درباره بازار تبریز

شهر تبریز به دلیل آنکه در مسیر جاده ابریشم قرار دارد از قدیم به عنوان مرکز مبادلات کشورهای آسیایی و اروپایی بوده است. همچنین بنا به مقتضیات جغرافیایی، محصولات کشاورزی و صنعتی از این شهر به دورترین نقاط جهان صادر می‌شد، به همین دلیل نیاز بود که در این شهر بازارها و مرکزی برای مبادله و فروش کالاها احداث شود.

بازار تبریز از بزرگترین بازارهای سرپوشیده جهان و یکی از شاهکارهای معماری ایرانی می‌باشد که به دلیل قرارگرفتن شهر تبریز بر سر جاده ابریشم و تردد روزانه هزاران کاروان از کشورهای مختلف آسیایی، آفریقایی و اروپایی از این مسیر، این شهر و بازار آن از رونق بسیار خوبی برخوردار بوده ‌است.

بازار تبریز که یکی از بزرگترین و مهمترین بازارهای مسقف جهان به شمار می‌رود، مساحتی حدود یک کیلومتر مربع دارد. هسته مرکزی شهر تبریز داخل یک چهارضلعی قرار گرفته و بازار تبریز در مرکز این چهارضلعی واقع شده ‌است. این بازار از سمت شرق به عالی‌قاپو (مجموعه کاخ‌های ولی‌عهدنشین)، از غرب به مسجد جامع و از سمت شمال، بخش‌هایی از شمال رودخانه مهران‌رود را در برگرفته که این دو بخش به وسیله پل‌های چوبی که در امتداد راسته ‌بازار قرار دارند، به هم متصل می‌شوند.

طاق‌‌ها و گنبدهای مقرنس بلند آن، سازه‌‌های آجری به هم پیوسته، سبک معماری خاص، آرایش مغازه‌ها، کثرت سراها و تیمچه‌‌ها و وجود تعدادی مدرسه و مسجد در کنار سرا‌های بازرگانی، این بازار را به نمونه‌ای عالی از محیط تجارت و زندگی اسلامی و شرقی مبدل ساخته است.

بازار تبریز با طاق‌ها و گنبد‌های بلند آجری بازارچه‌ها، تیمچه‌ها، سراها و کاروانسراهای متعددی را چون بازار امیر، بازار حاج محمد حسین، بازار کفاشان، راسته بازار، بازار امیر ابوالحسن سرای حاج رسول، بازار سراجان، بازار حلاجان، یمینی دوز بازار، بازار کلاهدوزان، بازار مشیر، راسته کهنه، بازار میر ابوالحسن، بازار مسگران، بازار دلاله زن بزرگ، بازارچه صفی، تیمچه حاج صفرعلی، سرای حاج میرزا علی نقی، بازارچه خیابان، تیمچه و سرای شیخ کاظم، تیمچه و دالان میرزا شفیع، تیمچه ملک در برگرفته است.

بزرگ‌ ترین گنبد این بازار، گنبد تیمچه مظفریه است. در تمامی این بازارها، تیمچه‌ها و سرا‌ها چهارسوهایی وجود دارد که حجرهها و مغازههای آنها مرکز عمده فروشی اجناس گوناگون داخلی و خارجی است.
اغلب این تیمچه‌ها و سرا‌ها سه طبقه‌اند، طبقه زیرین مختص نگهداری کالا یا به عبارت دیگر انبار مال التجاره است، طبقه دوم تجارتخانه و محل کار و طبقه سوم مکان بیتوته و استراحت می‌باشد.

اروپاییان در گذشته انواع پارچه‌های ابریشمی، مخملی و نخی، پنبه، چلوار، چیت، آینه، شکر، شیشه، فلز، قند و سایر محصولات ماشینی را وارد تبریز می‌کردند. بازاریان تبریزی نیز تنباکو، ابریشم و مقداری ابریشم ماشینی، مازو، خشکبار، اسلحه، رنگ، شال و موم به بازرگانان اروپایی می‌فروختند. البته همواره این داد و ستدها به نفع اروپاییان تمام می‌شد.

