درباره باغ دلگشا

در بین باغهای زیبا و همیشه سبز شیراز، باغیست چند هزار ساله! این باغ از زیباترین تفرجگاه های شیراز است و درختان مرکب ازجمله نارنج در این باغ بوفور یافت می شود. با هوایی همیشه بهاری و غروبی بسیار زیبا که زبانزد مردم شیراز است. هوای تازه و لطیف و درختان زیبا و متنوع این باغ واقعا دلگشاست. همانگونه که نامش را چنین نهاده اند. باغ دلگشا!

باغ دلگشا یکی از باغات بسیار قدیمی شیراز است. این باغ در نزدیکی کاریز سعدی (قنات سعدی) که آب گازاران هم نامیده می‎شود واقع شده است. آب این قنات از آرامگاه سعدی گذشته، وارد قنات سعدی، بعد به باغ طاووسیه و سپس وارد باغ دلگشا می شود و پس از آبیاری این باغ، چند باغ دیگر و کشتزارهای اطراف را آبرسانی می کند. این باغ دارای فضا و هوایی بسیار مطبوع بوده و درختانی چون نارنج، پرتقال، کاج، سرو، نخل خرما و ... در این باغ وجود دارد. عمارتی نیز در قدیم الایام در این باغ ساخته شده است. مساحت این باغ در حدود 7 / 5 هکتار می باشد.

اطلاعات گردشگری

باغ دلگشا یکی از گردشگاه های دیدنی استان  فارس و شهر شیراز بشمار می رود. این باغ در بستر کوهستان، در سمت جنوب تنگ آب خان و در نزدیکی آرامگاه سعدی واقع است.
  • صحن باغ دلگشا: پس از ورود به باغ، یک خیابان اصلی از درب ورودی شروع و گردشگران را  تا حوض بزرگ جلوی عمارت هدایت می کند. طرفین این خیابان پوشیده از درختان مرکب است. پوشش گیاهی غالب این باغ درختان مرکبات همانند نارنج و پرتقال می باشد و همچنین نخل خرما، گردو و ... . درختانی مانند سرو و کاج نیز دیده می شوند که این درختان در اطراف خیابانهای داخل این باغ کاشته شده اند. خیابانهایی که دو تا در سمت شرق و غرب عمارت دلگشا، و یکی در سمت شمال به جنوب عمارت و در قسمت حصار باغ ختم می شوند. و یک خیابان اصلی که از درب ورودی باغ تا جلوی حوض بزرگ باغ امتداد دارد. این حوض بزرگ هشت گوش که در قسمت جنوبی و رو به ایوان عمارت قرار گرفته دارای کاشی های آبی و لبه ها و پاشویه های از جنس سنگ سرخ فام می باشد.
  • عمارت دلگشا: عمارت باغ دلگشا با سبکی همانند سازه های ساسانی ( کاخ های ساساني بيشاپور) و در دوران سلسله  زندیه ساخته شده است. عمارتی کرسی دار و سه طبقه، با دو در وردی، هشتی وسیعی با چهار شاه نشین و ایوانی دو ستونه در مرکز عمارت و رو به جنوب (حوض بزرگ در جلوی این ایوان قرار دارد).
در سقف های این عمارت می توان گل و بته هایی از جنس گچ (گچ بری) و چوب مشاهده کرد. آئینه ها کاریها و نقاشیهای رنگ روغن این عمارت هم زیبایی صدچندان به آن بخشیده است. و در اطراف سقف ایوان نیز اشعاری از شوریده شیرازی با خط نستعلیق بر روی گچ تحریر شده است.
  • باغچه طاووس: بدلیل احداث خیابانهایی در اطراف باغ، باغچه ای کوچک و فاقد عمارت با نام باغچه طاووس از قسمت شمالی باغ منفک شده و درختانی مانند سرو، نخل، نارنج و کاج در آن دیده می شود.
لازم بذکر است که اولین کلاه فرنگی در این باغ به ثبت رسید. باغ دلگشا با شماره 912 در ردیف آثار ملی به ثبت رسیده است.

