درباره غار اسپهبد خورشید

غار اسپهبد خورشید منطقه‌ای بکر و طبیعی است که چشم ‌انداز بسیار زیبایی دارد. این غار که در شهرستان سوادکوه واقع شده در کنار غار کیجا کرچال، دو غار مهم مازندران می‌باشند. این غار در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد و برای ثبت جهانی آن نیز پرونده‌ای تشکیل شده ‌است.

در مقابل غار " اسپهبد خورشید " یا " عایشه گرگیلی دژ " پرتگاه مهیبی قرار دارد که ورود به غار را مشکل می‌کند. طول قوس دهانه این غار که یکی از عظیم‌ترین دهانه‌های غار طبیعی دنیاست 40 متر بوده و درون غار به‌ صورت تالاری بیضی شکل به طول ۷۵، عرض ۲۵ و ارتفاع ۱۵ متر است. رو به ‌روی این غار نیز دیواری با سنگ و ساروج ساخته شده که تا داخل آن ادامه دارد. داخل غار اتاق‌هایی قرار دارد که قدمت ساخت آنها به دوره ساسانیان باز می‌گردد.

آدرس

غار " اسپهبد خورشید " یا " عایشه گرگیلی دژ " که یکی از دو غار مهم مازندران به شمار می‌رود، در مسیر جاده تهران ـ فیروزکوه بر دل خطیرکوه و در ناحیه دوآب شهرستان سواد کوه استان مازندران قرار دارد.

تاریخچه

باتوجه به هنر معماری به کار رفته در فضاهای مختلف غار اسپهبد خورشید، مشخص می‌شود که قدمت این غار زیبا و دیدنی که از آن به عنوان نماد استقامت و بردباری یاد می‌شود، متعلق به دوران ساسانیان است.

این غار کهن که به نام " اسپهبد خورشید " خوانده می‌شود، نام‌های دیگری نیز دارد؛ از جمله در متون تاریخی به نام " طاق عایشه گرگیلی دژ "، در زبان مردم منطقه سوادکوه " لاپ کمر" و همچنین مردم روستای خطیرکوه و روستاهای اطراف، این غار را به نام " دیوکالی" به معنی " غار دیو " می‌شناسند. اما این غار بیشتر به دو نام " اسپهبد خورشید" و " طاق عایشه گرگیلی دژ "، مشهور است. حال چرا این غار به این دو نام خوانده می‌شود؟

در خصوص علت نامگذاری این غار به " طاق عایشه گرگیلی دژ "، نقل شده‌ که در دوره اسلام زنی به نام عایشه در این دژ متحصن شده و گروهی از دزدان و راهزنان را به دور خود جمع کرده بود و کرکیل (غارت) می‌کردند، به همین آن را " عایشه کرکیل دژ " گفته‌اند. همچنین در نزدیکی این غار بقایای قلعه‌ای وجود دارد که به قلعه باجگیران معروف است.

در سال ۷۶۱ میلادی، اسپهبد خورشید (نوه اسپهبد فرخان بزرگ از خاندان گاوبارگان) بر مازندران حکومت می‌کرد. در همان سال نیز شخصی به نام مهدی (پسر منصور عباسی) که تصمیم داشت مازندران را پس از سال‌ها تحت سلطه اعراب درآورد، حاکم " ری" شد. مهدی برای رسیدن به هدفش تصمیم گرفت خود را به اسپهبد خورشید نزدیک کند و این کار جز دوستی با او امکان‌پذیر نبود. به همین دلیل با ارسال هدایایی از اسپهبد خورشید درخواست کرد تا اجازه دهد گروهی از لشکریانش از تنگه رود طالار عبور کرده و از راه دریا به خراسان بروند. اسپهبد خورشید که از نیّت مهدی بی‌خبر بود، فریب این نیرنگ را خورد و اجازه عبور را صادر کرد. مهدی، دو سپاه را از گرگان و شاه‌کوه روانه کرده و آمل را تحت تصرف خود درآورد. اسپهبد خورشید که غافلگیر شده بود، همسر و ثروتش را در این غار گذاشت و برای جمع کردن سپاه به دیلمستان رفت.

سپاه اعراب که مدت سه ماه در پایین غار منتظر فرصتی بودند تا به غار نفوذ کنند؛ سرانجام با مسموم کردن سرچشمه‌های آب غار "بانو نی‌کلا"، همسر اسپهبد خورشید، را به همراه دخترانش به قتل رسانند. اسپهبد خورشید در راه بازگشت با سپاه 50 هزار نفری خود، هنگامی که شایعه اسارت همسر و فرزندانش را شنید خودکشی کرد.

