درباره باغ عفیف آباد

به یکی از دیگر باغهای زیبای غرب شهر شیراز قدم می نهیم. باغی با قدمتی دیرینه و همچنان مستحکم که در عین حال سادگی پیشین خود را حفظ نموده و بی آلایش از تزئینات نوین امروزی. این باغ یکی از آثار تاریخی شیراز به شمارمی رود، باغی که روزگاری تفرجگاه پادشاهان گذشته بوده است. باغ عفیف آباد یا "باغ گلشن".

باغ عفیف آباد که از زیباترین باغهای شیراز به شمار می رود، در انتهای خیابان عفیف آباد یکی از مناطق اعیان نشین شهر شیراز واقع گردیده است. طبیعت بسیار زیبای این باغ مرهون درختان و گل کاریهای زیبایی است که در آن رشد و نمو یافته اند. بطوری که باغ  عفیف آباد نمونه بارز و کاملی از هنر گل کاری ایرانی محسوب می گردد.
روزگارانی همه نوع درخت مانند سرو، صنوبر، چنار، بید، عر عر و ... بجز نارنج و خرمالو در آن کاشته شد. آبشارهای سنگی که آب دائما در آن جاری و روان بود، و حوضی که در صحن عمارت باغ  پابرجا مانده، شاهد و انعکاسی بر زیبایی منحصر به فرد و شکوه گذشته باغ می باشد. معماری این باغ تلفیقی از سبک های دوران هخامنشی، ساسانی و قاجاریه است.

وجه تسمیه باغ عفیف آباد

نام اصلی این باغ "گلشن" بوده است و تسمیه این باغ به عفیف آباد بدان جهت است که باغ گلشن در اواخر سده گذشته پس از درگذشت قوام الملک، برای خواهرزاده قوام که آخرین وارث این باغ می باشد به میراث ماند. خواهر زاده قوام دوم، عفیفه خانم نام داشته است. عفیفه خانم در جهت آبادانی و بهسازی این باغ بسیار کوشید و از همین رو این باغ، "باغ عفیف آباد" نامیده شد.

اطلاعات گردشگری

باغ عفیف آباد، بالاتر از باغ قدیمی رحمت آباد در جنوب خیابان قصرالدشت، در انتهای خیابان عفیف آباد که یکی از مناطق اعیان نشین شیراز واقع شده است. درب ورودی باغ در شمال باغ واقع است. درب ورودی که چوبی است و نقشی از دو شیر که یک گوی را در میان پنجه های خود گرفته اند دیده می شود. سردری با چهار ستون گچی ساده و سر ستونهایی گچ بری شده که از سر ستونهای تخت جمشید اقتباس شده و این ستونها به صورت جفت جفت و در دو سوی سر در و بر فراز ازاره آن قرار دارند. پشت درب ورودی دالانی با سقفی چوبی که اتاق نگهبانان نیز در دوسوی این دالان واقع است وجود دارد.

پس از گذشتن از درب ورودی، شاهد دهلیزی با سقف چوبی با اشکال منظم هندسی خواهیم بود. کاشی های رنگارنگی که مجلس تاج گذاری پادشاه ساسانی را به تصویر کشیده اند، بر پیشانی دهلیز دیده می شود. پس از عبور از دالانی کوتاه، فضای اصلی باغ نمایان می شود. باغ مساحتی در حدود ۱۲۷۰۰۰متر مربع و زیر بنایی با ۱۷۰۰۰ متر مربع دارد. صحن باغ دارای خیابانهایی است که درختانی از قبیل سرو، کاج، صنوبر و نارنج در آن دیده می شود و همچنین باغچه هایی زیبا دارای آب نماهایی که جلوه خاصی به باغچه ها بخشیده است. معماری نمای جلوی این کاخ از کاخ ورسای فرانسه الهام گرفته شده است منتهی با این تفاوت که حوض جلوی کاخ ورسای دایره ای و حوض باغ عفیف آباد مستطیلی شکل است.

