درباره بازار وکیل

بازاری تاریخی از بازارهای بزرگ و معروف ایران در استان فارس و شهر شیراز. بازاری که قریب به سه قرن تا کنون کماکان پابرجاست، نفس می کشد و روزی و کسب و کار عده بسیاری از مردم در این بازار بدست آمده و نیازهای مشتریان خود را برآورده می کند. بازاری منحصر با نام "بازار وکیل" قلب تپنده و واقعی شیراز در دوران زندیه. اگر به دیدن بازارهای سنتی و قدیمی و همچنین خرید صنایع دستی ایران علاقمند هستید، حتما سری به این بازار بزنید!

"بازار وکیل" از مشهورترین بازارهای ایران و از آثار تاریخی و سنتی بجای مانده از دوران زندیه است. تمامی کارها، مبادلات تجاری و بازرگانی داخلی و خارجی، مبادلات کالا، امور بازرگانی و تجاری، صدور یا دریافت حوالجات، صرافان و همه بازرگانان به این بازار منتهی و در آنجا انجام می شد. این بازار دارای تسهیلاتی بوده است که بازرگانان با اطمینان خاطر، قادر به امانت گذاشتن کالاهای خود و باز پس گرفتن آن در موقع لزوم و نیاز بوده اند.

بازار وکیل دارای حجره ها، بخشها و قسمتهای متعددی است که این قسمت ها اصطلاحا بر حسب تجمیع هر کاربری و مشاغل دارای اسامی خاص خود بوده و می باشند. مثلا بازار بزازان، بازار خیاطها، بازار بلور فروشان، بازار کلاهدوزها، بازار سراج‌ها و بازار شمشیرگرها و بازار بزرگ که مقر تمامی کالا بوده است.

اطلاعات گردشگری

بازار وکیل در مرکز شهر شیراز (شرق میدان شهدا )، بعد از میدان شهرداری و در نزدیکی ارگ کریمخان قرار دارد. همچنین مسجد  و حمام وکیل نیز در کنار این بازار هستند. این بازار با 74 دهانه طاق ضربی و ارتفاعی مرتفع تر از طاقهای سایر بازارهای ایران، که ارتفاع اولیه این طاق ها قبل از خاکریزی های کف بازار  بیش از 11 متر بوده؛ و هم اکنون 10 متر می باشد.. این بازار از لحاظ معماری دارای 3 فضا می باشد که عبارتند از:
  1. فضای رفت و آمد: جهت گذر و عبور و مرور مشتریان
  2. حریم مغازه: که 2 پله بالاتر از سطح زمین می باشد.
  3. فضای مغازه: محل خرید و فروش

راسته های بازار وکیل

بازار وکیل دارای دو راسته شمالی - جنوبی و راسته شرقی- غربی می باشد که همدیگر را قطع کرده اند و در محل تقاطع این رشته ها چهار سوقی وجود دارد که بر روی هشتی می باشد و در بالای این چهارسوق، طاقی ضربی و بزرگ و در پای طاق، آجر کاریهایی با نقش ترنج مشاهده می شود. در هشتی هم مغازه های چهارگوش - دو طبقه وجود دارد.
  • راسته شمالی _ جنوبی (بازار بزازان): راسته شمالی - جنوبی بازار وکیل از دروازه اصفهان آغاز و به "سرای مشیر" یا "سرای گلشن" منتهی می گردد. معماری سرای مشیر "هشت گوش" و از آثار دوره قاجاریه است و در انتهای جنوبی و گوشه شرقی بازار قرار دارد. در امتداد راسته شمالی – جنوبی 41 جفت مغازه که برخی دو طبق و دارای پستو هستند وجود دارد؛ این مغازه ها برای ممانعت از نفوذ رطوبت، یک متر بالاتر از سطح زمین ساخته شده و در جلوی هر مغازه سکوی سنگی حجاری شده با نقش ترنج دیده می شود.
کاروانسراهایی قدیمی نیز مانند روغنی، گمرک و احمدی دارای چندین حجره که بازار ترمه فروشهاست، در ضلع  شمال شرقی این راسته قرار دارند. از درون بازار می توان وارد این کاروانسراها شد.
  • راسته شرقی _ غربی: این راسته نیز به دو قسمت تقسیم شده است که:
الف) قسمت شرقی چهار سوق: یا بازار علاقه بندان با 19 جفت مغازه که مرکز فرش می باشد و تعدادی از مغازه های عطاری نیز در این مکان یافت می شود.
ب) قسمت غربی چهارسوق: یا بازار ترکش دوزها با 10جفت مغازه که مرکز فروش فرشهای ایرانی است. در ضلع جنوب غربی در موازات بازار ترکش دوزها در جلو سردر بازار وکیل نیز بازاری با 11 جفت مغازه، با نام بازار شمشیرگرها وجود دارد.

