درباره قلعه رودخان

قلعه عظیم رودخان که یکی از باشکوه‌ترین بناهای تاریخی می‌باشد، در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر از سطح دریا واقع شده‌ و در کنار آن رودخانه‌ای با همین نام جاری است. دیوار این قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۶۵ برج و بارو قرار گرفته است. قلعه رودخان به دلیل اهمیت و اعتبار تاریخی، نظامی، معماری، هنری، استراتژیکی و وسعت قابل توجه، در تاریخ 30/5/1354 به شماره 1549/3 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان نیز، عملیات مرمت و استحکام بخشی بنای قلعه را در دستور کار قرار داده است.

لازم به ذکر است، قلعه رودخان به دلیل قرار گرفتن در مجاورت رودخانة رودخان و جنگل‌های انبوه، هيچگاه مورد حمله متجاوزان قرار نگرفته است.

" قلعه رودخان " یا " قلعه حسام "، نام قلعه‌ای تاریخی و با عظمت است كه حكايت از تمدني كهن داشته و یکی از بزرگترين دژهاي نظامي گيلان و حتي ايران می‌باشد. این قلعه با مساحتی بالغ بر ۵۰ هزار مترمربع، در ارتفاعي بيش از ۶۰۰ متر بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد.

این بنا به وسیله سنگ و آجر ساخته شده و در بخش‌های آسیب پذیر و نقاط حساس، سنگ با ملات ساروج به کار رفته، اما در مسیر اتاق‌ها، برج‌ها و سقف‌های گنبدی از آجر، گچ و ملات ساروج استفاده شده است. 40 برج ديده‌باني دور تا دور قلعه را احاطه كرده و اتاق‌هاي هشت ضلعي آن را با طاق‌هاي گنبدي شکل پوشانده است. ارتفاع دیوارهای این قلعه از 3 تا 10 متر متغیر است و در نقاط نفوذ پذیر، دیوارها و باروها قطر و ارتفاع بیشتری دارند. دور تا دور ديوارها و برج‌ها، روزنه‌هايي شيب‌دار به چشم می‌خورد كه براي ريختن مواد مذاب و تيراندازي در نظر گرفته شده است.

فرم کلی قلعه

فرم کلی قلعه نامنظم می‌باشد و از دو بخش شرقی و غربی تشکیل شده است.
  • بخش غربي قلعه رودخان، دوازده ورودي دارد و شامل بناهایی چون چشمه، حوض آب انبار، سردخانه حمام، آبريزگاه شاه نشين و چند واحد مسكوني می‌باشد که برج و بارو آنها را احاطه کرده است.
  • اما بخش شرقی مساحت کمتری دارد و بناهای موجود در آن بیشتر جنبه نظامی داشته و شامل دروازه ورودی جداگانه با دو برج بزرگ، زندان، تعدادی واحد مسکونی و درِ اضطراری (دزد در) است.
  • اگر به سمت دیوار شمالی و جنوبی قلعه نظری بیاندازید، می‌بینید که در فاصله‌های نامنظم، برج‌هایی قرار دارد که بالای آنها اتاق‌های هشت ضلعی از آجر ساخته شده و بر روی دیوارها، منافذ و ترکش‌هایی برای دیده‌بانی، تیراندازی و ریختن مواد مذاب در نظر گرفته شده است.
  • محوطه قلعه رودخان دارای دو ارگ و شانزده قراول خانه‌ است. ارگ که محل زندگی و حرمسرای حاکم بوده در دو طبقه و از آجر ساخته شده که در قسمت غربي اين بنا واقع شده است. قراول خانه‌‌ها (مکانی است که سربازان شبانه ‌روز در آنجا نگهبانی داده و چون سپاه دشمن را از دور می‌دیدند، برای اطلاع مردم شهر آتشی روشن کرده و آنان را آگاه می‌ساختند) در دو طبقه با نورگيرها و روزنه‌هاي متعدد بر محیط اطراف مسلط است و در قسمت شرقي قلعه قرار دارد. درِ ورودی یا دروازه قلعه، شمالی است و در دو طرف آن، دو برج بسیار عظیم ساخته شده که در گذشته بر بالای آن کتیبه‌ای نصب شده بود.
  • در قسمت شمال غرب قلعه رودخان، رودخانه‌ای به همین نام جاری است که از ارتفاعات سرچشمه گرفته و آب آن از جنوب به شمال در جريان است. آب این رودخانه با اندک باران دو برابر می‌شود، به طوری که آب نسبتاً زیاد این رودخانه در گذشته مانع حرکت سربازانی بوده که به طرف این قلعه هجوم می‌آوردند.

