درباره تالاب قوری گل

تالاب قوری گل (تالاب خشک) با وسعت 200 هکتار در شهر تبریز یکی از منابع زیست محیطی و بین المللی بسیار مهم ایران در استان آذربایجان شرقی است. پیرامون این دریاچه بسیاری از مزارع، کشتزار ها، مراتع و چمنزارها وجود دارد.

این تالاب در حدود 1890 متر ارتفاع، 4 کیلومتر درازا و 16 کیلومتر مربع مساحت دارد. عمق آب این دریاچه که در تمام سال سرشار از آب است در عمیق ترین نقطه به 13 متر مربع می رسد.

نام تالاب در زبان مردم محلی تبریز

  • قوری گل (استخر خشک)
  • قویل گول (استخر یا گودال ژرف و عمیق)
  • دوری گول (استخر آب زلال)

موقعیت زیستگاهی تالاب

این تالاب برای تعداد بسیاری از پرندگان مهاجر به لحاظ موقعیت زیستگاهی و سایت زادآوری اردک حائز اهمیت ملی و بین المللی است. بنابراین باید در حفاظت از آن به عنوان یک هدف اصلی که امری اجتناب ناپذیر است بسیار کوشش شود.

پوشش گیاهی تالاب

280 گونه گیاهی در تالاب قوری گل شناسایی و ثبت شده که 89 درصد آن در حوزه تالاب روییده و 11 درصد مابقی را گیاهان آبزی و نیمه آبزی تالاب بلافصل آن تشکیل می دهند که عبارتند از: گل گندم، آلبالوی وحشی، بومادران، شیرین بیان، شنگ، زنبق کوهی، نسترن، عدسک آبی، نی، لوئی.

پوشش حیوانی تالاب

  • پرندگان: در حدود 92 گونه پرنده در تالاب بین المللی قوری گل شناسایی شده است که می توان به اردک مرمری، اردک سرسفید، اردک بلوطی و...اشاره کرد. متاسفانه این سه نوع پرنده مذکور در اثر کمبود آب و مدیریت ضعیف از گونه های جانوری تهدید به انقراض هستند.
  • خزندگان: انواع مارها مثل مار پلنگی، مار چلیپر، گرزه مار، کورمار و مارمولک.
  • دوزیستان: در این تالاب دو زیستانی چون انواع قورباغه می زیند.
  • پستانداران: هم اکنون پستاندارانی چون موش کشتزار، گرگ، سمور سنگی، جربیل ایرانی، موش مغان و روباه در آن موجود است.
در گذشته این تالاب بین المللی زیستگاه و محل عبور قوچ و میش های ارمنی -که با قوچ و میش های منطقه سهند مرتبط بوده اند– به عنوان یکی از گونه های نادر آن منطقه بوده، ولی با توجه به ایجاد و پیشرفت صنایع و توسعه شهری، این گونه از حیوانات از بین رفته است.

درباره آب تالاب

این دریاچه جزء تالاب های آب شیرین و قابل شرب (پس از تصفیه) است. گردشگران شناگری که مشغول آب تنی کردن در آن هستند می توانند همراه با شنا کردن از آب آن نوش جان کنند.
منابع تامین کننده آب تالاب: آب این تالاب از آب‌ چشمه‌های زیرزمینی -که در کف آن جریان دارد- و همچنین آب‌های جاری ناشی از برف و باران تامین می شود.
مصارف استفاده آن: هم اکنون آب این دریاچه برای آبیاری کشتزارهای روستاهای اطراف آن از جمله "روستا های یوسف آباد، رامناب و ارشتناب" مورد استفاده قرار می گیرد.
عوامل اصلی کاهش آب تالاب: متاسفانه، سطح آب تالاب به علت خشک سالی های مداوم نسبت به سال گذشته 120 سانتی متر پایین تر رفته و گویا این سرمایه خدادادی کشورمان سرنوشتی چون دریاچه ارومیه در انتظار دارد. عوامل زیر علل اصلی کاهش آب می باشد:
  • استفاده از آب تالاب در سال 1360 برای تست خط لوله گاز
  • هم زمانی با احداث کانال، استفاده از آب آن برای مصارف کشاورزی "روستای ارشتناب"
در پی این مشکلات کم کم احساس نگرانی برای نابودی تالاب بیشتر شد تا اینکه سازمان‌های محیط‌ زیست با همکاری جهاد کشاورزی درصدد حل این مشکل بر آمدند و نیز ممنوعیت هرگونه برداشت مستقیم از آب تالاب را اعمال و اجرا کردند. سازمان جهاد کشاورزی و اداره کل حفاظت محیط زیست تنها راهکار مفید و موثر برای جلوگیری از نابودی این تالاب را احداث کانال از "رودخانه اوجان چای و صبری چای" تشخیص داده اند.