تاریخچه

بنابر کتابها و شواهد تاریخی قدمت و سابقه آبادانی و رونق این باغ نه تنها به پیش از سلسله های آل اینجو و آل مظفر، بلکه به پیش از اسلام و دوره ساسانیان می رسد. زیرا این باغ در حریم قلعه بسیار قدیمی و مشهور "کهندژ" یا "قهندژ" یا "پهندر" بود که بقایای آن تا نیم سده پیش بر فراز کوه مقابل قرار داشت.
  • در دوران استیلای تیمور گورکانی، این باغ همچنان بسیار آباد بوده و تیمور پس از آنکه یک‌بار در سال 789 و نوبت دوم در سال 795 هجری قمری به شیراز آمد پس از دیدن این باغ، باغی را با نام دلگشا در سمرقند زادگاه خویش ساخت. گویند که تیمور لنگ پس از تصرف فارس به باغ دلگشا رفت و پس از سکونت در این باغ بود که از حافظ خواست تا به بارگاهش در این باغ آمده و قرآن را از آخر به اول بخواند.
  • دوران صفویه: دلگشا در این دوران اهمیت بسزایی داشت و از آبادانی قابل توجهی برخوردار بود، حتی در آثار تصویری از جهانگردان اروپایی نیز اشارات و توصیفات فراوانی راجع به این باغ مصفّا شده است.
  • افشاریه: در دوره پادشاهی نادرشاه نیز این باغ همچنان پر رونق و مورد توجه بود و این تصور می رود که مدتی هم کلانتر فارس با نام میرزا محمد مالک این باغ بوده است. در بین سلسله افشاریه و زندیه بدلیل کشمکش هایی که در کشور روی داد این باغ تا حدود زیادی تخریب گردید.
  • زندیه: تا اینکه پس از روی کار آمدن کریمخان زند این باغ بازسازی و احیا گردید.
  • قاجاریه: در این دوران نیز ساخت و سازهایی در آن صورت گرفت و هم اکنون عمارتهایی به جا مانده از سلسه قاجاریه را می توان در آن مشاهده نمود.
طی چند سال گذشته این بنا چندین بار دستخوش حریق شده و به شکل مخروبه درآمده ‌است. این باغ هم اکنون تحت تملک دولت قرار دارد.
 
نام: آسیا » ایران » شیراز » باغ دلگشا
گروه: جاذبه ها
 

مکان های دیدنی دیگر شیراز

 

دروازه قرآن

دروازه قرآن یکی از آثار مهم تاریخی ایران واقع در تنگه الله اکبر شیراز، در زمان عضد الدوله دیلمی ساخته شد. این بنا به جهت قرار گرفتن قرآن در بالای آن به دروازه قرآن، و همچنین به جهت ساختمان طاق مانند آن به طاق قرآن نیز مشهور است. دروازه قرآن در طول تاریخ چندین بار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

آرامگاه حافظ

شمس الدین محمد ملقب به حافظ در 726 ه.ق در شهر شیراز چشم به جهان گشود. در دوران جوانی قرآن را تمام حفظ کرد. شغل اصلی او دیوانی و سپس شاعری بود. حاصل 69 سال زندگی پربار او "دیوان حافظ" شامل 500 غزل، 42 رباعی و محدودی قصیده است. حافظ پس از وفات در مکان مورد علاقه خود که امروز به حافظیه مشهور است به خاک سپرده شد.

آرامگاه سعدی

شیخ مُصلِح الدین مُشرف بن عَبدُالله سعدی در بین سالهای 606 -571 ه.ق در شیراز و خانواده ای متدین به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی به مدرسه نظامیه بغداد رفت. تجربیات ارزشمند خود را که حاصل سفر به نقاط مختلف دنیا بود در دو اثر با نامهای بوستان و گلستان به رشته تحریر درآورد. شیخ در سال 691 ه.ق چشم از جهان فرو بست و در خانقاه خود دفن گردید.