حوضی مرمری در زیر چهار سوق وجود داشته که آب این حوض  از مجرایی بصورت طاق ضربی از جنس ساروج و آجر که از زیر بازار ترکش دوزها عبور می کرد، تأمین می گردید. این حوض هم اینک از بین رفته است ولی مجرای طاق ضربی همچنان وجود دارد.

جهت سیستم تهویه هوا، نورگیر، بادگیر و ... فضایی با نام هورنور یا جامخانه در زیر سقف تعبیه شده بودکه سیستمی کامل بوده است. که این فضا در اثر مرمت هایی که انجام شده هم اکنون بسته شده اند و در حال حاضر هر مغازه دارای مجراهایی مشبک و مجزا جهت نورگیری و تهویه هواست.

بسیاری از گردشگران علاقمند به آثار و معماری سنتی ایران از سراسر ایران و سایر کشورها به دیدن این بازار آمده و سوغاتی های سنتی بسیاری از این بازار خرید می کنند.

تاریخچه

شهریار بزرگ، کریم خان زند پس از دیدن بازار قیصریه لار و بازار طویل اصفهان که از بناهای مشهور برجای مانده از دوران شاه عباس صفوی بود، به فکر بنا نهادن بازاری مشابه در شیراز افتاد و این بازار به فرمان کریمخان زند (1193 – 1172 ه.ق) با نام "بازار وکیل" ساخته شد. این بازار که تا کنون نسبتا سالم مانده است، یکی از زیباترین، خوش نقش ترین بازارهایی می باشد که از گذشته تا بحال در ایران ساخته شده و از سایر بازارهای موجود عریضتر است.

فرصت‌الدوله شیرازی در آثار عجم درباره این بازار نوشته است که: این بازار از نزدیکی دروازه اصفهان تا مدخل بازارهای قدیم امتداد دارد و مشتمل بر حجره‌هائی با سکوی پهن در طرفین و ۷۴ دهانه طاقهای بلند و دارای چهار بازار می باشد که از آجر، گچ و آهک ساخته شده و بر روی پایه هایی از تخته سنگهای تراشیده، استوار است. در وسط تقاطع این چهار بازار چهارسوئی با سقف بسیار بلند و طرازی دلپسند بناست. کمتر بازاری در ایران بدین اسلوب و بنیان دیده می‌شود. یکی از بازارها دارای چهل و یک طاق است که آنرا بازار بزازان گویند و هر گونه اقشمه و امتعه دارد و سمسار و بلورفروش و خیاط و غیره نیز در این بازار هست. بازار دیگر دارای چهل و شش طاق که آنرا بازار کلاهدوزان می نامند که علاوه بر کلاهدوزان اصناف دیگر و بسیاری از صرافان نیز در آنجا هستند. بازار دیگر ده طاق دارد که تمامی آنها سراج و ترکش‌دوزاند و در وسط بازار اول که بازار بزازان می باشد نیز بازاری قرار دارد که دارای یازده طاق  و اصناف آن جماعت شمشیرگران هستند.
 
