درباره کاخ اردشیر بابکان

اردشیر بابکان (اردشیر یکم یا اردشیر پاپگان) موسس سلسله ساسانی و کوچکترین پسر پاپگ روحانی آتشگاه آناهیتا در شهر استخر بود. اردشیر در جنگی که در 224 میلادی میان او و آخرین پادشاه اشکانی اردوان پنجم درگرفت پیروز شد و با کشته شدن اردوان چندی بعد در سال 226 میلادی، اردشیر پیروزمندانه وارد تیسفون شد با لقب شاهنشاه ایران در تیسفون سلسله اشکانی سقوط کرد. او سلسله ساسانیان را به نام پدربزرگش ساسان بنیاد کرد و از سال 226 تا 241 میلادی بر ایران حکومت کرد. ساسانیان چهارصد سال(652 – 226 میلادی ) و مجموعا با 34 پادشاه بر ایران فرمانروایی کرد که آخرین آنها یزگرد سوم بود. این سلسله در سال 652 میلادی به دست اعراب سقوط کرد.

اردشیر خوره یا شهر گور (شهر فیروز آباد کنونی) یکی از شهرهای باستانی است که پس از سقوط سلسله اشكانيان و به قدرت رسيدن ساسانيان به یکی از مراکز سياسي و مذهبي ساسانيان مبدل شد. در زمان سلطنت عضدالدوله نام اين شهر به فيروز آباد تغییر یافت. در 2 کیلومتری این شهر باستاني چندین اثر مهم تاريخي وجود دارد. که مشهورترین آنها کاخ اردشیر بابکان یا آتشكده فیروزآباد است که احتمالا" قدمت آن به پیش از ساسانیان می رسد که در دوران اردوان پنجم، آخرین پادشاه اشکانی به دست اردشیر بابکان بنیان‌گذار سلسله ساسانی، ساخته شده است. این کاخ در کنار برکه ای بزرگ ساخته شد که این برکه همچنان جوشان است. جنس این کاخ از سنگ لاشه و ملات گچ و ساروج می باشد با روکشی از گچ. گچبری و تزیینات تالارها بسیار زیبا و باشکوه بوده و مشابه کاخ تچر در پاسه می باشد. به طور كلي معماري اين بنا از معماري دوره هخامنشيان تاثير زيادي پذيرفته است.

اطلاعات گردشگری

این کاخ در 100 کیلومتری جنوب شرقی شهر شیراز و دو کیلومتری شهرستان فیروزآباد واقع است. کاخ اردشیر در نمای بیرونی کاخ فرورفتگی و برجستگی دیده می شود که این سطوح ناصاف براساس شیوه معماری محلی خاص این منطقه ساخته شده است.

مساحت زيربناي اين كاخ 115 × 55 متر مربع است و اطراف آن ساختمان ها و ديوارهايي پوشانده كه هنوز بقایا و آثار آن باقیمانده است. یکی از ويژگي هاي منحصر به فرد کاخ اردشیر بابکان این است که اين بنا نخستين بناي طاقدار سلسله ساساني محسوب مي شود.
  • کاخ دارای یک ایوان بلند و گسترده با چهار تالار بزرگ عمود بر آن که با استفاده از پلکان به برکه مرتبط می شود و در پشت این ایوان سه تالار گنبددار بزرگ و مرتفع در پشت این بخش که با یکدیگر و ایوان و تالارها ارتباط دارند. تعدادی راهرو و اتاق در مجموعه نيز وجود دارد.
  • فضای داخلی کاخ درداخل تالارها و سردرهاي ورودي که دارای تزئینات گچ‌بری با تاسی از نمونه های هخامنشی كه شبيه به گچبري سردر كاخهاي تخت‌جمشيد است. و این گچ بری های بسیار زیبا در برخی از قسمتها همچنان وجود دارد!
  • چهار ساختمان گنبدی که سر این گنبدها به قطر یک متر باز است، که این گنبدها از طریق فیل پوش بالا رفته اند در ضلع شرقی کاخ مشاهده می شود و مشابه قلعه دختر می باشد.
  • و یک حیاط به شکل مربع مستطیل با مساحتی قریب به شش هزار متر با دو ایوان و تالارهایی در اطراف که احتمالا ورودی اصلی بنا در این قسمت قرار داشته است. نمای خارجی بنا نیز دارای نیم ستون های تزئینی گچی زیبایی است.
بطور کلی این کاخ در طرح اصلی سازه و تزئینات داخلی آن به کاخهای شوش و تخت جمشید شباهت بسیاری دارد و از سبک آن ها پیروی کرده است. در این بنا دو نمونه متفاوت از معماری و تلفیقی دیده می شود که عبارتند از: وجود یک  تالار بزرگ و تعدادی تالار کوچک و اتاق مجاور آن و وجود یک حیاط و اتاقهایی در اطراف آن که این شیوه اساس معماری سایر بناهای دوره ساسانی بود.

