درباره پیر هِریشت

یکی دیگر از زیارتگاه های زرتشتیان در استان یزد که هر ساله در ایام نوروز و حتی روزهای معمولی سال پذیرای تعداد بیشماری از زرتشتیان ایرانی و حتی مسافرانی از خارج کشور می باشد، زیارتگاه پیر هِریشت است. در این مقاله اطلاعاتی  در مورد این نیایشگاه و آداب و رسوم زرتشتیان به هنگام برقراری مراسم مذهبی خود در این مکان مقدس، در اختیار خوانندگان قرار می گیرد.

زیارتگاه پیرهریشت، از دیدگاه بسیاری از افرادی که از آن دیدن کرده اند، با تمام دیگر زیارتگاه های زرتشتیان تفاوت دارد و معنویتی که در آن موج می زند را در هیچ زیارتگاه زرتشتی دیگری نمی توان یافت. گروه های گردشگری که برای کوهنوردی به این مناطق می آیند، هرطور شده از این زیارتگاه دیدن می کنند.

این زیارتگاه نیز آداب و رسوم خاص خود را دارد و در روز های مختلف سال به ویژه روز های اول بهار، مراسم و جشن های گوناگونی در آن برگزار می شود. به عنوان مثال، زرتشتیان در روز های مختلف از ماه فروردین به این مکان می آیند و به جشن و پایکوبی می پردازند یا مراسم های مذهبی خود را برگزار می کنند. از جمله این روزها، جشن هایی است که در روز هجدهم و بیست و ششم فروردین، برگزار می شود. زرتشتیان، در یک دوره پنج روزه نیز از هفتم تا یازدهم فروردین به این محل می آیند و به عبادت می پردازند.

جشن هیرومبا، یکی از این جشن هاست. زرتشتیان هر ساله با شمارش روزهای سال بدون در نظر گرفتن سال کبیسه، آخرین هفته فروردین، جشنی شبیه به جشن سده راه می اندازند.  این جشن از دیر باز تا به اکنون در روستای شریف آباد و در گذشته در روستای مزرعه کلانتر و به طرزی متفاوت در روستاهای اله آباد و نرسی آباد با نام هیبدوگ و در روستای خرمشاه با نام شاخ شاخ درین، انجام می شده است. زرتشتیان روستای شریف آباد اردکان در روز بیست و ششم فروردین، گرد هم می آیند و آتش بازی به راه می اندازند. مراسم برگزاری این جشن به قرار زیر است:

زرتشتیان روستا، به همراه بار و بنه خود سوار بر الاغ یا وانت به سمت زیارتگاه حرکت می کنند و پیش از غروب آفتاب و تاریکی هوا به آن جا می رسند، آن ها از این محل هیزمی را که برای آتش افروزی روز بعد نیاز دارند، جمع آوری می کنند و شب را در همان جا می گذرانند. صبح روز بعد، به زیارتگاه می روند و در آن جا به عبادت می پردازند. پس از آن زنان مشغول تهیه صبحانه می شوند. مردان و جوانان به سمت صحرا به راه می افتند و در صحرا بوته های خار جمع آوری می کنند. زنان صبحانه را به صحرا می فرستند. مردان پس از خوردن صبحانه و جمع آوری کامل هیزم مورد نیاز برای برگزاری مراسم آتش بازی، به زیارتگاه برمی گردند و همه با هم در مراسم چوب زنی شرکت می کنند. یکی از دیدنی ترین بخش های این جشن، مراسم چوب زنی آن است. به این صورت که افرادی که به تازگی بچه دار شده اند و یا تا به حال در این مراسم شرکت نکرده اند، انتخاب می شوند، جمعیت آن ها را دست به دست می کنند و با چوب می زنند. این مراسم با شادی و خنده انجام می شود و به کسی آسیبی نمی رسد. نزدیکان این افراد باید برای درست کردن شربتی که قرار است همه از آن بنوشند یک کله قند بدهند تا دست از چوب زدن آن ها بردارند.

عصر که می شود همه خود را برای مراسم آتش بازی آماده می کنند. هیزم هایی که با زحمت فراوان از زیارتگاه و صحراههای اطراف، جمع آوری شده اند با همان الاغ ها یا وانت ها به روستا فرستاده می شوند. مراسم آتش بازی در محوطه اطراف آتشکده انجام می شود.

فردا صبح، زنان به محل آتش بازی شب قبل بر می گردند، از زیر خاکسترها، گلوله های آتش را بر می دارند و در ظروف مخصوص با خود به خانه می برند، در خانه آن ها را دود می کنند ودر تمام خانه می چرخانند، سپس آتش به دست، به آتشکده روستا می روند و آتش را به آتش بان آتشکده تحویل می دهند.

