرازی در شعری پیش‌بینی کرده‌است که مرقدش پس از او زیارتگاه خواهد شد

در بحث نمادشناسی حافظیه همین بس که، خیابان اطراف حافظیه نمادی از زندگی دنیوی و صنعتی، صحن جنوبی آرامگاه جلوه ای از عالم ملک و اسارت در هواهای نفسانی است. دور شدن از در ورودی و نزدیک شدن به پلکانها بمعنای در حال رهایی از زندگی دنیوی است. بالا رفتن از پله ها مشابه معراج و نزدیک شده به مقام روحانی، قرب الهی و سیر معنوی، و ایوان نیز عالم قدسی معنا می گیرد.

صحن شمالی هم عالم ملکوت که می توان به حقیت دست یافت با هشت در ورودی و خروجی. هشت ستون مقبره ،احتمالا نشانی از هشت در بهشت است و یا نشانگر قرن هشتم هجری، قرنی که حافظ در آن می زیسته است.

تاریخچه

در سال ۸۵۶ هجری قمری (برابر ۱۴۵۲ میلادی) یعنی ۶۵ سال پس از رحلت حافظ ، شمس‌الدین محمد یغمایی وزیر میرزا ابوالقاسم بابر گورکانی حاکم فارس، بر بالای قبر حافظ گنبدی را بنا کرد و در جلوی آن حوضی را ساخت که اب رکن آباد به درون آن می ریخت. این بنا در اوایل قرن یازدهم به دستور شاه عباس صفوی و همچنین 350 سال پس از وفات حافظ  به دستور نادرشاه افشار مورد مرمت قرار گرفت.

در سال 1187 هجری قمری بوسیله کریمخان زند ساخته شده است که به سبک بناهای آن زمان ساخته شده بود. تالاری با چهار ستون سنگی بلند، باغی در جلوی آرامگاه و سنگ قبر مرمرین که بر روی مزار حافظ نهاده شده است. دو غزل از حافظ به شیوه نستعلیق توسط حاجی آقاسی بیک افشار آذربایجانی بر روی آن نگاشته شد.

این بنا چندین بار دیگر در سالهای 1273 هجری قمری به وسیله طهماسب میرزا (موید الدوله)، 1295 هجری قمری توسط  معتمد الدوله، 1310 هجری قمری توسط شعاع السلطنه به یاری علی اکبر مزین الدوله نقاش باشی و در سال ۱۳۱۰ ه. ش. توسط دبیر اعظم بهرامی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت.

بنای کنونی آرامگاه حافظ در سال ۱۳۱۴ هـ. ش، سرهنگ علی ریاضی با کمک علی اصغر حکمت و نظارت علی سامی، با طراحی آندره گدار فرانسوی یکی از شرق شناسان بزرگی که همواره به تاریخ و تمدن و هنر ایران عشق می ورزید و با الهام از معماری عهد کریخانی، بازسازی شد.
آخرین مرمت و بازسازی به سال 1387 هجری شمسی مربوط می شود که ساختمانهای خراب اطراف بازسازی شد و باغها و مقبره ها به مجموعه الحاق گردید.
 
نام: آسیا » ایران » شیراز » آرامگاه حافظ
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر شیراز

 

دروازه قرآن

دروازه قرآن یکی از آثار مهم تاریخی ایران واقع در تنگه الله اکبر شیراز، در زمان عضد الدوله دیلمی ساخته شد. این بنا به جهت قرار گرفتن قرآن در بالای آن به دروازه قرآن، و همچنین به جهت ساختمان طاق مانند آن به طاق قرآن نیز مشهور است. دروازه قرآن در طول تاریخ چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

آرامگاه سعدی

شیخ مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله سعدی در بین سالهای 606 -571 ه.ق در شیراز و خانواده ای متدین به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی به مدرسه نظامیه بغداد رفت. تجربیات ارزشمند خود را که حاصل سفر به نقاط مختلف دنیا بود در دو اثر با نامهای بوستان و گلستان به رشته تحریر درآورد. شیخ در سال 691 ه.ق چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود دفن گردید.