و وجود چهار عنصر طبیعی باد، خاک، آتش و باد همه و همه امتیاز منحصر بفردی برای این منطقه محسوب می شده است. چشمه ای زلال و جوشان از ضلع شمالی بیرون کاخ؛ و نهری جاری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور می کند و موجب آبادانی شهر گور و کاخ بوده است؛ و آتشدانی که بالاتر از کاخ وجود داشته!

بنای آشپزخانه پشت کاخ، تل نقارخانه در مجاورت کاخ، روستاهای باستانی، بنای امازاده جعفر از دوره ایلخانی، و حتی سنگ قبرهایی بسیار جالب که یکی از آنها که حدودا 700 سال قدمت دارد (از سال 741 ه.ق) از آثار اطراف این کاخ مشهور بشمار می رود.

امروزه این بنا میزبان بسیاری از گردشگران و علاقمندان به آثار تاریخی و باستانی است که از سراسر ایران و سایر کشورهای جهان برای بازدید از این بنای عظیم تاریخی به فیروزآباد سفر می کنند.

تاریخچه

کاخ اردشیر بابکان یکی از مهمترین، با ارزشترین و اولین کاخهای ساخته شده ساسانیان می باشد که در حدود 1800 سال پیش در مقابل برکه ای زیبا و چشمه ای همیشه جوشان (قمپ آتشکده) توسط سرسلسله ساسانیان اردشیر بابکان بنا شد. از آنجایی که  این بنا در کنار آب ساخته شده احتمال آن می رود که این مکانی محلی برای نیایش بوده است، زیرا در گذشته بناهای عبادتی در مجاورت آب ساخته می شدند. هم بدلیل مذکور و هم بدلیل اینکه که اندکی بالاتر از کاخ آتشدانی جهت اجرای مراسم مذهبی وجود دارد این کاخ را آتشکده فیروزآباد نیز می نامند.

البته طبق مستندات تاریخی درصد احتمال کاخ بودن آن بیشتر است. بنا بر جنس مصالح به کار گرفته شده در این کاخ و از تزئینات بسیار ظریف مانند گچ بری های رنگی و زیبا که برای ساخت این کاخ استفاده شده، از همین رو این بنا احتمالا از کاخ های ییلاقی اردشیر بوده است. پس از گذشته 1800 سال قسمتهایی از گچ بریهای زیبای قسمت بالایی دیوارهای داخلی کاخ همچنان سالم باقی مانده است.
 
نام: آسیا » ایران » شیراز » کاخ اردشیر بابکان
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر شیراز

 

دروازه قرآن

دروازه قرآن یکی از آثار مهم تاریخی ایران واقع در تنگه الله اکبر شیراز، در زمان عضد الدوله دیلمی ساخته شد. این بنا به جهت قرار گرفتن قرآن در بالای آن به دروازه قرآن، و همچنین به جهت ساختمان طاق مانند آن به طاق قرآن نیز مشهور است. دروازه قرآن در طول تاریخ چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

آرامگاه حافظ

شمس الدین محمد ملقب به حافظ در 726 ه.ق در شهر شیراز چشم به جهان گشود. در دوران جوانی قرآن را تمام حفظ کرد. شغل اصلی او دیوانی و سپس شاعری بود. حاصل 69 سال زندگی پربار او "دیوان حافظ" شامل 500 غزل، 42 رباعی و محدودی قصیده است. حافظ پس از وفات در مکان مورد علاقه خود که امروز به حافظیه مشهور است به خاک سپرده شد.