گفتنی است، اسپهبدان طبرستانی همواره از این غار به عنوان دژی طبیعی استفاده می‌کردند. در صدر اسلام و همزمان با شورش مردم طبرستان نیز این غار مأمن " ونداد هرمز " بوده است.
 
نام: آسیا » ایران » شهرهای دیگر ایران » غار اسپهبد خورشید در سوادکوه
گروه: جاذبه ها
 

مکان های دیدنی دیگر شهرهای دیگر ایران

 

غار هوتو در بهشهر

"هوتو" غاری است با قدمت تاریخی 70 هزار ساله، که در غرب شهرستان بهشهر و در روستای تروجن (شهیدآباد) واقع شده است. این غار براي اولين بار در سال 1949 شناسايي و بررسي شد. نتايج به دست آمده از این تحقيقات، نشان دهنده این است که انسان‌هاي نخستين (دوره‌هاي پارينه سنگي، ميانه سنگي و نوسنگي) در این غار زندگی کرده‌اند.

جنگل الیمستان در آمل

طبیعت زیبا و خیره‌ کننده جنگل الیمستان و هوای خنک و مه آلود آن به همراه دشت‌هایی سراسر پوشیده از گل و سبزه، فضایی وصف نشدنی را خلق کرده است که شوق پیاده روی و لذت بردن از این جاذبه‌ها را در هر فردی برمی‌انگیزد.

غار علیصدر در همدان

غار علی‌صدر با توجه به مناظر بدیع و دیدنی که از رسوبات کربنات کلسیم در سقف و دیواره‌ها در آن بوجود آمده‌اند و مزایایی چون دارا بودن هوای سالم، برخورداری از امکان قایقرانی از منحصر به فردترین مکان‌های گردشگری ایران در همدان به شمار می‌رود.

دریاچه اوان در قزوین

از جاذبه‌های طبیعی استان قزوین، دره سرسبز و پیاله‌ایی شکل الموت است که از شمال به رامسر، از جنوب و شرق به قزوین و كوه‌های طالقان و از غرب به طارم‌سفلی متصل شده که در بین آن دریاچه زیبای "اوان" مانند الماسی می‌درخشد.

غار کیجا کرچال در سوادکوه

غار کیجا کرچال در مسیر جاده فیروزکوه ـ سوادکوه و در فاصله 10 کیلومتری جنوب شهر پل سفید واقع شده است. این غار که در ارتفاع 1268 متری از سطح آب‌های آزاد و بر فراز کوه سرخل (یکی از شاخه‌های فرعی رشته کوه‌های البرز) قرار دارد، در کنار غار اسپهبد خورشید، دو غار مهم مازندران می‌باشند.

قلعه رودخان در فومنِ گیلان

قلعه رودخان یا قلعه حسام، نام قلعه‌ای تاریخی و با عظمت است كه حكايت از تمدني كهن داشته و یکی از بزرگترين دژهاي نظامي گيلان و حتي ايران می‌باشد. این قلعه با مساحتی بالغ بر ۵۰ هزار مترمربع، در ارتفاعي بيش از ۶۰۰ متر بر فراز ارتفاعات روستای رودخان واقع شده‌ و در کنار آن رودخانه‌ای با همین نام جاری است.

گنبد سلطانیه در زنجان

گنبد سلطانیه که در 36 کیلومتری شرق زنجان قرار گرفته، در سال 1310 جزء آثار ملی ایران شناخته شد و در 24 تیرماه 1384 نیز به عنوان هفتمین اثر ماندگار ایرانی در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.

پارک جنگلی سیسنگان در نوشهر

"پارک جنگلی سیسنگان" یکی از زیباترین و با ارزش‌ترین پارک‌های جنگلی شمال کشور می‌باشد که بخشی از آن جهت ذخیره منابع گیاهی و بخش دیگر جهت گردش و تفریح در نظر گرفته شده است. این پارک به دلیل آنکه زیستگاه انواع گونه‌های درختی، درختچه‌ای و جانوری است، جزء پارک‌های شاخص کشور محسوب می‌شود.

کلاردشت در چالوس

کلاردشت منطقه‌ای کوهستانی از توابع شهرستان چالوس می‌باشد که در غرب استان مازندران واقع شده است. دهستان كلاردشت با 39 آبادي در دشت کوچک دامنة تخت سليمان قرار دارد که مركز آن حسن كيف می‌باشد‌ و زبان‌های رایج در آنجا مازنی، کردی، لکی و فارسی است.