آبشار مارگون

منطقه نمونه گردشگری آبشار مارگون واقع در سپیدان استان فارس لقب زیباترین آبشار استان فارس، ایران و خاورمیانه و مرتفع ترین آبشار چشمه ای جهان را به خود اختصاص داده و منشأ آب زلال و خنک این آبشار بی نظیر، از هزاران چشمه موجود در بدنه صخره کوه می باشد. علاوه بر آبشار منطقه اطراف نیز دارای طبیعت بسیار خاص، بکر و زیبایی است.

آرامگاه خواجوی کرمانی

کمال‌الدین ابوالعطاء محمودبن علی‌بن محمود کرمانی با تخلص خواجو در سده هفتم هجری در کرمان به دنیا آمد. او علاوه بر تبحر در شاعری، ریاضیدان، موسیقی دان، منجم و هیئت شناس زبده ای بوده و آثار متعددی نظیر مثنوی های شش گانه، دیوان و .... از او برجای مانده است. آرامگاه او در شیراز و کنار دروازه قرآن می باشد.

آرامگاه بی بی دخترون

بقعه بی بی خدیجه در شیراز، آرامگاه یکی از فرزندان امام سجاد، امام چهارم شیعیان است می باشد.این بقعه بدستور همسر امیر مبارزالدین، موسس سلسله آل مظفر ساخته شد. اما بعدها بر اثر زلزله تخریب و مجددا توسط محمد قلی خان ایلخانی مرمت و تجدید بنا گردید.

بازار وکیل

بازار وکیل بدستور کریمخان زند و مشابه بازار قیصریه لار و بازار اصفهان دوره شاه عباس، ساخته شده و از معروفترین بازارهای ایران است که تمامی امورات تجاری، مبادلات بازرگانان در این بازار انجام می شد. و براساس نوع اصناف و کاربری ها به بازارهای کوچکتر و مختلفی تقسیم شده است. بازار وکیل همچنان پابرجاست و کسب و کار در آن ادامه دارد.

آرامگاه شاهچراغ

سید امیر احمد فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) با مشهوریت خاص شاهچراغ در ششم ذیقعده متولد گردید. او با قافله هایی از خانواده و دوستداران برای دیدن امام رضا (ع) به ایران سفر می کند و مأمون از ترس انهدام حکومتش، دستور به توقف این قافله ها را می دهد و سید امیر در جنگ حاکم شیراز برعلیه بنی هاشم بشهادت رسید و در شیراز به خاک سپرده شد.

ارگ کریمخانی

ارگ کرمیخانی در سال 1180 ه.ق بدستور کریمخان زند در شیراز و با دو هدف عمده سکونت و پادشاهی زندیه بنا گردید. این ارگ از لحاظ بنای بیرونی کاملا نظامی و از لحاظ بنای درونی کاملا سکونی و با زیباییها و جلوه گری های خاصی ساخته شده است.

کاخ اردشیر بابکان

کاخ اردشیر بابکان 1800 سال پیش توسط اردشیر بابکان موسس سلسله ساسانیان بنا شد. این کاخ یکی از مهم‌ترین و اولین بناهای دوره ساسانی می باشد که هنوز آثار آن باقی است. از آنجایی که این بنا در کنار چشمه بنا شده و همچنین وجود آتشدان بالاتر از کاخ، به آتشکده فیروزآباد نیز معروف است. بررسیها احتمال کاخ بودن این بنا را نشان می دهند.

باغ عفیف آباد

باغ گلشن در دوران صفویه بنا شد که پس از این سلسله ویران گردید و در سال 1284 ه. ق قوام دوم این باغ را آباد نمود و عمارت کنونی آنرا ساخت که پس از مرگش به عفیفه خانم خواهرزاده قوام به ارث رسید و بهمین جهت نام عفیف آباد را بر آن نهادند.