در گذشته یکی از ارکان‌های اصلی بازار تبریز، ارامنه بودند. ارامنه داد و ستد بسیاری با اروپاییان داشتند؛ به گونه‌ای که ارامنه گرجستان برای نخستین ‌بار کالاهای انگلیسی را از استانبول خریداری کرده و وارد مناطق شمالی ایران کردند.

لازم به ذکر است، این بازار با داشتن حدود ۵۵۰۰ حجره، مغازه و فروشگاه، ۴۰ گونه شغل، ۳۵ سرا، ۲۵ تیمچه، ۲۰ مسجد، ۲۰ راسته و راسته‌بازار، ۱۱ دالان و ۹ مدرسه دینی، به‌عنوان اصلی‌ترین مرکز داد و ستد مردم تبریز شناخته می‌شود.

مکانهای بازار تبریز

بازار امیر
بازار امیر یکی از شاهکارهای جالب معماری و با شکوهترین تیمچه‌های بازار تبریز به شمار می‌رود. میرزا محمدخان امیرنظام، فرزند شیخ علی‌خان وزیر شاه سلیمان و نوه میرآخور شیخ صفی‌الدین اردبیلی، این بازار را بنا کرده‌ است. او در زمان ولی‌عهدی عباس میرزای نایب‌السلطنه وارد تبریز شد و به دلیل حمایت‌های او به سمت امیرنظامی رسید‌.

بازار شیشه‌گرخانه
بازار شیشه‌گرخانه در قدیم از دو سرا به نام‌های "حاج رسول" و "میرزا علی‌النقی" تشکیل شده و بیشتر مغاز‌ه‌های آن محل فروش و ساخت انواع شیشه بوده است. امروزه بازار شیشه‌گرخانه محل عرضه انواع لوازم آرایشی و لوازم‌التحریر است.

بازار کفاشان
یکی از عمده‌ترین مکان‌های تولید و عرضه کفش در تبریز این بازار می‌باشد که تیمچه‌ها و سراهای متعددی به محل دوخت و تولید انواع کفش اختصاص یافته است. از مهم‌ترین این تیمچه‌ها و سراها می‌توان از "سرای حاج ابوالقاسم"، "سرای امید"، "تیمچه حاج ابوالقاسم" و "تیمچه امید" نام برد.

بازار یمنی‌دوز
بازار یمنی‌دوز محل دوخت نوعی کفش محلی به نام یمنی بوده‌ است. تیمچه شفیع و سراهای آقا، شاهزاده و شفیع، مشهورترین تیمچه‌ها و سراهای این بازار هستند.

بازار حرمخانه
تیمچه‌ها و سراهای این بازار شامل "سرای صاحب‌دیوان"، "سرای آلمانی‌ها"، "تیمچه هاشمیه" و "تیمچه سعدیه" می‌باشد.

بازار صادقیه
بازار صادقیه از گذشته تاکنون محل فروش انواع قالی دست‌بافت تبریز بوده ‌است. از تیمچه‌ها و سراهای معروف این بازار می‌توان به "سرای قدیم سید حسین"، "سرای بزرگ شاهزاده"، "تیمچه حاج رحیم"، "سرای دودری"، "سرای کوچک شاهزاده" و "سرای میانه سید حسین"، "دالان خونی" و "سرای دباغایی" اشاره کرد.

بازار بلورفروشان
این بازار (قیزبستی) به محل فروش بهترین وسایل شیشه‌ای از جمله بلور در سطح تبریز، اختصاص داشته است. تیمچه‌ها و سراهای بازار بلورفروشان شامل "دالان حاج شفیع"، "دالان بادامچی‌لر"، "دالان میرزا مهدی"، "تیمچه قندفروشان"، "تیمچه مظفریه"، "سرای میرزا مهدی" و "سرای گرجیلر (جورجیلر)" می‌شود.