روستای کندلوس در نوشهر

روستای کندلوس خانه‌های کاهگلی زیبایی دارد که با نمایی از چوب، سقف‌های چوبی و پنجره‌های کوچک مزیّن شده است. کوچه‌های سنگ فرش، نهرهای جاری و چشمه‌های آب معدنی نیز نمایی جذاب برای روستا به وجود آورده است.

جنگل ابر در سمنان

جنگل ابر یکی از جنگل‌های زیبا و قدیمی ‌ایران است که در استان سمنان و نرسیده به استان گلستان قرار دارد. در این جنگل نزدیک به 85 گونه گیاهی چوبی، بسیاری از درختان کمیاب و گیاهان دارویی نادر یافت می‌شود.

تله کابین نمک‌آبرود

نمک‌آبرود با وسعت 650 هكتار، در استان مازندران واقع شده است. این شهرک دارای خط تله‌کابینی معروف به "تله‌کابین نمک‌آبرود" و نیز دو بخش اصلي شهرسازي و امكانات گردشگري است.

چشمه دیمه در کوهرنگِ چهارمحال و بختیاری

چشمه دیمه از جاذبه های طبیعی استان چهارمحال و بختیاری واقع در روستایی به همین نام در منطقه‌ی کوهرنگ می باشد.این چشمه دارای املاح معدنی مغنی است که در درمان سنگ کلیه و پوسیدگی دندان بسیار مفید است.

دریاچه شورمست در سوادکوه

دریاچه شورمست یکی از زیبا ترین جاذبه های طبیعی در سرزمین پهناور مان ایران می باشد. این چشمه در استان مازندران، شهرستان سواد کوه واقع شده است. در حاشیه و پیرامون آن نیز تاسیسات عظیم استخراج زغال سنگ،برج تاریخی لاجیم قرار دارد.

خطیرکوه

منطقه خطیرکوه بین استان مازندران و سمنان در دره ای از البرز مرکزی در شمال مهدی شهر استان سمنان واقع شده است. موقعیت متضاد شمالی و جنوبی آن دو آب و هوا و طبیعت متفاوت به آن بخشیده که هرساله گردشگران زیادی را برای بازید از مناطقی همچون قله قدمگاه، چشمه‌ها ویخچال‌های مختلف، برج دیدبانی و غیره به سمت خود می‌کشاند.

کویرمرنجاب

سفر به منطقه ی مرنجاب به قول خودمون یک تیر و چند توانید از کاروانسرا ی تاریخی دوره صفویه، دریاچه ی نشان است چون علاوه بر دیدن کویر و آسمان زیبای آن می نمک،جزیره ی سرگردان دیدن کنید.

جزایر ناز قشم

جزیره ناز با وسعت تقریبی سه هکتار، یکی از جزایر مهم و منحصر به فرد می‌باشد که در نزدیکى سواحل شرقى قشم‌ و در 22 کیلومتری شهر قشم قرارگرفته است. این جزیره خالی از سکنه، دو جزیره کوچک را در آغوش خود جای داده که بومیان منطقه به این دو جزیره، دو کرده می‌گویند.

نقاط دیدنیِ مرنجاب

منطقه ی مرنجاب یکی از مناطق زیبای کویری است که در واقع مجموعه ای از تفریحات و دیدنی ها طبیعی و باستانی را درکنار هم فراهم آورده است.

شهرتاریخی خاروانا

در این مقاله قصد معرفی قلعه ی جوشین در شهر خاروانا را داریم. شهر تاریخی خاروانا دارای آثار تاریخی بسیار و سه قلعه ی مهم به نام های جوشین، قلعه‌ ی علي بيگ و قلعه ی آغجه است.

ابشار کبود وال در گلستان

شهرستان علی آباد کتول از توابع استان گلستان در کنارتعداد زیادی از مناطق گردشگری، آبشاری بی بدیل را در خود جای داده که همیشه مسافران را سمت خود می کشانده است؛ آبشار کبودوال. برای دیدن این آبشار پس از ورود به این شهر وارد کمربندی پارک جنگلی-علی آباد شده و پس از رسیدن به تفرجگاه عمومی شهر باید نیم ساعت پیاده روی کنید.

آشوراده در گلستان

تنها جزیره ی ایرانی دریای خزر، جزیره ی آشوراده است که در شهرستان بندر ترکمن از استان گلستان قرار دارد. در بعضی از آثار و نوشته ها آشوراده را همان جزيره مشهور و تاريخي "آبسكون" مي دانند كه اکنون اين جزيره با بالا آمدن آب دریای خزر نابود شده و براساس مستندات تاریخی این فرضیه اشتباه است.