باغ جهان نما

باغ جهان نما یکی از زیباترین و کهن ترین باغهای شهر شیراز است و همواره مورد توجه پادشاهان بوده است. عمارت کوشک این باغ توسط کریمخان زند مشابه باغ نظر، در مرکز باغ و به صورت هشت ضلعی و سبک کلاه فرهنگی و از جنس آجر است.

باغ ارم

باغ ارم باغی تاریخی و از زیباترین باغ های شهر شیراز که دارای طبیعتی منحصر به فرد و بی نظیر است. از تاریخ این باغ اطلاعات کاملی در دست نیست. این باغ دارای چند عمارت می باشد که عمارت اصلی در سه طبقه در مغرب باغ قرار گرفته است.

حمام وکیل

یکی از بزرگ‌ترین و ارزشمند ترین حمامهای تاریخی ایران حمام وکیل واقع در مرکز شهر شیراز است. این حمام از پیشرفته ترین اصول معماری زمان خود برخوردار بوده است. حمام که در سال 1187 هجری قمری به دستور کریمخان ساخته شد وحدود 11 هزار متر مربع مساحت دارد.

سرای مشیر

سرای مشیر نام مکان تاریخی در شهر شیراز واقع در جنوب بازار وکیل و از آثار باستانی دوره قاجار است. ابوالحسن خان مشیر الملک این بنا را در سال 1282 ه ق احداث کرده است.

دریاچه مهارلو

دریاچه مهارلو در 18 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شیراز قرار دارد. عمیق ترین قسمت آن حدود 2 تا 3 متراست آب آن بسیار شور و یکی از بزرگ‌ترین منابع نمک ایران به شمار می رود. گونه های مختلفی از جانوران وگیاهان درآن دیده می‌شود.

نقش رجب

در شمال شرقی شیراز و در مسیر پاسارگاد به نقش رستم در شکافی از کوهی نه چندان بلند چهار نقش برجسته منسوب به دوره ساسانی دیده می شود که برای بزرگداشت پیروزی آنان بر دشمن و گرفتن دیهیم پادشاهی از اهورامزدا حکاکی شده و دارای چند کتیبه نیز است. به مجموعه این سنگ نگاره ها نقش رجب می گویند.

کاخ سروستان

کاخ ساسانی سروستان به احتمال قریب به یقین از آثار تاریخی دوره ساسانیان (پادشاهی بهرام گور پنجم) می باشد که توسط مهرنرسی، وزیر بهرام بنا شده و دارای جنبه ی تقدس بوده است.

بهشت گمشده

بهشت گمشده جایی در نزدیکی مرودشت شهر شیراز قرار دارد که طبیعت زیبایی دارد و زیستگاه پرندگان و پستانداران زیادی است.

پیست اسکی پولادکف

پیست اسکی پولادکف در شهرستان سپیدان شیراز با داشتن امکانات رفاهی و گردشگری فراوان در تمام سال پذیرای تعداد زیادی از مردم است.

غذاهای شیرازی - قسمت دوم

کوفته گشنیز ، آب پيازک (اشکنه)، قورمه به، کوفته هلو، دوپیازه، یخنی نخود و یخنی عدس کلم از غذاهای محلی شیراز هستند که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت چهارم

آش سبزی، آش کارن، آش ماست، آش دوغ و آش انار از نمونه های آش شیرازی هستند که طرزتهیه آنها در این وبلاگ آورده شده است.

غذاهای شیرازی - قسمت سوم

بادام سوخته، رنگينک، حاجی بادام، شکر پنیر، حلوای کاسه و دوای آرد و روغن از جمله دسرهای شیرازی میباشد که به گردشگران پیشنهاد می شود.

غذاهای شیرازی - قسمت اول

قنبر پلو، شکر پلو، کلم پلو شیرازی، پاچه پلو، رب پلو، دمپخت جزو غذاهای محلی شیراز هستند.

سوغاتی های شیراز

در شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خواص دارویی و درمانی ویژه‌ای نیز دارند تهیه می‌شود.