آرامگاه سعدی

شیخ مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله سعدی در بین سالهای 606 -571 ه.ق در شیراز و خانواده ای متدین به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی به مدرسه نظامیه بغداد رفت. تجربیات ارزشمند خود را که حاصل سفر به نقاط مختلف دنیا بود در دو اثر با نامهای بوستان و گلستان به رشته تحریر درآورد. شیخ در سال 691 ه.ق چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود دفن گردید.

آبشار مارگون

منطقه نمونه گردشگری آبشار مارگون واقع در سپیدان استان فارس لقب زیباترین آبشار استان فارس، ایران و خاورمیانه و مرتفع ترین آبشار چشمه ای جهان را به خود اختصاص داده و منشأ آب زلال و خنک این آبشار بی نظیر، از هزاران چشمه موجود در بدنه صخره کوه می باشد. علاوه بر آبشار منطقه اطراف نیز دارای طبیعت بسیار خاص، بکر و زیبایی است.

آرامگاه خواجوی کرمانی

کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود کرمانی با تخلص خواجو در سده هفتم هجری در کرمان به دنیا آمد. او علاوه بر تبحر در شاعری، ریاضیدان، موسیقی دان، منجم و هیئت شناس زبده ای بوده و آثار متعددی نظیر مثنوی های شش گانه، دیوان و .... از او برجای مانده است. آرامگاه او در شیراز و کنار دروازه قرآن می باشد.

آرامگاه بی بی دخترون

بقعه بی بی خدیجه در شیراز، آرامگاه یکی از فرزندان امام سجاد، امام چهارم شیعیان است می باشد.این بقعه بدستور همسر امیر مبارزالدین، موسس سلسله آل مظفر ساخته شد. اما بعدها بر اثر زلزله تخریب و مجددا توسط محمد قلی خان ایلخانی مرمت و تجدید بنا گردید.

بازار وکیل

بازار وکیل بدستور کریمخان زند و مشابه بازار قیصریه لار و بازار اصفهان دوره شاه عباس، ساخته شده و از معروفترین بازارهای ایران است که تمامی امورات تجاری، مبادلات بازرگانان در این بازار انجام می شد. و براساس نوع اصناف و کاربری ها به بازارهای کوچکتر و مختلفی تقسیم شده است. بازار وکیل همچنان پابرجاست و کسب و کار در آن ادامه دارد.

آرامگاه شاهچراغ

سید امیر احمد فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) با مشهوریت خاص شاهچراغ در ششم ذیقعده متولد گردید. او با قافله هایی از خانواده و دوستداران برای دیدن امام رضا (ع) به ایران سفر می کند و مأمون از ترس انهدام حکومتش، دستور به توقف این قافله ها را می دهد و سید امیر در جنگ حاکم شیراز برعلیه بنی هاشم بشهادت رسید و در شیراز به خاک سپرده شد.

ارگ کریمخانی

ارگ کرمیخانی در سال 1180 ه.ق بدستور کریمخان زند در شیراز و با دو هدف عمده سکونت و پادشاهی زندیه بنا گردید. این ارگ از لحاظ بنای بیرونی کاملا نظامی و از لحاظ بنای درونی کاملا سکونی و با زیباییها و جلوه گری های خاصی ساخته شده است.

باغ عفیف آباد

باغ گلشن در دوران صفویه بنا شد که پس از این سلسله ویران گردید و در سال 1284 ه. ق قوام دوم این باغ را آباد نمود و عمارت کنونی آنرا ساخت که پس از مرگش به عفیفه خانم خواهرزاده قوام به ارث رسید و بهمین جهت نام عفیف آباد را بر آن نهادند.