جاده اسالم به خلخال

جاده اسالم به خلخال، معروف به بهشت ایران، از جمله مناطق ییلاقی کشور با آب و هوای سرد است که مردم آن علاوه بر دیدن مناظر بی نظیر دشت و شالی و کوه های سرسبز، هوای سالم تنفس می کنند و شب ها ستاره ها را می بینند.

قله پاشوره در مازندران

پاشوره، نام قله‌ ایست که در روستایی به نام نوا قرار دارد. برای رفتن به این مکان گردشگری زیبا باید از جاده هراز گذر کرد و پس از گذشتن از آب اسک، در منطقه پل مون و در دو راهی روستای رینه، جاده‌ای در سمت راست ما قراردارد که به سمت روستای نوا می‌رود. دشت آزو یکی از زیباترین دشتهای مازندران است که در روستای نوا قرارگرفته است.

آبشار شادان در گلستان

آبشار شادان در ۷ کیلومتری جنوب شهرستان کردکوی که از توابع استان گلستان می باشد، قرار گرفته است. این مجموعه از اماکن طبیعی و بسیار چشم نوازی است که قطعا هر گردشگری آرزوی دیدنش را دارد.

برج قابوسی در گلستان

بنای برج قابوس ابن‌ وشمگیر، یکی از بی ‌نظیرترین و باشکوهترين هنرهای معماری ایران در دورة اسلامی، در سال 397 هجری قمری به دستور قابوس ابن وشمگیر در شهر گرگان ساخته شده است.

قلعه خرگوشی در اردکان

کارونسرای خرگوشی یکی از بناهای زیبایی است که در وسط کویر در عصر صفویه ساخته شده است. این بنای آجری و سنگی دارای کتیبه های تاریخی ارزشمند، حجره، صفه، اصطبل، آب انبار است که نشان می دهد معماری ایرانی همیشه همه نیازهای ساکنان را در نظر می گیرد و با زیبایی و تزیینات درمی آمیزد.

کمر پشت

دیدن از این روستای طبیعی و خدادای، که در فاصله 80 کیلومتری شهرستان قائم شهر واقع شده را هرگز از دست ندهید و دیدن کردن از پیرامونِ آن روستا، از جمله شهرستان سواد کوه بر جاذبیت های گردشگری آن می افزاید.

بقعه امامزاده جعفر (ع) بروجرد

بقعه امامزاده جعفر(ع)، بعد از مسجد جامع، قدیمی ترین اثر تاریخی به شمار می‌رود که این نمونه معماری در ایران بسیار نادر است. بنای تاریخی آرامگاه امامزاده جعفر (ع) در شرق شهرستان بروجرد (استان لرستان) واقع شده است.

ماسوله

روستای بسیار زیبا و توریستی ماسوله در استان گیلان و 32 کیلومتری جنوب شرقی فومن است. خانه‌های ماسوله طوری ساخته شده که پشت بام هر خانه حیاط خانه‌ای دیگر است و معمولا بیشتر از دو طبقه نیست.

قلعه ملک بهمن

قلعه ملک بهمن یا ملک قلا یکی از بزرگترین و مهمترین قلعه‌های ایران واقع در مازندران است که مربوط به عهد صفوی می باشد که و یکی از آثار ناریخی برای گردشگران می باشد.

جواهرده رامسر

جواهرده که به نگین زیبای غرب مازندران مشهور می‌باشد، روستای است دیدنی و زیبای که در فاصله‌ای حدود‌ 30 کیلومتری‌ شهرستان رامسر واقع شده است و جزو مکانهای دیدنی بسیار زیبا برای گردشگران می باشد.

شیرگاه در استان مازندران

شهرستان شیرگاه در محدوده شهری بیش از 10 هزار نفر و با روستاهای اطراف بیش از 30 هزار نفر جمعیت دارد که بیشتر این مردم به کشاورزی و دامداری مشغولند.

استخر پشت نکا

درياچه طبيعي استخر پشت، در جوار روستایی به همین نام و در حدود سي و پنج كيلومتري جنوب شهرستان نكا، در استان مازندران واقع شده است که یکی از مناطق زیبا برای گردشگران علاقه مند به طبیعت می باشد.

غار دانيال در سلمانشهر

غار دانيال که در جنوب شهرستان سلمانشهر(متل قو) و در استان مازندران واقع شده، از جمله غارهاي آبي و رودخانه‌اي ايران است كه در سلسله جبال البرز قرار دارد و داراي چشم اندازي زيباست و مکانی دیدنی برای گردشگران می باشد.