دلیل نامگذاری

در خصوص نامگذاری قلعه به این نام می‌توان گفت، از آنجا که این قلعه تاریخی در کنار این رودخانه بنا شده به قلعه رودخان معروف است. کلمه رودخان، مخفف رودخانه و قلعه رودخان، یعنی قلعه‌ای که در نزدیکی رودخانه است. این قلعه در ادوار تاریخی به نام‌های قلعه "هزار پله"، "حسامی"و "سکسار" نیز نامیده شده است.

آثار مکشوفه

آثاری که پس از کاوش‌های بسیار در این قلعه بدست آمده عبارتند از: سفال‌های دست ساز و چرخ ساز (لعابدار و بدون لعاب) که قدمت آنها احتمالاً به دوره صفویه بر‌میگردد، کاشی‌های مثلثی با لعاب یک دست قهوه‌ای سوخته، کاشی‌های شش‌گوش بزرگ به رنگ فیروزه‌ای و کاشی‌های تزئینی با لعاب آبی و نقش گل‌های سفید شاه عباسی که مربوط به دوره صفویه است.

آدرس

قلعه رودخان در فاصله ۲۰ كيلومتري جنوب غربي فومن واقع شده است. برای رفتن به این قلعه باید پس از گذشتن از شهر فومن، چندین روستا را نیز پشت سر گذاشت تا به روستای حيدرآلات رسید. با وسیله نقلیه می‌توان تا 5/1 کیلومتری قلعه پیش رفت و پس از آن باید با پای پیاده و از طریق پله های احداث شده، مسیر را پیمود. در تمام طول مسیر تا رسیدن به قلعه رودخان، طبيعت بسيار زيبا و خارق العاده‌ای نمایان است كه چشم هر بيننده‌اي را به خود خیره می‌کند. در مسير صعود به قلعه نیز، درختان با عظمتی به سوی آسمان سر برافراشته‌ و نور از لابه لاي شاخه‌هاي آنان، فرشی طلایی بر روی زمین پهن کرده است.

تاریخچه

قلعه تاریخی رودخان برای نخستین بار در سال ۱۸۳۰ ميلادي توسط محقق لهستاني کشف و به ثبت رسید. برخی از کارشناسان قدمت ساخت این قلعه باشکوه را كه سالیان بسیاری مركز فرمانروايان گيلان بوده، دوران ساسانیان دانسته‌اند. همان طور که بر روی کتیبة سردر ورودی قلعه درج شده، قلعه رودخان در دوره سلجوقیان به دفعات مرمت و تجدید بنا شده و از پایگاه‌های مبارزاتی اسماعیلیان بوده‌، به طوری که این قلعه براي نخستين بار در فاصله سال‌های 918 تا 921 هجری قمری به دستور سلطان حسام الدین امیر دباج بن امیر علاء الدین اسحاقی مرمت گردیده و از آن زمان، به نام "قلعه حسامی" نیز معروف شده است. این کتیبه در حال حاضر در موزه رشت نگهداری می‌شود.
 
نام: آسیا » ایران » شهرهای دیگر ایران » قلعه رودخان در فومنِ گیلان
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر شهرهای دیگر ایران

 

غار هوتو در بهشهر

"هوتو" غاری است با قدمت تاریخی 70 هزار ساله، که در غرب شهرستان بهشهر و در روستای تروجن (شهیدآباد) واقع شده است. این غار براي اولين بار در سال 1949 شناسايي و بررسي شد. نتايج به دست آمده از این تحقيقات، نشان دهنده این است که انسان‌هاي نخستين (دوره‌هاي پارينه سنگي، ميانه سنگي و نوسنگي) در این غار زندگی کرده‌اند.