باغ دلگشا

باغ دلگشا یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین باغهای شیراز، که قدمت آن به دوره ساسانیان می رسد. این باغ نیز مورد توجه پادشاهان مختلفی بوده است. این باغ در نزدیکی قلعه ای با نام کهندژ و مجاورت آرامگاه سعدی و جنوب تنگ آب خان قراردارد. کاریز سعدی نیز از این باغ می گذرد.

باغ جهان نما

باغ جهان نما یکی از زیباترین و کهن ترین باغهای شهر شیراز است و همواره مورد توجه پادشاهان بوده است. عمارت کوشک این باغ توسط کریمخان زند مشابه باغ نظر، در مرکز باغ و به صورت هشت ضلعی و سبک کلاه فرهنگی و از جنس آجر است.

باغ ارم

باغ ارم باغی تاریخی و از زیباترین باغ های شهر شیراز که دارای طبیعتی منحصر به فرد و بی نظیر است. از تاریخ این باغ اطلاعات کاملی در دست نیست. این باغ دارای چند عمارت می باشد که عمارت اصلی در سه طبقه در مغرب باغ قرار گرفته است.

حمام وکیل

یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمند ترین حمامهای تاریخی ایران حمام وکیل واقع در مرکز شهر شیراز است. این حمام از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. حمام که در سال 1187 هجری قمری به دستور کریمخان ساخته شد وحدود 11 هزار متر مربع مساحت دارد.

سرای مشیر

سرای مشیر نام مکان تاریخی در شهر شیراز واقع در جنوب بازار وکیل و از آثار باستانی دوره قاجار است. ابوالحسن خان مشیر الملک این بنا را در سال 1282 ه ق احداث کرده است.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. عمیق ترین قسمت آن حدود 2 تا 3 متراست آب آن بسیار شور و یکی از بزرگ‌ترین منابع نمک ایران به شمار می رود. گونه های مختلفی از جانوران وگیاهان درآن دیده می‌شود.

نقش رجب

در شمال شرقی شیراز و در مسیر پاسارگاد به نقش رستم در شکافی از کوهی نه چندان بلند چهار نقش برجسته منسوب به دوره ساسانی دیده می شود که برای بزرگداشت پیروزی آنان بر دشمن و گرفتن دیهیم پادشاهی از اهورامزدا حکاکی شده و دارای چند کتیبه نیز است. به مجموعه این سنگ نگاره ها نقش رجب می گویند.

کاخ سروستان

کاخ ساسانی سروستان به احتمال قریب به یقین از آثار تاریخی دوره ساسانیان (پادشاهی بهرام گور پنجم) می باشد که توسط مهرنرسی، وزیر بهرام بنا شده و دارای جنبه ی تقدس بوده است.

بهشت گمشده

بهشت گمشده جایی در نزدیکی مرودشت شهر شیراز قرار دارد که طبیعت زیبایی دارد و زیستگاه پرندگان و پستانداران زیادی است.

پیست اسکی پولادکف

پیست اسکی پولادکف در شهرستان سپیدان شیراز با داشتن امکانات رفاهی و گردشگری فراوان در تمام سال پذیرای تعداد زیادی از مردم است.

غذاهای شیرازی - قسمت دوم

کوفته گشنیز ، آب پيازک (اشکنه)، قورمه به، کوفته هلو، دوپیازه، یخنی نخود و یخنی عدس کلم از غذاهای محلی شیراز هستند که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت چهارم

آش سبزی، آش کارن، آش ماست، آش دوغ و آش انار از نمونه های آش شیرازی هستند که طرزتهیه آنها در این وبلاگ آورده شده است.

غذاهای شیرازی - قسمت سوم

بادام سوخته، رنگينک، حاجی بادام، شکر پنیر، حلوای کاسه و دوای آرد و روغن از جمله دسرهای شیرازی میباشد که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت اول

قنبر پلو، شکر پلو، کلم پلو شیرازی، پاچه پلو، رب پلو، دمپخت جزو غذاهای محلی شیراز هستند.

سوغاتی های شیراز

در شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خواص دارویی و درمانی ویژه‌ای نیز دارند تهیه می‌شود.