آبشار مارگون

منطقه نمونه گردشگری آبشار مارگون واقع در سپیدان استان فارس لقب زیباترین آبشار استان فارس، ایران و خاورمیانه و مرتفع ترین آبشار چشمه ای جهان را به خود اختصاص داده و منشأ آب زلال و خنک این آبشار بی نظیر، از هزاران چشمه موجود در بدنه صخره کوه می باشد. علاوه بر آبشار منطقه اطراف نیز دارای طبیعت بسیار خاص، بکر و زیبایی است.

آرامگاه خواجوی کرمانی

کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود کرمانی با تخلص خواجو در سده هفتم هجری در کرمان به دنیا آمد. او علاوه بر تبحر در شاعری، ریاضیدان، موسیقی دان، منجم و هیئت شناس زبده ای بوده و آثار متعددی نظیر مثنوی های شش گانه، دیوان و .... از او برجای مانده است. آرامگاه او در شیراز و کنار دروازه قرآن می باشد.

آرامگاه بی بی دخترون

بقعه بی بی خدیجه در شیراز، آرامگاه یکی از فرزندان امام سجاد، امام چهارم شیعیان است می باشد.این بقعه بدستور همسر امیر مبارزالدین، موسس سلسله آل مظفر ساخته شد. اما بعدها بر اثر زلزله تخریب و مجددا توسط محمد قلی خان ایلخانی مرمت و تجدید بنا گردید.

بازار وکیل

بازار وکیل بدستور کریمخان زند و مشابه بازار قیصریه لار و بازار اصفهان دوره شاه عباس، ساخته شده و از معروفترین بازارهای ایران است که تمامی امورات تجاری، مبادلات بازرگانان در این بازار انجام می شد. و براساس نوع اصناف و کاربری ها به بازارهای کوچکتر و مختلفی تقسیم شده است. بازار وکیل همچنان پابرجاست و کسب و کار در آن ادامه دارد.

آرامگاه شاهچراغ

سید امیر احمد فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) با مشهوریت خاص شاهچراغ در ششم ذیقعده متولد گردید. او با قافله هایی از خانواده و دوستداران برای دیدن امام رضا (ع) به ایران سفر می کند و مأمون از ترس انهدام حکومتش، دستور به توقف این قافله ها را می دهد و سید امیر در جنگ حاکم شیراز برعلیه بنی هاشم بشهادت رسید و در شیراز به خاک سپرده شد.

ارگ کریمخانی

ارگ کرمیخانی در سال 1180 ه.ق بدستور کریمخان زند در شیراز و با دو هدف عمده سکونت و پادشاهی زندیه بنا گردید. این ارگ از لحاظ بنای بیرونی کاملا نظامی و از لحاظ بنای درونی کاملا سکونی و با زیباییها و جلوه گری های خاصی ساخته شده است.

کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان 1800 سال پیش توسط اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانیان بنا شد. این کاخ یکی از مهم‌ترین و اولین بناهای دوره ساسانی می باشد که هنوز آثار آن باقی است. از آنجایی که این بنا در کنار چشمه بنا شده و همچنین وجود آتشدان بالاتر از کاخ، به آتشکده فیروزآباد نیز معروف است. بررسیها احتمال کاخ بودن این بنا را نشان می دهند.

باغ عفیف آباد

باغ گلشن در دوران صفویه بنا شد که پس از این سلسله ویران گردید و در سال 1284 ه. ق قوام دوم این باغ را آباد نمود و عمارت کنونی آنرا ساخت که پس از مرگش به عفیفه خانم خواهرزاده قوام به ارث رسید و بهمین جهت نام عفیف آباد را بر آن نهادند.