نام: آسیا » ایران » شیراز » بازار وکیل
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر شیراز

 

دروازه قرآن

دروازه قرآن یکی از آثار مهم تاریخی ایران واقع در تنگه الله اکبر شیراز، در زمان عضد الدوله دیلمی ساخته شد. این بنا به جهت قرار گرفتن قرآن در بالای آن به دروازه قرآن، و همچنین به جهت ساختمان طاق مانند آن به طاق قرآن نیز مشهور است. دروازه قرآن در طول تاریخ چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

آرامگاه حافظ

شمس الدین محمد ملقب به حافظ در 726 ه.ق در شهر شیراز چشم به جهان گشود. در دوران جوانی قرآن را تمام حفظ کرد. شغل اصلی او دیوانی و سپس شاعری بود. حاصل 69 سال زندگی پربار او "دیوان حافظ" شامل 500 غزل، 42 رباعی و محدودی قصیده است. حافظ پس از وفات در مکان مورد علاقه خود که امروز به حافظیه مشهور است به خاک سپرده شد.

آرامگاه سعدی

شیخ مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله سعدی در بین سالهای 606 -571 ه.ق در شیراز و خانواده ای متدین به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی به مدرسه نظامیه بغداد رفت. تجربیات ارزشمند خود را که حاصل سفر به نقاط مختلف دنیا بود در دو اثر با نامهای بوستان و گلستان به رشته تحریر درآورد. شیخ در سال 691 ه.ق چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود دفن گردید.

آبشار مارگون

منطقه نمونه گردشگری آبشار مارگون واقع در سپیدان استان فارس لقب زیباترین آبشار استان فارس، ایران و خاورمیانه و مرتفع ترین آبشار چشمه ای جهان را به خود اختصاص داده و منشأ آب زلال و خنک این آبشار بی نظیر، از هزاران چشمه موجود در بدنه صخره کوه می باشد. علاوه بر آبشار منطقه اطراف نیز دارای طبیعت بسیار خاص، بکر و زیبایی است.

آرامگاه خواجوی کرمانی

کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود کرمانی با تخلص خواجو در سده هفتم هجری در کرمان به دنیا آمد. او علاوه بر تبحر در شاعری، ریاضیدان، موسیقی دان، منجم و هیئت شناس زبده ای بوده و آثار متعددی نظیر مثنوی های شش گانه، دیوان و .... از او برجای مانده است. آرامگاه او در شیراز و کنار دروازه قرآن می باشد.

آرامگاه بی بی دخترون

بقعه بی بی خدیجه در شیراز، آرامگاه یکی از فرزندان امام سجاد، امام چهارم شیعیان است می باشد.این بقعه بدستور همسر امیر مبارزالدین، موسس سلسله آل مظفر ساخته شد. اما بعدها بر اثر زلزله تخریب و مجددا توسط محمد قلی خان ایلخانی مرمت و تجدید بنا گردید.

آرامگاه شاهچراغ

سید امیر احمد فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) با مشهوریت خاص شاهچراغ در ششم ذیقعده متولد گردید. او با قافله هایی از خانواده و دوستداران برای دیدن امام رضا (ع) به ایران سفر می کند و مأمون از ترس انهدام حکومتش، دستور به توقف این قافله ها را می دهد و سید امیر در جنگ حاکم شیراز برعلیه بنی هاشم بشهادت رسید و در شیراز به خاک سپرده شد.

ارگ کریمخانی

ارگ کرمیخانی در سال 1180 ه.ق بدستور کریمخان زند در شیراز و با دو هدف عمده سکونت و پادشاهی زندیه بنا گردید. این ارگ از لحاظ بنای بیرونی کاملا نظامی و از لحاظ بنای درونی کاملا سکونی و با زیباییها و جلوه گری های خاصی ساخته شده است.

کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان 1800 سال پیش توسط اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانیان بنا شد. این کاخ یکی از مهم‌ترین و اولین بناهای دوره ساسانی می باشد که هنوز آثار آن باقی است. از آنجایی که این بنا در کنار چشمه بنا شده و همچنین وجود آتشدان بالاتر از کاخ، به آتشکده فیروزآباد نیز معروف است. بررسیها احتمال کاخ بودن این بنا را نشان می دهند.

باغ عفیف آباد

باغ گلشن در دوران صفویه بنا شد که پس از این سلسله ویران گردید و در سال 1284 ه. ق قوام دوم این باغ را آباد نمود و عمارت کنونی آنرا ساخت که پس از مرگش به عفیفه خانم خواهرزاده قوام به ارث رسید و بهمین جهت نام عفیف آباد را بر آن نهادند.