جنگل الیمستان در آمل

طبیعت زیبا و خیره‌ کننده جنگل الیمستان و هوای خنک و مه آلود آن به همراه دشت‌هایی سراسر پوشیده از گل و سبزه، فضایی وصف نشدنی را خلق کرده است که شوق پیاده روی و لذت بردن از این جاذبه‌ها را در هر فردی برمی‌انگیزد.

غار اسپهبد خورشید در سوادکوه

غار " اسپهبد خورشید " یا " عایشه گرگیلی دژ " که یکی از دو غار مهم مازندران به شمار می‌رود، در مسیر جاده تهران ـ فیروزکوه بر دل خطیرکوه و در ناحیه دوآب شهرستان سواد کوه استان مازندران قرار دارد.

غار علیصدر در همدان

غار علی‌صدر با توجه به مناظر بدیع و دیدنی که از رسوبات کربنات کلسیم در سقف و دیواره‌ها در آن بوجود آمده‌اند و مزایایی چون دارا بودن هوای سالم، برخورداری از امکان قایقرانی از منحصر به فردترین مکان‌های گردشگری ایران در همدان به شمار می‌رود.

دریاچه اوان در قزوین

از جاذبه‌های طبیعی استان قزوین، دره سرسبز و پیاله‌ایی شکل الموت است که از شمال به رامسر، از جنوب و شرق به قزوین و كوه‌های طالقان و از غرب به طارم‌سفلی متصل شده که در بین آن دریاچه زیبای "اوان" مانند الماسی می‌درخشد.

غار کیجا کرچال در سوادکوه

غار کیجا کرچال در مسیر جاده فیروزکوه ـ سوادکوه و در فاصله 10 کیلومتری جنوب شهر پل سفید واقع شده است. این غار که در ارتفاع 1268 متری از سطح آب‌های آزاد و بر فراز کوه سرخل (یکی از شاخه‌های فرعی رشته کوه‌های البرز) قرار دارد، در کنار غار اسپهبد خورشید، دو غار مهم مازندران می‌باشند.

گنبد سلطانیه در زنجان

گنبد سلطانیه که در 36 کیلومتری شرق زنجان قرار گرفته، در سال 1310 جزء آثار ملی ایران شناخته شد و در 24 تیرماه 1384 نیز به عنوان هفتمین اثر ماندگار ایرانی در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.

پارک جنگلی سیسنگان در نوشهر

"پارک جنگلی سیسنگان" یکی از زیباترین و با ارزش‌ترین پارک‌های جنگلی شمال کشور می‌باشد که بخشی از آن جهت ذخیره منابع گیاهی و بخش دیگر جهت گردش و تفریح در نظر گرفته شده است. این پارک به دلیل آنکه زیستگاه انواع گونه‌های درختی، درختچه‌ای و جانوری است، جزء پارک‌های شاخص کشور محسوب می‌شود.

کلاردشت در چالوس

کلاردشت منطقه‌ای کوهستانی از توابع شهرستان چالوس می‌باشد که در غرب استان مازندران واقع شده است. دهستان كلاردشت با 39 آبادي در دشت کوچک دامنة تخت سليمان قرار دارد که مركز آن حسن كيف می‌باشد‌ و زبان‌های رایج در آنجا مازنی، کردی، لکی و فارسی است.

روستای کندلوس در نوشهر

روستای کندلوس خانه‌های کاهگلی زیبایی دارد که با نمایی از چوب، سقف‌های چوبی و پنجره‌های کوچک مزیّن شده است. کوچه‌های سنگ فرش، نهرهای جاری و چشمه‌های آب معدنی نیز نمایی جذاب برای روستا به وجود آورده است.

جنگل ابر در سمنان

جنگل ابر یکی از جنگل‌های زیبا و قدیمی ‌ایران است که در استان سمنان و نرسیده به استان گلستان قرار دارد. در این جنگل نزدیک به 85 گونه گیاهی چوبی، بسیاری از درختان کمیاب و گیاهان دارویی نادر یافت می‌شود.