اطلاعات گردشگری

این زیارتگاه زرتشتی، در ۹۰ کیلومتری غرب یزد، در پانزده کیلومتری شهر اردکان، در دامنه کوه‌های کم‌ارتفاع خالی از گیاه،  بر بالای پله هایی که به بالای کوه راه دارند واقع شده‌است. در مسیر نرسیده به پله ها و زیارتگاه، آب پاکی قرار داده شده است تا زیارت کنندگان بتوانند پیش از ورود به زیارتگاه، دست و صورت خود را به پاکی بشویند.

پس از گذشتن از پله ها به در ورودی زیارتگاه می رسیم. بر روی در ورودی شعار زیبای زرتشتی گفتار نیک،‌ کردار نیک و رفتار نیک به زبان خود آن ها به زیبایی نوشته شده است و روح تازه ای به آن بخشیده است. وقتی وارد زیارتگاه می شوید، اتاقی را در مقابل خود می یابید که محل نگهداری آتش و برگزاری مراسم عبادت و راز و نیاز  است. بخش دیگر این زیارتگاه پستویی است که گمان می شود گوهر بانو در آن ناپدید شده است. این پستو برای زرتشتیان بسیار مقدس و ارزشمند است و راز و نیاز و عبادت در آن برای آن ها با آرامش و معنویت بسیاری همراه است. در این قسمت همیشه آتشی روشن است و اشکال مربوط به دین زرتشت در جای جای آن به چشم می خورد و بر روحانیت فضا می افزاید. در محوطه اطراف زیارتگاه نیز برای سکونت چند روزه زیارت کنندگانی که به این مکان می آیند اقامت گاه های موقت ساخته شده است.

تاریخچه

زرتشتیان از دیرباز، بر این باورند که گوهربانو یا مروارید، یکی از کنیزان یزدگرد ساسانی در این محل در دل کوه ناپدید شده است. ماجرا از این قرار است که این بانو در راه، از کاروان جدا می شود و وقتی به این محل می رسد در تنهایی به عبادت می پردازد و اندکی بعد از نظرها پنهان می شود. سال ها بعد، کودکی از همان منطقه به پدر خود می گوید که این کنیز را دیده و از او خواسته که به دست او در این جا زیارتگاهی ساخته شود و به این ترتیب بود که پیرهریشت به دست پدر کودک ساخته شد و هم اکنون به یکی از زیارتگاه های بزرگ زرتشتیان تبدیل شده است.
 
نام: آسیا » ایران » یزد » پیر هِریشت
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر یزد

 

يخچال گنبدي ميبد

يخچال ميبد قديمي‌ترين يخچال گنبدي و خشتي ايران، در 50كيلومتري شمال يزد قرار دارد. به لحاظ زيست‌بومي جزو سازه‌هاي سازگار محسوب مي‌شود و يك مجموعه معماري شگفت‌انگيز به شمار مي‌آيد كه تمام فرايند يك كارخانه يخ‌سازي را در يك مكان به دست مي‌دهد.

دخمه زرتشتيان

دخمه زرتشتيان يا برج خاموشان مكاني براي درگذشتگان، در آيين زرتشتي است. اين دخمه‌ها از جاذبه‌هاي ارزشمند فرهنگ ايران به‌شمار مي‌آيند. زرتشتيان درگذشتگان خود را در بخش‌هاي كودكان، زنان و مردان در اينجا قرار مي‌دادند تا جسد آنها خوراك كركس‌ها شود و استخوا‌ن‌هاي اجساد را در مركز اين برج دفن مي‌كردند.

آتشکده یزد

آتشکده یزد، محل نگهداری آتش مقدس، نیایشگاه زرتشتیان و یکی از جاذبه های گردشگری شهر یزد است. این آتشکده در قرن اخیر ساخته شده است، اما قدمت آتشی که درون آن شعله ور است به بیش از 1500 سال پیش برمی گردد.

مسجد امیرالمومنین

مسجد امیرالمومنین واقع در منطقه زارچ یزد، از مساجد بسیار فعال، شناخته شده و از بناهای تاریخی است که در آن، جنبه های مذهبی، فرهنگی و گردشگری در هم آمیخته شده است. این مسجد به دلیل معماری منحصر به فردی که دارد، سالانه پذیرای جمع کثیری از گردشگران سراسر جهان می باشد.

زیارتگاه پارس بانو

زیارتگاه پارس بانو، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان در استان یزد است که هرساله پذیرای تعداد بیشماری از زرتشتیان سراسر کشور است. بنا به گزارشات تاریخی این زیارتگاه محل ناپدید شدن خاتون بانو دختر یزدگرد سوم، پس از گریز از فارس است.

مسجد فهرج

يكي از نمونه‌هاي نادر تمدن ايراني مسجد جامع فهرج، واقع در 30 کیلومتری شرق یزد است که معماری پیش از اسلام ایران را به معماری دوران اسلامی پیوند می‌دهد و يك اثر کم نظیر از دوران انتقال به‌شمار مي‌آيد.

