درباره آتشکده یزد

آتشکده یزد، ازعبادتگاه های زرتشتیان این شهر است که یکی از پرقدمت ترین آتش های مقدس در آن نگاه داشته می شود. این آتشکده هرساله پذیرای گردشگران بی‌شماری از سراسر جهان است که مشتاقانه برای دیدن این بنای بی نظیر و مقدس که زرتشتیان آن را بسیار محترم می شمارند به این شهر سفر می کنند. زرتشتیان یزد، از این مکان برای برگزاری مراسم مذهبی، اعیاد، جلسات گردهمایی و سخنرانی های خود بهره می برند. در اینجا شرح مختصری از این آتشکده بیان می شود.

در ادیان مختلف، همواره سمت و سوی خاصی برای عبادت در نظر گرفته می شود. مسلمانان رو به سوی کعبه نماز می خوانند، برای مسیحیان، مجسمه حضرت عیسی و نیز صلیب و برای یهودیان، بیت المقدس به منزله قبله در نظر گرفته می شود. اما زرتشتیان، نور و روشنایی را مقدس می دانند. از منظر آن ها، هر شکلی از نور و روشنایی، نشانی از وجود خدا دارد و می توان در مقابل آن به عبادت برخاست. آنها آتشکده ها را می ساختند، در آن ها آتش های همیشه سوزان نگه می داشتند و در مقابل آن ها به عبادت می پرداختند و از این رو آن ها را مقدس می شمردند. اما در ایران باستان این آتشکده ها کاربرد های دیگری نیز داشتند. استفاده از آن ها به عنوان محکمه، محلی برای آموزش کودکان و درمان بیماران، از جمله این کاربردهاست.

اگر به آتشکده هایی که از گذشته به جا مانده اند، نگاهی بیندازیم، متوجه می شویم که همه آن ها براساس اصول معماری تقریبا یکسانی ساخته شده اند. این آتشکده ها هشت ورودی دارند که پس از ورود به آتشکده، در آن تعدادی اتاق هشت ضلعی به چشم می خورد. در همه این آتشکده ها، آتش مقدس در داخل محفظه ای در وسط آتشکده در حال سوختن است. یکی از این آتشکده ها که در حال حاضر، زرتشتیان از آن استفاده می کنند و هنوز هم آتش درون آن از گذشته ها شعله ور است، آتشکده یزد است.

قدمت این آتشکده بیشتر به آتش درون آن مربوط می شود. در واقع این آتشکده، تقریبا 80 سال پیش ساخته شد. اما بنا به مستندات تاریخی، سن آتش درون آن  شاید از 1500 سال هم بیشتر باشد. همین رقم باورنکردنی است که باعث اعجاب هرچه بیشتر این نیایشگاه شده است. این بنا تا قبل از این که در سازمان بناهای ملی ثبت شود، بازدید کننده چندانی نداشت و زرتشتیان در آرامش و پاکیزگی این مکان مقدس به عبادت می پرداختند. اما به هر حال با گسترش جنبه های گردشگری و هجوم گردشگران به این مکان، اندکی از معنویت این فضا کاسته شد و به همین دلیل در پی اعتراض زرتشتیان، همزمان با پافشاری گردشگران، بخشی از این بنا به بازدید عموم اختصاص داده شد.

در همه ادیان، عبادت آداب و سوم خاصی دارد و وارد شدن به عبادتگاه با شرایط خاصی انجام می شود. در دین زرتشت نیز چنین آدابی وجود دارد. زنان و مردانی که برای عبادت به آتشکده می آیند باید از طهارت برخوردار باشند. پوشیدن کلاه سفید برای مردان و روسری سفید و لباس روشن برای زنان از ضروریات است. افراد قبل از ورود به آتشکده باید کفش های خود را در آورند و با پای برهنه وارد شوند.

اطلاعات گردشگری

این آتشکده، که به سبک معماری آتشکده های پارسیان هند ساخته شده است، در خیابان آیت الله کاشانی یزد، در فضایی که حدودا 21 متر از سطح زمین فاصله دارد قرار گرفته است، وجود درختان سرو و کاج در اطراف محوطه اصلی مانند حصاری پیرامون بنا را احاطه کرده است. سال ها پیش هنرمندان اصفهانی، سنگ هایی را به شکل سر ستون و اشکال گل مانند در اصفهان تراشیدند و سپس به یزد آوردند و آن ها را بر روی ستون ها و پای دیوارها قرار دادند و بر زیبایی این بنا افزودند. هنرمندان یزدی نیز با ساختن نگار کاشی های فروهر که در قسمت بالای ورودی اصلی بنا قرار گرفته است در زیبایی این بنا سهمی داشته اند. از خصوصیات اصلی آتشکده ها، مجاورت آن ها با آب است. به همین دلیل در محور ورودی بنای این آتشکده نیز یک حوض آب گرد و بزرگ ساخته شده است.