فواید تالاب ها در تداوم حیات بشری

بر طبق مطالعات علمی دانشمندان محیط زیست، تالاب ها به عنوان ثروت طبیعی خدادادی، کارکرد و فواید زیادی در تداوم حیات بشری دارند. در زیر بعضی از فواید آن بیان شده است:
  • حفاظت در برابر نیرو های طبیعی
  • تخلیه آب های زیرزمینی
  • حفظ خط ساحلی و کنترل فرسایش
  • تنظیم جریان آب و کنترل سیلاب
  • پاکسازی مواد سمی
  • جلوگیری از نفوذ آب شوربه سفره های آب زیرزمینی
  • جذب و کاهش کربن
  • عمل به عنوان بادشکن
  • حفظ تنوع زیستی
  • حفاظت از حیات وحش

اطلاعات گردشگری

این تالاب به سبب وجود تنوع پرندگان آبزی، چشم اندازهای مناسب، دسترسی به مراکز شهری، وجود علاقه عمومی، گذراندن اوقات فراغت و تفرج در طبیعت پذیرای گردشگران زیادی است. در پیرامون این تالاب تفرجگاهی برای استفاده بهتر از شرایط گردشگری و طبیعی آن احداث شده که در خدمت مسافران قرار می گیرد.

دریاچه راکد قوری گل در 18 کیلومترى جاده ترانزیتی - بستان آباد تبریز، در 15 کیلومتری غرب بستان آباد و در فاصله 45 کیلومتری شرق تبریز در میان ارتفاع شرقی گردنه شبلی و ارتفاع کوه ها در یک گودی قرار دارد.
این تالاب بین 37/55 درجه عرض شمالی و 44/46 تا 42/46 طول شرقی قرار گرفته است.

ویژگی های گردشگری تالاب

یکی از جذاب ترین جاذبه های گردشگری این محدوده از شهر تبریز گیاهان غوطه ور در آب تالاب است که چون بوم نقاشی زیبایی از کار در آمده است. این گونه از گیاهان غوطه ور شامل قوشاب شانه ای، فیتو، پلانکتون، بارهنگ آبی،آلاله آبی و انواع جلبک ها هستند.

ممنوعیت بعضی تفریحات

در این تالاب به دلیل شرایط خاص اقلیمی و شناسایی 111 گونه جانور شامل 19 نوع خزنده، 92 نوع پرنده و یک گونه ماهی کپور و 280 گونه آبزی درحوزه آبریز، امکان تفریحاتی از جمله قایقرانی، شنا و اسکی روی یخ به مسافران داده نمی شود.

تاریخچه

تالاب قوری گل از تالاب های بین المللی است که در سال 1354 در کنوانسیون رامسر ثبت شد و در سال 1373 به عنوان یکی از مناطقی که در آن شکار ممنوع است، تصویب گشت.
در سال 1384 به علت اهمیت تالاب بین المللی قوری گل از دید گردشگری طبیعت، طرح اولیه "تعیین مناطق گردشگری" آن تدوین شد، زیرا با نظر به اینکه این تالاب چشم اندازهای زیبای بسیاری دارد اگر به زیرساخت های آن به خوبی توجه شود تقاضا برای تفرج در آن افزایش خواهد یافت.
 
نام: آسیا » ایران » تبریز » تالاب قوری گل
گروه: جاذبه ها
 

مکان های دیدنی دیگر تبریز

 

ایل گلی

گردشگاه ایل گلی در جنوب شرقی شهر تبریز هم چنان پذیرای مهمانان بی شماری است. این مکان دیدنی که دریاچه ایست که در مرکز آن کاخی دو طبقه بنا شده است و در اطراف آن فضای سبز تعبیه شده، تفریح گاهی است که در آن برگی از تاریخ نیز ورق می خورد.

ارگ تبریز

ارگ علیشاه یا همان ارگ تبریز، یکی از بناهای مهم تاریخی و نماد شهر تبریز می‌باشد که در قرن هشتم هجری توسط تاج الدین علیشاه، وزیر الجایتو ساخته شده است.

موزه قاجار

در نزدیکی مقبره الشعرای تبریز موزه قاجار قرار دارد که تاریخ نسبتا کاملی از مردم شناسی و شاهان قاجاریه به دست می دهد. این موزه در دو طبقه و مشتمل بر چندین تالار است که اهمیت معماری بنا نیز درخور توجه است.