تله کابین نمک‌آبرود

نمک‌آبرود با وسعت 650 هكتار، در استان مازندران واقع شده است. این شهرک دارای خط تله‌کابینی معروف به "تله‌کابین نمک‌آبرود" و نیز دو بخش اصلي شهرسازي و امكانات گردشگري است.

چشمه دیمه در کوهرنگِ چهارمحال و بختیاری

چشمه دیمه از جاذبه های طبیعی استان چهارمحال و بختیاری واقع در روستایی به همین نام در منطقه‌ی کوهرنگ می باشد.این چشمه دارای املاح معدنی مغنی است که در درمان سنگ کلیه و پوسیدگی دندان بسیار مفید است.

دریاچه شورمست در سوادکوه

دریاچه شورمست یکی از زیبا ترین جاذبه های طبیعی در سرزمین پهناور مان ایران می باشد. این چشمه در استان مازندران، شهرستان سواد کوه واقع شده است. در حاشیه و پیرامون آن نیز تاسیسات عظیم استخراج زغال سنگ،برج تاریخی لاجیم قرار دارد.

خطیرکوه

منطقه خطیرکوه بین استان مازندران و سمنان در دره ای از البرز مرکزی در شمال مهدی شهر استان سمنان واقع شده است. موقعیت متضاد شمالی و جنوبی آن دو آب و هوا و طبیعت متفاوت به آن بخشیده که هرساله گردشگران زیادی را برای بازید از مناطقی همچون قله قدمگاه، چشمه‌ها ویخچال‌های مختلف، برج دیدبانی و غیره به سمت خود می‌کشاند.

کویرمرنجاب

سفر به منطقه ی مرنجاب به قول خودمون یک تیر و چند توانید از کاروانسرا ی تاریخی دوره صفویه، دریاچه ی نشان است چون علاوه بر دیدن کویر و آسمان زیبای آن می نمک،جزیره ی سرگردان دیدن کنید.

جزایر ناز قشم

جزیره ناز با وسعت تقریبی سه هکتار، یکی از جزایر مهم و منحصر به فرد می‌باشد که در نزدیکى سواحل شرقى قشم‌ و در 22 کیلومتری شهر قشم قرارگرفته است. این جزیره خالی از سکنه، دو جزیره کوچک را در آغوش خود جای داده که بومیان منطقه به این دو جزیره، دو کرده می‌گویند.

نقاط دیدنیِ مرنجاب

منطقه ی مرنجاب یکی از مناطق زیبای کویری است که در واقع مجموعه ای از تفریحات و دیدنی ها طبیعی و باستانی را درکنار هم فراهم آورده است.

شهرتاریخی خاروانا

در این مقاله قصد معرفی قلعه ی جوشین در شهر خاروانا را داریم. شهر تاریخی خاروانا دارای آثار تاریخی بسیار و سه قلعه ی مهم به نام های جوشین، قلعه‌ ی علي بيگ و قلعه ی آغجه است.

ابشار کبود وال در گلستان

شهرستان علی آباد کتول از توابع استان گلستان در کنارتعداد زیادی از مناطق گردشگری، آبشاری بی بدیل را در خود جای داده که همیشه مسافران را سمت خود می کشانده است؛ آبشار کبودوال. برای دیدن این آبشار پس از ورود به این شهر وارد کمربندی پارک جنگلی-علی آباد شده و پس از رسیدن به تفرجگاه عمومی شهر باید نیم ساعت پیاده روی کنید.

آشوراده در گلستان

تنها جزیره ی ایرانی دریای خزر، جزیره ی آشوراده است که در شهرستان بندر ترکمن از استان گلستان قرار دارد. در بعضی از آثار و نوشته ها آشوراده را همان جزيره مشهور و تاريخي "آبسكون" مي دانند كه اکنون اين جزيره با بالا آمدن آب دریای خزر نابود شده و براساس مستندات تاریخی این فرضیه اشتباه است.

جاده اسالم به خلخال

جاده اسالم به خلخال، معروف به بهشت ایران، از جمله مناطق ییلاقی کشور با آب و هوای سرد است که مردم آن علاوه بر دیدن مناظر بی نظیر دشت و شالی و کوه های سرسبز، هوای سالم تنفس می کنند و شب ها ستاره ها را می بینند.