عمارت باغ عفیف آباد

عمارت اصلی باغ ساختمانی دو طبقه است در وسط باغ قرار دارد. این دو طبقه مجموعا 30 اتاق دارند. طبقه پائین کاخ یک زیرزمین وسیع است که هم اکنون تبدیل به موزه نظامی شده است.
  • طبقه اول (موزه نظامی باغ عفیف آباد): باغ در سال ۱۹۶۲ میلادی در اختیار ارتش قرار گرفت. این موزه که در همان طبقه اول عمارت قرار دارد و در آن سلاح های ذیقیمتی چون تفنگ فتح علی شاه، ناصر الدین شاه، مظفرالدین شاه، رضا شاه، محمدرضا شاه، سرپرهای هم رزمان میرزا کوچک خان و مسلسل رئیس علی دلواری به نمایش گذارده شده است. آب نمایی زیبا در این طبقه دیده می شود. توپ فتحعلی شاه قاجار و ارابه ویژه تشییع جنازه رضا شاه پهلوی در جلوی پلکان ورودی قرار دارد.
  •  طبقه دوم (کاخ گلی و موزه عبرت): طبقه دوم این عمارت به کاخ گلی شهرت دارد. آنچه در طبقه دوم این عمارت می بینیم راهرویی بلند، تالاری بزرگ در میان این طبقه با سقف چوبی که منقش به گل و گیاه، شکارگاه و مجالس تفرج، دیوارهایی گچ بری و مقرنس کاری شده می باشد، درهای این طبقه ساخته شده از چوب و شیشه های رنگی و چندین اتاق زیبای تو در تو می باشد. این طبقه دارای اتاق های همایش، اتاق نشیمن، اتاق رخت کن، اتاق مطالعه، سالن پذیرایی و قمارخانه است. یکی از اشیای گرانبهای این موزه پیانوی شخصی فرح پهلوی که در جشن 2500 ساله مورد استفاده قرار گرفت.
  • قهوه خانه سنتی: این قهوه خانه که مطابق با سبک معماری ایرانی ساخته شده است در سمت راست در ورودی باغ قرار دارد و حیاطی که دارای حوضی کوچک و مربع شکل و درختان نارنج است. سالن قهوه خانه که بنای اصلی آن است، شش حجره با کاشی های قطور قدیمی بزرگ و  مزین به نقش داستان ضحاک و کاوه ی آهنگر، داستان زال و سیمرغ ، نبرد رستم وسهراب، نبرد تهمتن و دیو سفید و نبرد رستم و اسفندیار دارد که در گذشته محل نقالی یا قوالی بوده است. دیوارهای قهوه خانه آجری است و دیوارها و سقف سالن با کاشی های آبی و کبود که یاد آور هنر اسلامی است تزئین شده اند. در مرکز سالن قهوه خانه حوضی کوچک و مصفا قرار دارد.
  • حمام خزینه ای: این حمام در جانب غرب ساختمان ورودی و پشت دیوار قرار دارد. این حمام قدیمی بر اساس شیوه سنتی حمام سازی در یاران ساخته شده است این حمام دارای دو خزینه ی آب سرد(سردینه) و گرم (گرمینه)؛ و دارای مناره و قبه در پشت بام حمام می باشد. خزینه حمام به وسیله دیگ مسی نصب شده در ته خزینه گرم می شده است. در مجاور خزینه حوضچه ای جهت آب سرد موجود است در دو طرف دیوار خزینه نقش برجسته هایی از جنس ساروج یا سیمان قدیم همانند تصویر فرهاد در کوه بیستون،  دیدار مردم با خسرو پرویز ساسانی  و … به چشم می خورد.
این باغ به شماره ۹۱۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

تاریخچه

پیشینه اصل و ابتدایی این باغ به سلسله صفویه باز می گردد که یکی از تفریحگاه های پادشاهان وقت و همچنین از باغهای مهم دوران بوده است. حکمران فارس در دوران شاه عباس صفوی که یعقوب خان ذوالقدر نام داشت در قسمتی از این باغ قلعه ای مستحکم ساخته بود که برای ساخت آن از سنگهای گورستان جعفر آباد و مصلی استفاده کرد. این باغ شکوه و آبادانی خود را تا دوران صفویه حفظ نمود و پس از این سلسله باغی بی رونق و  قلعه ای ویرانه بیش بر جای نماند. تا اینکه در سال 1865 میلادی و 1284 ه.ق عمارت اصلی که تا کنون همچنان پابرجا مانده است توسط میرزا محمد علی خان قوام الملک دوم بنا شد. برای آبیاری این باغ قناتی با نام "لیمک" که در ۱۵ کیلومتری باغ و در قصری با نام  قمشه واقع بود نیز توسط قوام دوم خریداری گردید.

باغ عفیف آباد تنها یک باغ نیست بلکه شامل یک عمارت یا کاخ سلطنتی و نیز موزه ای است که سلاحهای قدیمی در آن جای دارد. در سال ۱۳۴۱ ارتش این باغ را از فرح پهلوی خریداری کرد. سازمان میراث فرهنگی از سال ۱۳۴۸ به بعد این باغ را مرمت و تعمیر نمود. در سال ۱۳۷۰ همزمان با روز ارتش به عنوان موزه نظامی شماره ی ۲ بازگشایی شد و هم اکنون تحت اختیار سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران است.
 