در وسط ساختمان اصلی، اتاق تقریبا بزرگی وجود دارد. در داخل این اتاق محفظه ای کمی بالاتر از سطح زمین قرار دارد که آتش در این محفظه در ظرفی از جنس برنز نگهداری می شود و شخصی که به او هیربد می گویند مسئول مراقبت از آن است. طرز قرار گیری آتش در این محفظه به گونه ای است که نور خورشید به آن نمی رسد.
زرتشتیان می توانند برای انجام مراسم نماز و نیایش در اتاق هایی که در اطراف این محفظه وجود دارد به عبادت بپردازند.

تاریخچه

این بنا، در آبان ماه سال 1313 هجری شمسی، با همکاری چند تن از زرتشتیان آن دوره، ساخته شد. ساخت و طراحی این بنا با نظارت و سرپرستی "ارباب جمشید امانت" و با همکاری چند تن از مهندسان آن دوره بر روی زمینی که از سوی برادران امانت به این منظور وقف شده بود به انجام رسید.  هزینه های مربوط به ساخت بنا توسط فرد زرتشتی به نام همابائی پرداخت شد. او برای جلب موافقت مجمع پارسیان هند برای پرداخت هزینه های ساخت این بنا سفرهای متعددی به آن کشور داشت.

آتش همیشه سوزان این آتشکده که به آن آتش ورهرام گفته می شود، بیش از 1500 سال پیش از آتشکده کاریان لارستان به عقدا، یکی از شهرهای استان یزد آورده شد. 700 سال بعد یعنی در سال 522 به اردکان و 300 سال بعد در سال 852 به این شهر آورده شد. اما در همان ابتدا در آتشکده قرار داده نشد بلکه تا پیش از ساخته شدن ساختمان آتشکده، در خانه "موبد تیرانداز آذرگشسب" که یکی از موبدان بزرگ آن زمان بود، در محله‌ای به نام «خلف خان علی» نگهداری شد و سرانجام در سال ۱۳۱۳ پس از ساخته شدن این آتشکده به درون آن انتقال داده شد.
 
نام: آسیا » ایران » یزد » آتشکده یزد
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر یزد

 

يخچال گنبدي ميبد

يخچال ميبد قديمي‌ترين يخچال گنبدي و خشتي ايران، در 50كيلومتري شمال يزد قرار دارد. به لحاظ زيست‌بومي جزو سازه‌هاي سازگار محسوب مي‌شود و يك مجموعه معماري شگفت‌انگيز به شمار مي‌آيد كه تمام فرايند يك كارخانه يخ‌سازي را در يك مكان به دست مي‌دهد.

دخمه زرتشتيان

دخمه زرتشتيان يا برج خاموشان مكاني براي درگذشتگان، در آيين زرتشتي است. اين دخمه‌ها از جاذبه‌هاي ارزشمند فرهنگ ايران به‌شمار مي‌آيند. زرتشتيان درگذشتگان خود را در بخش‌هاي كودكان، زنان و مردان در اينجا قرار مي‌دادند تا جسد آنها خوراك كركس‌ها شود و استخوا‌ن‌هاي اجساد را در مركز اين برج دفن مي‌كردند.

مسجد امیرالمومنین

مسجد امیرالمومنین واقع در منطقه زارچ یزد، از مساجد بسیار فعال، شناخته شده و از بناهای تاریخی است که در آن، جنبه های مذهبی، فرهنگی و گردشگری در هم آمیخته شده است. این مسجد به دلیل معماری منحصر به فردی که دارد، سالانه پذیرای جمع کثیری از گردشگران سراسر جهان می باشد.

پیر هِریشت

زیارتگاه پیرهریشت، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان یزد است. گمان می شود گوهربانو یکی از کنیزان یزدگرد ساسانی در این محل ناپدید شده است. این زیارتگاه محل برگزاری بسیاری از مراسم ها وجشن های بهاری زرتشتیان منطقه و پذیرای زرتشتیان سراسر جهان است.

زیارتگاه پارس بانو

زیارتگاه پارس بانو، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان در استان یزد است که هرساله پذیرای تعداد بیشماری از زرتشتیان سراسر کشور است. بنا به گزارشات تاریخی این زیارتگاه محل ناپدید شدن خاتون بانو دختر یزدگرد سوم، پس از گریز از فارس است.

مسجد فهرج

يكي از نمونه‌هاي نادر تمدن ايراني مسجد جامع فهرج، واقع در 30 کیلومتری شرق یزد است که معماری پیش از اسلام ایران را به معماری دوران اسلامی پیوند می‌دهد و يك اثر کم نظیر از دوران انتقال به‌شمار مي‌آيد.