بازار عباچی
تیمچه‌ها و سراهای مهم بازار عباچی، "سرای میراسماعیل"، "تیمچه شعرباغان"، "تیمچه حسینی"، "تیمچه اخلاقی" می‌باشد.

راسته‌بازار
راسته‌بازار یکی از بزرگ‌ترین بازارچه‌های بازار تبریز محسوب می‌شود. تعداد بسیاری تیمچه‌ و سرا در این بازار وجود دارد که محل عرضه بسیاری از اقلام مورد نیاز مردم است و به همین دلیل به بازار ملی نیز شهرت دارد. از مهم‌ترین سراها و تیمچه‌های این بازار می‌توان "سرای میرزا جلیل"، "سرای شیخ کاظم"، "سرای کچه‌چی‌لی"، "سرای گرچیلر (جورچلر)"، "سرای نوی حاج سید حسین"، "سرای درعباسی"، "سرای حاج محمدقلی"، "سرای دودری"، "سرای میرزا مهدی"، "سرای میانه حاج سید حسین"، "تیمچه حاج شیخ"، "تیمچه‌های دودری"، "تیمچه حاج صفرعلی"، "تیمچه حاج تقی"، "تیمچه حاج محمدقلی" و "دالان خان" را نام برد.

تیمچه حاج صفرعلی
این تیمچه بنای عظیمی است که توسط حاج صفرعلی خوئی، بازرگان معروف معاصر فتحعلی شاه قاجار احداث شده است.

تیمچه مظفریه
تیمچه مظفریه یکی از زیباترین بخش‌های بازار است که توسط حاج شیخ جعفر قزوینی، تاجر سرشناس دوره ناصرالدین شاه در سال 1305 ساخته شده و به مناسبت حضور مظفرالدین میرزا (ولیعهد وقت) در این تیمچه، این مکان  به نام مظفریه نامگذاری شده است.

اطلاعات گردشگری

شهر تبریز در مسیر جاده ابریشم واقع شده و بازار تاریخی تبریز در مرکز شهر تبریز قرار گرفته است.

تاریخچه

تاریخ بنای این بازار مشخص نیست؛ اما بسیاری از مورخان و جهانگردانی که از قرن چهارم هجری تا دوره قاجاریه از این بازار دیدن کرده‌اند، مدارک مهم و ارزنده‌ای را درباره بازار و وضع بازرگانی تبریز ارائه داده‌اند.
همچنین وجود مدارس و مساجد تاریخی معروفی چون مسجد جامع، مدرسه حاج صفرعلی، مدرسه صادقیه در این بازار مهر تاییدی بر پیشینه تاریخی این مجموعه می‌باشد.
تبریز پس از سده سیزدهم، پایگاه اصلی تجارت اروپا با مناطق شمالی ایران محسوب میشد به گونه‌ای که در سال ۱۲۵۶ هجری شمسی، این شهر ۲۵ تا ۳۳ درصد از کل مراودات تجاری کشور را بر عهده داشت و از این لحاظ حتی برتر از تهران بود. همچنین تا سال ۱۲۸۵ شمسی، تبریز مرکز اصلی تجارت ایران با آسیای میانه شناخته میشد.
از نیمه دوم قرن سیزدهم، تاجران انگلیسی از طریق جاده ابریشم و پس از عبور از شهرهای استانبول و طرابوزان، کالاهای تجاری خود را به بازار تبریز منتقل می‌کردند. این بازار در زمان عباس میرزا به مرکز تجارت انگلیسی‌ها مبدل شده بود.
این بازار حدود سه قرن پیش، پس از وقوع زمین‌لرزه تاریخی شهر تبریز در سال 1193 قمری (اواخر عهد زندیه) توسط نجفقلی خان دنبلی، حاکم تبریز بازسازی شده ‌است. در زمان عباس میرزا نیز که تبریز ولیعهدنشین و دارالسلطنه گردید، سراها، تیمچه‌ها و بازارهای عالی جدیدی احداث شد.
گفتنی است؛ نخستین نقشه از بازار تبریز در سال ۱۳۲۷ هجری، در بخشی از نقشه دارالسلطنه تبریز به دست اسدالله خان مراغه‌ای ترسیم شده‌ است. نقشه این بازار در بخش شمال شرقی نقشه مذکور رسم شده و بیشتر قسمت‌های مهم آن نظیر تیمچه‌ها و کاروانسراها در این نقشه نام‌گذاری شده‌ است.
بازار تبریز در سال ۱۳۵۴ هجری شمسی در فهرست آثار ملی ایران و در مرداد ماه سال ۱۳۸۹ شمسی به ‌عنوان نخستین بازار جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است.
 
