اطلاعات گردشگری

مسجد جامع یزد، واقع در خیابان مسجد جامع در محله دروازه شاهی، مساحتی بالغ بر ۱۰٬۰۰۰ مترمربع دارد. کل بنا شبیه به یک ایوان است و بخش های اصلی آن عبارتند از ایوان، گنبدخانه، شبستان، تابستانخانه، گرمخانه ها، صحن ها و حوضچه ها که از آب زارچ و محمود آباد می آیند. علاوه بر آن، یک کتاب‌خانه و تعدادی کتیبه و سنگ نوشته از زمان گذشته و حال نیز وجود دارد. برخی از این کتیبه ها که به خطوط مختلفی چون خط کوفی و ثلث نوشته شده اند، بازگوکننده شواهد قابل توجهی از تاریخ این مسجد هستند.

این مسجد، شش در ورودی دارد که در اضلاع مختلف مسجد ساخته شده اند. بر روی اصلی ترین ورودی، سردر بسیار بلندی و در دو طرف آن دو مناره ساخته شده است که یکی از آن ها دارای پلکانی دو طرفه است. در این قسمت، کاشی کاری های بسیار زیبایی انجام شده است و بر روی آن ها کتیبه هایی وجود دارد که در آن ها تاریخ و نام حکمرانان زمان ساخت آن ذکر شده است. این کتیبه ها از لحاظ تاریخی بسیار اهمیت دارند.

صحن بزرگ مسجد که در بعضی فصول سال در آن نماز برگزار می شود، به شکل مستطیل ساخته شده است. از رواق های طاق باز گرداگرد صحن، بعپه عنوان سایه بان استفاده می شود. در گوشه ای از صحن، فضایی به نام قرائت‌خانه وجود دارد.

در دو گوشه شرقی و غربی گنبدخانه، دو شبستان وجود دارد. شبستان شرقی، به گنبد خانه و ایوان راه دارند و در قسمت وسط محراب کم عمقی که در آن ساخته شده است، کتیبه ای وجود دارد که دارای کاشی کاری های بسیار زیبایی است. شبستان غربی، دارای طاق های سراسری است و محراب آن ساده می باشد.

محراب اصلی مسجد در گنبد خانه قرار دارد و با انواع کاشی کاری ها و کتیبه هایی که نشان دهنده تاریخ ساخت و سازنده آن هستند، تزئین شده است. یکی از زیباترین کاشی کاری ها را می توان در محراب مسجد مشاهده کرد. هنرمندان کاشی کار، در این قسمت تمام رنگ هایی را که در مسجد به کار رفته اند را به کار می بندند و نقشی شبیه به کره زمین می آفرینند.

از دیگر بخش های بسیار زیبای مسجد، گنبد آن است که عبارت "الملک لله" مکررا بر آن نوشته شده است.
یکی از شگفت انگیز ترین بخش های مسجد، مناره های آن است. ارتفاع مناره ها 52 متر و قطر تقریبی آن ها 8 متراست و نکته جالب در مورد آن ها این است که در بالاترین قسمت آن ها هم، زیباترین و ظریف ترین کاشی کاری ها به چشم می خورد و این در حالی است که هرچه به سمت بالای مناره ها پیش می رویم، از قطر آن ها کاسته می شود.

تاریخچه

مسجد جامع یزد، یکی از قدیمی ترین مسجد های استان یزد است. ساخت و بازسازی این مسجد، طی مراحل متعددی انجام شده است:
  • در قرن پنجم هجری، دستور ساخت مسجد جامع قدیم از سوی گرشاسب، صادر شد و بنای اولیه مسجد جامع در همان زمان درمحل آتشکده ساساني به شکل یک ایوان گنبد دار ساخته شد.
  • در دوره صفویان، سید رکن الدین قاضی، بنای اصلی مسجد را به ساختمان قبلی افزود و مسجد جامع جدید را پایه ریزی کرد. این ساختمان هنور هم، ساختمان اصلی مسجد جامع محسوب می شود.
  • در قرن هشتم هجری، مولانا عفیف الدین مناره ای به مسجد افزود و فرزند سید رکن الدین قاضی، با ساخت درگاهی مسجد جامع قدیم و جدید را به هم مرتبط کرد. کاشی کاری هنرمندانه گنبد در قرن نهم انجام شد.
  • از این زمان به بعد، در هر دوره بخشی از مسجد ساخته و یا مرمت شد. کاشی کاری های مسجد تکمیل، کتیبه ها افزوده شدند ومناره های سردر ورودی ساخته و جماعت‌خانه مرمت شد. بیشترین میزان بازسازی و مرمت در دوره قاجار انجام شده است، در حالی که شواهد نشان می دهند در دوره افشاریه اقدامی صورت نگرفته است.
  • ساختمان مسجد در قرن چهاردهم، بازسازی و احیا شد.
اما هریک از بخش های مسجد، متعلق به یک دوره خاص هستند و با یک سبک معماری متفاوت ساخته شده اند، به عنوان مثال:
  • ساختمان اولیه مسجد و جماعت‌خانه: دوره تیموری
  • سردر ورودی و مناره ها: دوره شاهرخ تیموری
  • ستون های اصلی مسجد: دوره ساسانی
  • ساختمان کنونی مسجد: دوره آذری
  • گنبد: دوره ایلخانی
البته لازم به ذکر است برخی ساخت بنای اولیه مسجد را به پیش از دوره تیموری نسبت می دهند، اما شواهدی که در خود مسجد وجود دارد، تایید کننده ساخت آن در دوره تیموری می باشد.
 