خانه مشروطه

نهضت مشروطه که یکی از نقاط سرنوشت ساز تاریخ معاصر کشور است در شهر تبریز بسیار پررنگ بود تاحدی که مرحوم کوزه کنانی خانه شخصی اش را در اختیار مشروطه خواهان قرار داده بود. اکنون این خانه که موزه مشروطه است یکی از منابع مهم در مطالعه اتفاقات آن دوران به شمار می رود.

مقبره الشعرا

مقبره الشعرا یا آرامگاه شاعران در شهر تبریز که نماد این شهر است در محله سرخاب مدفن شاعران بزرگی چون شهریار است. درضمن، در این مکان بنای یادبودی احداث شده که معماری اصیل و جهانی و نامدار ایرانی را به منصه ظهور رسانده است.

روستای کندوان

روستای صخره ای کندوان در استان آذربایجان شرقی با خانه های هرمی در دل صخره های کوه سهند طبیعتی بسیار شگفت انگیز را به وجود آورده که تاریخ سکونت در آن به زمان حملات مغول برمی گردد. این روستا اکنون دارای جاذبه و امکانات گردشگری مناسبی است.

بازار تبریز

بازار تبریز که یکی از بزرگترین و مهمترین بازارهای مسقف جهان به شمار می‌رود، مساحتی حدود یک کیلومتر مربع دارد. این بازار در سال ۱۳۵۴ هجری شمسی در فهرست آثار ملی ایران و در مرداد ماه سال ۱۳۸۹ شمسی به‌ عنوان نخستین بازار جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است.

بقعه سید حمزه

بقعه سید حمزه، در محله سرخاب تبریز، بقعه نسبتا بزرگی است که افراد زیادی را برای زیارت یکی از فرزندان امام موسی بن جعفر به سمت خود می کشاند. این بقعه شبستان، مدرس، مسجد و دارلشفا نیز دارد.

موزه آذربایجان

موزه آذربایجان در شهر تبریز در خیابان امام خمینی دومین موزه تاریخی و ملی کشورمان است و در آن آثار زیادی از دوره های قبل از تاریخ، دوره ی حکومت های قبل از اسلام و بعد از اسلام مشاهده می شود.

موزه سنجش

موزه سنجش درون ساختمانی به نام سلماسی قرار گرفته که به دوران قاجار مربوط می شود. در این خانه تاریخی ابزارهای سنجش و توزین زمان قدیم در معرض بازدید علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ کشور قرارگرفته است.

آبشار گل آخور

روستای ورزقان مجموعه ای از جاذبه های گردشگری را درخود جای داده که یکی از آن ها آبشار پرآب و خنک گل آخور است. آب این آبشار حدودا 12 متری پس از عبور از این روستا، از جندین روستای دیگر نیز عبور می کند.

مسجد کبود

مسجد کبود یا مسجد جهان شاه یا فیروزه جهان اسلام یا عمارت مظفریه در شهر تبریز قرار گرفته و به علت کاشیکاری های هنرمندانه و معماری منحصربه فرد آن شهره آفاق است. در کنار این مسجد اکنون موزه هایی نیز ساخته شده که بازدیدکنندگان از آن ها نیز بازدید می کنند.

غار کبوتر

غار کبوتر یکی از جاذبه های طبیعی بسیار زیبایی است که کشور ما از وجود آن در خود بهرمند شده و در تحقیقات غار شناسان و محققان دنیا رده اول را به خود اختصاص داده است.

مسجد صاحب الامر

مسجد تاریخی صاحب الامر یک بنای تاریخی مربوط به دوره صفوی است که در شهر تبریز واقع شده است. این بنا که یکی از مساجد کهن شهر تبریز به شمار می‌رود؛ مساحتی برابر با دو هزار و 260 متر مربع و زیر بنایی حدود 2 هزار متر مربع دارد.

سوغاتی- شیرینی های تبریز

آجیل تبریز مرغوبیت جهانی داشته و از بهترین محصولات ایران تولید می شود. انواع خشکبار از قبیل برگه هلو، زردآلو، آلو خشک که در شهرستان های جنوبی بخصوص در مراغه تولید می شود طرفداران زیادی دارد.

غذاهای محلی تبریز - قسمت دوم

آش کلم برگ، کوکوی لوبیا سبز از غذاهای محلی تبریز می باشد که دستور پخت آن را در این وبلاگ توضیح می دهیم.