قله پاشوره در مازندران

پاشوره، نام قله‌ ایست که در روستایی به نام نوا قرار دارد. برای رفتن به این مکان گردشگری زیبا باید از جاده هراز گذر کرد و پس از گذشتن از آب اسک، در منطقه پل مون و در دو راهی روستای رینه، جاده‌ای در سمت راست ما قراردارد که به سمت روستای نوا می‌رود. دشت آزو یکی از زیباترین دشتهای مازندران است که در روستای نوا قرارگرفته است.

آبشار شادان در گلستان

آبشار شادان در ۷ کیلومتری جنوب شهرستان کردکوی که از توابع استان گلستان می باشد، قرار گرفته است. این مجموعه از اماکن طبیعی و بسیار چشم نوازی است که قطعا هر گردشگری آرزوی دیدنش را دارد.

برج قابوسی در گلستان

بنای برج قابوس ابن‌ وشمگیر، یکی از بی ‌نظیرترین و باشکوهترين هنرهای معماری ایران در دورة اسلامی، در سال 397 هجری قمری به دستور قابوس ابن وشمگیر در شهر گرگان ساخته شده است.

قلعه خرگوشی در اردکان

کارونسرای خرگوشی یکی از بناهای زیبایی است که در وسط کویر در عصر صفویه ساخته شده است. این بنای آجری و سنگی دارای کتیبه های تاریخی ارزشمند، حجره، صفه، اصطبل، آب انبار است که نشان می دهد معماری ایرانی همیشه همه نیازهای ساکنان را در نظر می گیرد و با زیبایی و تزیینات درمی آمیزد.

کمر پشت

دیدن از این روستای طبیعی و خدادای، که در فاصله 80 کیلومتری شهرستان قائم شهر واقع شده را هرگز از دست ندهید و دیدن کردن از پیرامونِ آن روستا، از جمله شهرستان سواد کوه بر جاذبیت های گردشگری آن می افزاید.

بقعه امامزاده جعفر (ع) بروجرد

بقعه امامزاده جعفر(ع)، بعد از مسجد جامع، قدیمی ترین اثر تاریخی به شمار می‌رود که این نمونه معماری در ایران بسیار نادر است. بنای تاریخی آرامگاه امامزاده جعفر (ع) در شرق شهرستان بروجرد (استان لرستان) واقع شده است.

ماسوله

روستای بسیار زیبا و توریستی ماسوله در استان گیلان و 32 کیلومتری جنوب شرقی فومن است. خانه‌های ماسوله طوری ساخته شده که پشت بام هر خانه حیاط خانه‌ای دیگر است و معمولا بیشتر از دو طبقه نیست.

قلعه ملک بهمن

قلعه ملک بهمن یا ملک قلا یکی از بزرگترین و مهمترین قلعه‌های ایران واقع در مازندران است که مربوط به عهد صفوی می باشد که و یکی از آثار ناریخی برای گردشگران می باشد.

جواهرده رامسر

جواهرده که به نگین زیبای غرب مازندران مشهور می‌باشد، روستای است دیدنی و زیبای که در فاصله‌ای حدود‌ 30 کیلومتری‌ شهرستان رامسر واقع شده است و جزو مکانهای دیدنی بسیار زیبا برای گردشگران می باشد.

شیرگاه در استان مازندران

شهرستان شیرگاه در محدوده شهری بیش از 10 هزار نفر و با روستاهای اطراف بیش از 30 هزار نفر جمعیت دارد که بیشتر این مردم به کشاورزی و دامداری مشغولند.

استخر پشت نکا

درياچه طبيعي استخر پشت، در جوار روستایی به همین نام و در حدود سي و پنج كيلومتري جنوب شهرستان نكا، در استان مازندران واقع شده است که یکی از مناطق زیبا برای گردشگران علاقه مند به طبیعت می باشد.

غار دانيال در سلمانشهر

غار دانيال که در جنوب شهرستان سلمانشهر(متل قو) و در استان مازندران واقع شده، از جمله غارهاي آبي و رودخانه‌اي ايران است كه در سلسله جبال البرز قرار دارد و داراي چشم اندازي زيباست و مکانی دیدنی برای گردشگران می باشد.