نام: آسیا » ایران » یزد » مسجد جامع یزد
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر یزد

 

يخچال گنبدي ميبد

يخچال ميبد قديمي‌ترين يخچال گنبدي و خشتي ايران، در 50كيلومتري شمال يزد قرار دارد. به لحاظ زيست‌بومي جزو سازه‌هاي سازگار محسوب مي‌شود و يك مجموعه معماري شگفت‌انگيز به شمار مي‌آيد كه تمام فرايند يك كارخانه يخ‌سازي را در يك مكان به دست مي‌دهد.

دخمه زرتشتيان

دخمه زرتشتيان يا برج خاموشان مكاني براي درگذشتگان، در آيين زرتشتي است. اين دخمه‌ها از جاذبه‌هاي ارزشمند فرهنگ ايران به‌شمار مي‌آيند. زرتشتيان درگذشتگان خود را در بخش‌هاي كودكان، زنان و مردان در اينجا قرار مي‌دادند تا جسد آنها خوراك كركس‌ها شود و استخوا‌ن‌هاي اجساد را در مركز اين برج دفن مي‌كردند.

آتشکده یزد

آتشکده یزد، محل نگهداری آتش مقدس، نیایشگاه زرتشتیان و یکی از جاذبه های گردشگری شهر یزد است. این آتشکده در قرن اخیر ساخته شده است، اما قدمت آتشی که درون آن شعله ور است به بیش از 1500 سال پیش برمی گردد.

مسجد امیرالمومنین

مسجد امیرالمومنین واقع در منطقه زارچ یزد، از مساجد بسیار فعال، شناخته شده و از بناهای تاریخی است که در آن، جنبه های مذهبی، فرهنگی و گردشگری در هم آمیخته شده است. این مسجد به دلیل معماری منحصر به فردی که دارد، سالانه پذیرای جمع کثیری از گردشگران سراسر جهان می باشد.

پیر هِریشت

زیارتگاه پیرهریشت، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان یزد است. گمان می شود گوهربانو یکی از کنیزان یزدگرد ساسانی در این محل ناپدید شده است. این زیارتگاه محل برگزاری بسیاری از مراسم ها وجشن های بهاری زرتشتیان منطقه و پذیرای زرتشتیان سراسر جهان است.

زیارتگاه پارس بانو

زیارتگاه پارس بانو، یکی از زیارتگاه های زرتشتیان در استان یزد است که هرساله پذیرای تعداد بیشماری از زرتشتیان سراسر کشور است. بنا به گزارشات تاریخی این زیارتگاه محل ناپدید شدن خاتون بانو دختر یزدگرد سوم، پس از گریز از فارس است.

مسجد فهرج

يكي از نمونه‌هاي نادر تمدن ايراني مسجد جامع فهرج، واقع در 30 کیلومتری شرق یزد است که معماری پیش از اسلام ایران را به معماری دوران اسلامی پیوند می‌دهد و يك اثر کم نظیر از دوران انتقال به‌شمار مي‌آيد.

بقعه سيد گل‌سرخ

بقعه گل‌سرخ در محله سرچم يزد علاوه بر جاذبه گردشگري نمونه‌اي از تاريخ فرهنگي ـ ديني گذشتگان است كه امروزه نيز كاربرد آن در بين مردم نمايان است. در اين بقعه آثار خطي نستعليق و هنر‌هاي زيباي كاشيكاري و طرح‌هاي اسليمي را مي‌توان ديد.