نام: آسیا » ایران » شیراز » باغ عفیف آباد
گروه: جاذبه ها
 

مکان های دیدنی دیگر شیراز

 

دروازه قرآن

دروازه قرآن یکی از آثار مهم تاریخی ایران واقع در تنگه الله اکبر شیراز، در زمان عضد الدوله دیلمی ساخته شد. این بنا به جهت قرار گرفتن قرآن در بالای آن به دروازه قرآن، و همچنین به جهت ساختمان طاق مانند آن به طاق قرآن نیز مشهور است. دروازه قرآن در طول تاریخ چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

آرامگاه حافظ

شمس الدین محمد ملقب به حافظ در 726 ه.ق در شهر شیراز چشم به جهان گشود. در دوران جوانی قرآن را تمام حفظ کرد. شغل اصلی او دیوانی و سپس شاعری بود. حاصل 69 سال زندگی پربار او "دیوان حافظ" شامل 500 غزل، 42 رباعی و محدودی قصیده است. حافظ پس از وفات در مکان مورد علاقه خود که امروز به حافظیه مشهور است به خاک سپرده شد.

آرامگاه سعدی

شیخ مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله سعدی در بین سالهای 606 -571 ه.ق در شیراز و خانواده ای متدین به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی به مدرسه نظامیه بغداد رفت. تجربیات ارزشمند خود را که حاصل سفر به نقاط مختلف دنیا بود در دو اثر با نامهای بوستان و گلستان به رشته تحریر درآورد. شیخ در سال 691 ه.ق چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود دفن گردید.

آبشار مارگون

منطقه نمونه گردشگری آبشار مارگون واقع در سپیدان استان فارس لقب زیباترین آبشار استان فارس، ایران و خاورمیانه و مرتفع ترین آبشار چشمه ای جهان را به خود اختصاص داده و منشأ آب زلال و خنک این آبشار بی نظیر، از هزاران چشمه موجود در بدنه صخره کوه می باشد. علاوه بر آبشار منطقه اطراف نیز دارای طبیعت بسیار خاص، بکر و زیبایی است.

آرامگاه خواجوی کرمانی

کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود کرمانی با تخلص خواجو در سده هفتم هجری در کرمان به دنیا آمد. او علاوه بر تبحر در شاعری، ریاضیدان، موسیقی دان، منجم و هیئت شناس زبده ای بوده و آثار متعددی نظیر مثنوی های شش گانه، دیوان و .... از او برجای مانده است. آرامگاه او در شیراز و کنار دروازه قرآن می باشد.

آرامگاه بی بی دخترون

بقعه بی بی خدیجه در شیراز، آرامگاه یکی از فرزندان امام سجاد، امام چهارم شیعیان است می باشد.این بقعه بدستور همسر امیر مبارزالدین، موسس سلسله آل مظفر ساخته شد. اما بعدها بر اثر زلزله تخریب و مجددا توسط محمد قلی خان ایلخانی مرمت و تجدید بنا گردید.

بازار وکیل

بازار وکیل بدستور کریمخان زند و مشابه بازار قیصریه لار و بازار اصفهان دوره شاه عباس، ساخته شده و از معروفترین بازارهای ایران است که تمامی امورات تجاری، مبادلات بازرگانان در این بازار انجام می شد. و براساس نوع اصناف و کاربری ها به بازارهای کوچکتر و مختلفی تقسیم شده است. بازار وکیل همچنان پابرجاست و کسب و کار در آن ادامه دارد.

آرامگاه شاهچراغ

سید امیر احمد فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) با مشهوریت خاص شاهچراغ در ششم ذیقعده متولد گردید. او با قافله هایی از خانواده و دوستداران برای دیدن امام رضا (ع) به ایران سفر می کند و مأمون از ترس انهدام حکومتش، دستور به توقف این قافله ها را می دهد و سید امیر در جنگ حاکم شیراز برعلیه بنی هاشم بشهادت رسید و در شیراز به خاک سپرده شد.

ارگ کریمخانی

ارگ کرمیخانی در سال 1180 ه.ق بدستور کریمخان زند در شیراز و با دو هدف عمده سکونت و پادشاهی زندیه بنا گردید. این ارگ از لحاظ بنای بیرونی کاملا نظامی و از لحاظ بنای درونی کاملا سکونی و با زیباییها و جلوه گری های خاصی ساخته شده است.

کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان 1800 سال پیش توسط اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانیان بنا شد. این کاخ یکی از مهم‌ترین و اولین بناهای دوره ساسانی می باشد که هنوز آثار آن باقی است. از آنجایی که این بنا در کنار چشمه بنا شده و همچنین وجود آتشدان بالاتر از کاخ، به آتشکده فیروزآباد نیز معروف است. بررسیها احتمال کاخ بودن این بنا را نشان می دهند.

باغ دلگشا

باغ دلگشا یکی از قدیمی‌ترین و زیباترین باغهای شیراز، که قدمت آن به دوره ساسانیان می رسد. این باغ نیز مورد توجه پادشاهان مختلفی بوده است. این باغ در نزدیکی قلعه ای با نام کهندژ و مجاورت آرامگاه سعدی و جنوب تنگ آب خان قراردارد. کاریز سعدی نیز از این باغ می گذرد.

باغ جهان نما

باغ جهان نما یکی از زیباترین و کهن ترین باغهای شهر شیراز است و همواره مورد توجه پادشاهان بوده است. عمارت کوشک این باغ توسط کریمخان زند مشابه باغ نظر، در مرکز باغ و به صورت هشت ضلعی و سبک کلاه فرهنگی و از جنس آجر است.

باغ ارم

باغ ارم باغی تاریخی و از زیباترین باغ های شهر شیراز که دارای طبیعتی منحصر به فرد و بی نظیر است. از تاریخ این باغ اطلاعات کاملی در دست نیست. این باغ دارای چند عمارت می باشد که عمارت اصلی در سه طبقه در مغرب باغ قرار گرفته است.

حمام وکیل

یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمند ترین حمامهای تاریخی ایران حمام وکیل واقع در مرکز شهر شیراز است. این حمام از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. حمام که در سال 1187 هجری قمری به دستور کریمخان ساخته شد وحدود 11 هزار متر مربع مساحت دارد.

سرای مشیر

سرای مشیر نام مکان تاریخی در شهر شیراز واقع در جنوب بازار وکیل و از آثار باستانی دوره قاجار است. ابوالحسن خان مشیر الملک این بنا را در سال 1282 ه ق احداث کرده است.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. عمیق ترین قسمت آن حدود 2 تا 3 متراست آب آن بسیار شور و یکی از بزرگ‌ترین منابع نمک ایران به شمار می رود. گونه های مختلفی از جانوران وگیاهان درآن دیده می‌شود.

نقش رجب

در شمال شرقی شیراز و در مسیر پاسارگاد به نقش رستم در شکافی از کوهی نه چندان بلند چهار نقش برجسته منسوب به دوره ساسانی دیده می شود که برای بزرگداشت پیروزی آنان بر دشمن و گرفتن دیهیم پادشاهی از اهورامزدا حکاکی شده و دارای چند کتیبه نیز است. به مجموعه این سنگ نگاره ها نقش رجب می گویند.

کاخ سروستان

کاخ ساسانی سروستان به احتمال قریب به یقین از آثار تاریخی دوره ساسانیان (پادشاهی بهرام گور پنجم) می باشد که توسط مهرنرسی، وزیر بهرام بنا شده و دارای جنبه ی تقدس بوده است.

بهشت گمشده

بهشت گمشده جایی در نزدیکی مرودشت شهر شیراز قرار دارد که طبیعت زیبایی دارد و زیستگاه پرندگان و پستانداران زیادی است.

پیست اسکی پولادکف

پیست اسکی پولادکف در شهرستان سپیدان شیراز با داشتن امکانات رفاهی و گردشگری فراوان در تمام سال پذیرای تعداد زیادی از مردم است.

غذاهای شیرازی - قسمت دوم

کوفته گشنیز ، آب پيازک (اشکنه)، قورمه به، کوفته هلو، دوپیازه، یخنی نخود و یخنی عدس کلم از غذاهای محلی شیراز هستند که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت چهارم

آش سبزی، آش کارن، آش ماست، آش دوغ و آش انار از نمونه های آش شیرازی هستند که طرزتهیه آنها در این وبلاگ آورده شده است.

غذاهای شیرازی - قسمت سوم

بادام سوخته، رنگينک، حاجی بادام، شکر پنیر، حلوای کاسه و دوای آرد و روغن از جمله دسرهای شیرازی میباشد که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت اول

قنبر پلو، شکر پلو، کلم پلو شیرازی، پاچه پلو، رب پلو، دمپخت جزو غذاهای محلی شیراز هستند.

سوغاتی های شیراز

در شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خواص دارویی و درمانی ویژه‌ای نیز دارند تهیه می‌شود.