باغ دلگشا

باغ دلگشا یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین باغهای شیراز، که قدمت آن به دوره ساسانیان می رسد. این باغ نیز مورد توجه پادشاهان مختلفی بوده است. این باغ در نزدیکی قلعه ای با نام کهندژ و مجاورت آرامگاه سعدی و جنوب تنگ آب خان قراردارد. کاریز سعدی نیز از این باغ می گذرد.

باغ جهان نما

باغ جهان نما یکی از زیباترین و کهن ترین باغهای شهر شیراز است و همواره مورد توجه پادشاهان بوده است. عمارت کوشک این باغ توسط کریمخان زند مشابه باغ نظر، در مرکز باغ و به صورت هشت ضلعی و سبک کلاه فرهنگی و از جنس آجر است.

باغ ارم

باغ ارم باغی تاریخی و از زیباترین باغ های شهر شیراز که دارای طبیعتی منحصر به فرد و بی نظیر است. از تاریخ این باغ اطلاعات کاملی در دست نیست. این باغ دارای چند عمارت می باشد که عمارت اصلی در سه طبقه در مغرب باغ قرار گرفته است.

حمام وکیل

یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمند ترین حمامهای تاریخی ایران حمام وکیل واقع در مرکز شهر شیراز است. این حمام از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. حمام که در سال 1187 هجری قمری به دستور کریمخان ساخته شد وحدود 11 هزار متر مربع مساحت دارد.

سرای مشیر

سرای مشیر نام مکان تاریخی در شهر شیراز واقع در جنوب بازار وکیل و از آثار باستانی دوره قاجار است. ابوالحسن خان مشیر الملک این بنا را در سال 1282 ه ق احداث کرده است.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. عمیق ترین قسمت آن حدود 2 تا 3 متراست آب آن بسیار شور و یکی از بزرگ‌ترین منابع نمک ایران به شمار می رود. گونه های مختلفی از جانوران وگیاهان درآن دیده می‌شود.

نقش رجب

در شمال شرقی شیراز و در مسیر پاسارگاد به نقش رستم در شکافی از کوهی نه چندان بلند چهار نقش برجسته منسوب به دوره ساسانی دیده می شود که برای بزرگداشت پیروزی آنان بر دشمن و گرفتن دیهیم پادشاهی از اهورامزدا حکاکی شده و دارای چند کتیبه نیز است. به مجموعه این سنگ نگاره ها نقش رجب می گویند.

کاخ سروستان

کاخ ساسانی سروستان به احتمال قریب به یقین از آثار تاریخی دوره ساسانیان (پادشاهی بهرام گور پنجم) می باشد که توسط مهرنرسی، وزیر بهرام بنا شده و دارای جنبه ی تقدس بوده است.

بهشت گمشده

بهشت گمشده جایی در نزدیکی مرودشت شهر شیراز قرار دارد که طبیعت زیبایی دارد و زیستگاه پرندگان و پستانداران زیادی است.

پیست اسکی پولادکف

پیست اسکی پولادکف در شهرستان سپیدان شیراز با داشتن امکانات رفاهی و گردشگری فراوان در تمام سال پذیرای تعداد زیادی از مردم است.

غذاهای شیرازی - قسمت دوم

کوفته گشنیز ، آب پيازک (اشکنه)، قورمه به، کوفته هلو، دوپیازه، یخنی نخود و یخنی عدس کلم از غذاهای محلی شیراز هستند که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت چهارم

آش سبزی، آش کارن، آش ماست، آش دوغ و آش انار از نمونه های آش شیرازی هستند که طرزتهیه آنها در این وبلاگ آورده شده است.

غذاهای شیرازی - قسمت سوم

بادام سوخته، رنگينک، حاجی بادام، شکر پنیر، حلوای کاسه و دوای آرد و روغن از جمله دسرهای شیرازی میباشد که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت اول

قنبر پلو، شکر پلو، کلم پلو شیرازی، پاچه پلو، رب پلو، دمپخت جزو غذاهای محلی شیراز هستند.

سوغاتی های شیراز

در شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خواص دارویی و درمانی ویژه‌ای نیز دارند تهیه می‌شود.