باغ دلگشا

باغ دلگشا یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین باغهای شیراز، که قدمت آن به دوره ساسانیان می رسد. این باغ نیز مورد توجه پادشاهان مختلفی بوده است. این باغ در نزدیکی قلعه ای با نام کهندژ و مجاورت آرامگاه سعدی و جنوب تنگ آب خان قراردارد. کاریز سعدی نیز از این باغ می گذرد.

باغ جهان نما

باغ جهان نما یکی از زیباترین و کهن ترین باغهای شهر شیراز است و همواره مورد توجه پادشاهان بوده است. عمارت کوشک این باغ توسط کریمخان زند مشابه باغ نظر، در مرکز باغ و به صورت هشت ضلعی و سبک کلاه فرهنگی و از جنس آجر است.

باغ ارم

باغ ارم باغی تاریخی و از زیباترین باغ های شهر شیراز که دارای طبیعتی منحصر به فرد و بی نظیر است. از تاریخ این باغ اطلاعات کاملی در دست نیست. این باغ دارای چند عمارت می باشد که عمارت اصلی در سه طبقه در مغرب باغ قرار گرفته است.

حمام وکیل

یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمند ترین حمامهای تاریخی ایران حمام وکیل واقع در مرکز شهر شیراز است. این حمام از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. حمام که در سال 1187 هجری قمری به دستور کریمخان ساخته شد وحدود 11 هزار متر مربع مساحت دارد.

سرای مشیر

سرای مشیر نام مکان تاریخی در شهر شیراز واقع در جنوب بازار وکیل و از آثار باستانی دوره قاجار است. ابوالحسن خان مشیر الملک این بنا را در سال 1282 ه ق احداث کرده است.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. عمیق ترین قسمت آن حدود 2 تا 3 متراست آب آن بسیار شور و یکی از بزرگ‌ترین منابع نمک ایران به شمار می رود. گونه های مختلفی از جانوران وگیاهان درآن دیده می‌شود.

نقش رجب

در شمال شرقی شیراز و در مسیر پاسارگاد به نقش رستم در شکافی از کوهی نه چندان بلند چهار نقش برجسته منسوب به دوره ساسانی دیده می شود که برای بزرگداشت پیروزی آنان بر دشمن و گرفتن دیهیم پادشاهی از اهورامزدا حکاکی شده و دارای چند کتیبه نیز است. به مجموعه این سنگ نگاره ها نقش رجب می گویند.

کاخ سروستان

کاخ ساسانی سروستان به احتمال قریب به یقین از آثار تاریخی دوره ساسانیان (پادشاهی بهرام گور پنجم) می باشد که توسط مهرنرسی، وزیر بهرام بنا شده و دارای جنبه ی تقدس بوده است.

بهشت گمشده

بهشت گمشده جایی در نزدیکی مرودشت شهر شیراز قرار دارد که طبیعت زیبایی دارد و زیستگاه پرندگان و پستانداران زیادی است.

پیست اسکی پولادکف

پیست اسکی پولادکف در شهرستان سپیدان شیراز با داشتن امکانات رفاهی و گردشگری فراوان در تمام سال پذیرای تعداد زیادی از مردم است.

غذاهای شیرازی - قسمت دوم

کوفته گشنیز ، آب پيازک (اشکنه)، قورمه به، کوفته هلو، دوپیازه، یخنی نخود و یخنی عدس کلم از غذاهای محلی شیراز هستند که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت چهارم

آش سبزی، آش کارن، آش ماست، آش دوغ و آش انار از نمونه های آش شیرازی هستند که طرزتهیه آنها در این وبلاگ آورده شده است.

غذاهای شیرازی - قسمت سوم

بادام سوخته، رنگينک، حاجی بادام، شکر پنیر، حلوای کاسه و دوای آرد و روغن از جمله دسرهای شیرازی میباشد که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت اول

قنبر پلو، شکر پلو، کلم پلو شیرازی، پاچه پلو، رب پلو، دمپخت جزو غذاهای محلی شیراز هستند.

سوغاتی های شیراز

در شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خواص دارویی و درمانی ویژه‌ای نیز دارند تهیه می‌شود.