بقعه سيد گل‌سرخ

بقعه گل‌سرخ در محله سرچم يزد علاوه بر جاذبه گردشگري نمونه‌اي از تاريخ فرهنگي ـ ديني گذشتگان است كه امروزه نيز كاربرد آن در بين مردم نمايان است. در اين بقعه آثار خطي نستعليق و هنر‌هاي زيباي كاشيكاري و طرح‌هاي اسليمي را مي‌توان ديد.

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه، بنای برج مانندی است که از دوران دیلمیان بر فراز کوه سنگی شهرستان ابرکوه قرار دارد و معماری ظریف آن آنقدر ساده و زیباست که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

مسجد زردک

مسجد زردک در شمال غرب شهرستان اردکان قرار دارد، قدیمی‌ترین مسجد شهرستان اردکان و قدمت آن به قرن پنجم بر می‌گردد. به علت مقاومت بسیاری که دارد به گنج گلین معروف است و همچنین گچ‎‌بری منحصر به فرد زیبایی دارد.

سَرْو اَبَرکوه

سَرْو اَبَرکوه درختی ملی وطبیعی در استان یزد قرار دارد و سروی پنج هزار ساله است. در فرهنگ زرتشتيان آمده است به آن سرو زرتشت گویند. «سرو ابرکوه» دومین درخت کهنسال جهان است.

امامزاده سید نورالدین

امامزاده سید نورالدین احمد (ع) در یزد درمحلی به نام " گاپله " واقع شده که قدمت این بنا با روش قیاسی، به دوره صفوی برمی‌گردد.

خانه کلاهدوزها

خانه کلاهدوزها که هم اکنون به "موزه آب" تبدیل شده در شمال میدان امیرچقماق یزد قرار دارد. بنای این خانه متعلق به تاجری خوش‌آوازه به نام "سیدعلی‌اکبر کلاهدوز" است که درسال 1312هجری قمری ساخت آن به پایان رسیده است.

کاروانسرای رباط زین‌الدین

کاروان‌سرای رباط زین‌الدین که شاهکار معماری دوره صفویه به ‌شمار می‌رود، تنها بنای مدور ایرانی است که به دستور"زین‌الدین گنجعلی خان ریگ" حکمران کرمان و به امر "شاه عباس ماضی" در قرن دهم هجری قمری ساخته شده است.

مسجد جامع یزد

مسجد جامع یزد، از ابنیه تاریخی و مذهبی استان یزد، هر ساله، گردشگران بسیاری را از سراسر ایران و جهان جذب می کند. این مسجد در دوره های تاریخی مختلفی ساخت و احیا شده است.

نارین قلعه

نارین قلعه، مهم‌ترین اثر تاریخی شهرستان میبد است که به نظر می رسد در گذشته از آن برای حفاظت از شهر و نیز برگزاری مراسم عبادی استفاده می‌شده است. در مورد تاریخ ساخت بنا، اطلاعات دقیقی در دست نیست.

باغ دولت آباد

باغ دولت آبادِ یزد در اواخر دوره افشاریه توسط محمد تقی خان معروف به خان بزرگ احداث گردید. این باغ كه یكی از باغهای بزرگ ایران و از آثار دوره افشاریه و زندیه می‌باشد دارای مرتفع‌ترین بادگیر شناسایی شده در ایران است.

چَک چَک

چَک چَک محل مخفی شدن نیک بانو از دست دشمنان پدرش یزدگرد، در دل کوه های اردکان است که با چک چک آب طی سالیان متمادی چناری تنومند در کنارشکاف نیز رشد کرده و هرساله زرتشتیان مراسم مهرگان را در این جا برگزار می کنند.

غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان روی قله کوهی به همین نام قرار دارد. این غار که در جریان ورود اسلام به ایران و فشار بر زرتشتیان به مدت سی سال آتش کاریان را در دل خود روشن نگه داشته بود، اکنون علاوه بر این جاذبه مذهبی به علت داشتن ستون های استلاگمیت و استلاگتیت نیز جذابیت دارد. هم چنین مسیر ورود به غار تجربه ای جدید و بی نظیر از غارنوردی خواهد بود.

زندان اسکندر

زندان اسکندر یا مدرسه ضیائیه در محله فهادان شهر یزد یکی از آثار دوران مغول است که با تغییر کاربری به مدرسه تبدیل شده تا جایگاه والای علم و دانش را در میان مردم این شهر نشان دهد.

خانه لاری ها

خانه لاری ها واقع در محله فهادان شهر یزد در میان مجموعه آثار تاریخی این شهر است. این بنا متعلق به دوران قاجاریه است که تجار لاری مهاجرت کرده به این شهر آن را بنا نهاده اند. بخش اعیان نشین این خانه چهارفصلی است و دو بخش اندرونی و بیرونی دارد. در بخش هنری این خانه نقاشی ها و تزیینات بسیار زیبایی دیده می شود. این خانه اکنون اداره میراث فرهنگی است.