گنبد عالی ابرکوه

گنبد عالی ابرکوه، بنای برج مانندی است که از دوران دیلمیان بر فراز کوه سنگی شهرستان ابرکوه قرار دارد و معماری ظریف آن آنقدر ساده و زیباست که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند.

مسجد زردک

مسجد زردک در شمال غرب شهرستان اردکان قرار دارد، قدیمی‌ترین مسجد شهرستان اردکان و قدمت آن به قرن پنجم بر می‌گردد. به علت مقاومت بسیاری که دارد به گنج گلین معروف است و همچنین گچ‎‌بری منحصر به فرد زیبایی دارد.

سَرْو اَبَرکوه

سَرْو اَبَرکوه درختی ملی وطبیعی در استان یزد قرار دارد و سروی پنج هزار ساله است. در فرهنگ زرتشتيان آمده است به آن سرو زرتشت گویند. «سرو ابرکوه» دومین درخت کهنسال جهان است.

امامزاده سید نورالدین

امامزاده سید نورالدین احمد (ع) در یزد درمحلی به نام " گاپله " واقع شده که قدمت این بنا با روش قیاسی، به دوره صفوی برمی‌گردد.

خانه کلاهدوزها

خانه کلاهدوزها که هم اکنون به "موزه آب" تبدیل شده در شمال میدان امیرچقماق یزد قرار دارد. بنای این خانه متعلق به تاجری خوش‌آوازه به نام "سیدعلی‌اکبر کلاهدوز" است که درسال 1312هجری قمری ساخت آن به پایان رسیده است.

کاروانسرای رباط زین‌الدین

کاروان‌سرای رباط زین‌الدین که شاهکار معماری دوره صفویه به ‌شمار می‌رود، تنها بنای مدور ایرانی است که به دستور"زین‌الدین گنجعلی خان ریگ" حکمران کرمان و به امر "شاه عباس ماضی" در قرن دهم هجری قمری ساخته شده است.

نارین قلعه

نارین قلعه، مهم‌ترین اثر تاریخی شهرستان میبد است که به نظر می رسد در گذشته از آن برای حفاظت از شهر و نیز برگزاری مراسم عبادی استفاده می‌شده است. در مورد تاریخ ساخت بنا، اطلاعات دقیقی در دست نیست.

باغ دولت آباد

باغ دولت آبادِ یزد در اواخر دوره افشاریه توسط محمد تقی خان معروف به خان بزرگ احداث گردید. این باغ كه یكی از باغهای بزرگ ایران و از آثار دوره افشاریه و زندیه می‌باشد دارای مرتفع‌ترین بادگیر شناسایی شده در ایران است.

چَک چَک

چَک چَک محل مخفی شدن نیک بانو از دست دشمنان پدرش یزدگرد، در دل کوه های اردکان است که با چک چک آب طی سالیان متمادی چناری تنومند در کنارشکاف نیز رشد کرده و هرساله زرتشتیان مراسم مهرگان را در این جا برگزار می کنند.

غار شگفت یزدان

غار شگفت یزدان روی قله کوهی به همین نام قرار دارد. این غار که در جریان ورود اسلام به ایران و فشار بر زرتشتیان به مدت سی سال آتش کاریان را در دل خود روشن نگه داشته بود، اکنون علاوه بر این جاذبه مذهبی به علت داشتن ستون های استلاگمیت و استلاگتیت نیز جذابیت دارد. هم چنین مسیر ورود به غار تجربه ای جدید و بی نظیر از غارنوردی خواهد بود.

زندان اسکندر

زندان اسکندر یا مدرسه ضیائیه در محله فهادان شهر یزد یکی از آثار دوران مغول است که با تغییر کاربری به مدرسه تبدیل شده تا جایگاه والای علم و دانش را در میان مردم این شهر نشان دهد.

خانه لاری ها

خانه لاری ها واقع در محله فهادان شهر یزد در میان مجموعه آثار تاریخی این شهر است. این بنا متعلق به دوران قاجاریه است که تجار لاری مهاجرت کرده به این شهر آن را بنا نهاده اند. بخش اعیان نشین این خانه چهارفصلی است و دو بخش اندرونی و بیرونی دارد. در بخش هنری این خانه نقاشی ها و تزیینات بسیار زیبایی دیده می شود. این خانه اکنون اداره میراث فرهنگی است.