بقعه سيد گل‌سرخ

بقعه گل‌سرخ در محله سرچم يزد علاوه بر جاذبه گردشگري نمونه‌اي از تاريخ فرهنگي ـ ديني گذشتگان است كه امروزه نيز كاربرد آن در بين مردم نمايان است. در اين بقعه آثار خطي نستعليق و هنر‌هاي زيباي كاشيكاري و طرح‌هاي اسليمي را مي‌توان ديد.

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه، بنای برج مانندی است که از دوران دیلمیان بر فراز کوه سنگی شهرستان ابرکوه قرار دارد و معماری ظریف آن آنقدر ساده و زیباست که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

مسجد زردک

مسجد زردک در شمال غرب شهرستان اردکان قرار دارد، قدیمی‌ترین مسجد شهرستان اردکان و قدمت آن به قرن پنجم بر می‌گردد. به علت مقاومت بسیاری که دارد به گنج گلین معروف است و همچنین گچ‎‌بری منحصر به فرد زیبایی دارد.

سَرْو اَبَرکوه

سَرْو اَبَرکوه درختی ملی وطبیعی در استان یزد قرار دارد و سروی پنج هزار ساله است. در فرهنگ زرتشتيان آمده است به آن سرو زرتشت گویند. «سرو ابرکوه» دومین درخت کهنسال جهان است.

امامزاده سید نورالدین

امامزاده سید نورالدین احمد (ع) در یزد درمحلی به نام " گاپله " واقع شده که قدمت این بنا با روش قیاسی، به دوره صفوی برمی‌گردد.

خانه کلاهدوزها

خانه کلاهدوزها که هم اکنون به "موزه آب" تبدیل شده در شمال میدان امیرچقماق یزد قرار دارد. بنای این خانه متعلق به تاجری خوش‌آوازه به نام "سیدعلی‌اکبر کلاهدوز" است که درسال 1312هجری قمری ساخت آن به پایان رسیده است.

کاروانسرای رباط زین‌الدین

کاروان‌سرای رباط زین‌الدین که شاهکار معماری دوره صفویه به ‌شمار می‌رود، تنها بنای مدور ایرانی است که به دستور"زین‌الدین گنجعلی خان ریگ" حکمران کرمان و به امر "شاه عباس ماضی" در قرن دهم هجری قمری ساخته شده است.

مسجد جامع یزد

مسجد جامع یزد، از ابنیه تاریخی و مذهبی استان یزد، هر ساله، گردشگران بسیاری را از سراسر ایران و جهان جذب می کند. این مسجد در دوره های تاریخی مختلفی ساخت و احیا شده است.

نارین قلعه

نارین قلعه، مهم‌ترین اثر تاریخی شهرستان میبد است که به نظر می رسد در گذشته از آن برای حفاظت از شهر و نیز برگزاری مراسم عبادی استفاده می‌شده است. در مورد تاریخ ساخت بنا، اطلاعات دقیقی در دست نیست.

باغ دولت آباد

باغ دولت آبادِ یزد در اواخر دوره افشاریه توسط محمد تقی خان معروف به خان بزرگ احداث گردید. این باغ كه یكی از باغهای بزرگ ایران و از آثار دوره افشاریه و زندیه می‌باشد دارای مرتفع‌ترین بادگیر شناسایی شده در ایران است.

چَک چَک

چَک چَک محل مخفی شدن نیک بانو از دست دشمنان پدرش یزدگرد، در دل کوه های اردکان است که با چک چک آب طی سالیان متمادی چناری تنومند در کنارشکاف نیز رشد کرده و هرساله زرتشتیان مراسم مهرگان را در این جا برگزار می کنند.

غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان روی قله کوهی به همین نام قرار دارد. این غار که در جریان ورود اسلام به ایران و فشار بر زرتشتیان به مدت سی سال آتش کاریان را در دل خود روشن نگه داشته بود، اکنون علاوه بر این جاذبه مذهبی به علت داشتن ستون های استلاگمیت و استلاگتیت نیز جذابیت دارد. هم چنین مسیر ورود به غار تجربه ای جدید و بی نظیر از غارنوردی خواهد بود.

زندان اسکندر

زندان اسکندر یا مدرسه ضیائیه در محله فهادان شهر یزد یکی از آثار دوران مغول است که با تغییر کاربری به مدرسه تبدیل شده تا جایگاه والای علم و دانش را در میان مردم این شهر نشان دهد.

خانه لاری ها

خانه لاری ها واقع در محله فهادان شهر یزد در میان مجموعه آثار تاریخی این شهر است. این بنا متعلق به دوران قاجاریه است که تجار لاری مهاجرت کرده به این شهر آن را بنا نهاده اند. بخش اعیان نشین این خانه چهارفصلی است و دو بخش اندرونی و بیرونی دارد. در بخش هنری این خانه نقاشی ها و تزیینات بسیار زیبایی دیده می شود. این خانه اکنون اداره میراث فرهنگی است.