نام: آسیا » ایران » تبریز » بازار تبریز
گروه: سرگرمی ها
 

عکس های بازار تبریز

 

مکان های دیدنی دیگر تبریز

 

ایل گلی

گردشگاه ایل گلی در جنوب شرقی شهر تبریز هم چنان پذیرای مهمانان بی شماری است. این مکان دیدنی که دریاچه ایست که در مرکز آن کاخی دو طبقه بنا شده است و در اطراف آن فضای سبز تعبیه شده، تفریح گاهی است که در آن برگی از تاریخ نیز ورق می خورد.

ارگ تبریز

ارگ علیشاه یا همان ارگ تبریز، یکی از بناهای مهم تاریخی و نماد شهر تبریز می‌باشد که در قرن هشتم هجری توسط تاج الدین علیشاه، وزیر الجایتو ساخته شده است.

تالاب قوری گل

تالاب قوری گل با قدمت تاریخی امروز در زمره آب های راکد و شیرین استان آذربایجان است که در سال 1354 به ثبت ملی رسیده است. این تالاب در جاده ترانزیتی تهران-تبریز قرار دارد و محل قرارگیری آن سبب شده که مسافران زیادی در آن رفت و آمد کنند.

موزه قاجار

در نزدیکی مقبره الشعرای تبریز موزه قاجار قرار دارد که تاریخ نسبتا کاملی از مردم شناسی و شاهان قاجاریه به دست می دهد. این موزه در دو طبقه و مشتمل بر چندین تالار است که اهمیت معماری بنا نیز درخور توجه است.

خانه مشروطه

نهضت مشروطه که یکی از نقاط سرنوشت ساز تاریخ معاصر کشور است در شهر تبریز بسیار پررنگ بود تاحدی که مرحوم کوزه کنانی خانه شخصی اش را در اختیار مشروطه خواهان قرار داده بود. اکنون این خانه که موزه مشروطه است یکی از منابع مهم در مطالعه اتفاقات آن دوران به شمار می رود.

مقبره الشعرا

مقبره الشعرا یا آرامگاه شاعران در شهر تبریز که نماد این شهر است در محله سرخاب مدفن شاعران بزرگی چون شهریار است. درضمن، در این مکان بنای یادبودی احداث شده که معماری اصیل و جهانی و نامدار ایرانی را به منصه ظهور رسانده است.

روستای کندوان

روستای صخره ای کندوان در استان آذربایجان شرقی با خانه های هرمی در دل صخره های کوه سهند طبیعتی بسیار شگفت انگیز را به وجود آورده که تاریخ سکونت در آن به زمان حملات مغول برمی گردد. این روستا اکنون دارای جاذبه و امکانات گردشگری مناسبی است.

بقعه سید حمزه

بقعه سید حمزه، در محله سرخاب تبریز، بقعه نسبتا بزرگی است که افراد زیادی را برای زیارت یکی از فرزندان امام موسی بن جعفر به سمت خود می کشاند. این بقعه شبستان، مدرس، مسجد و دارلشفا نیز دارد.

موزه آذربایجان

موزه آذربایجان در شهر تبریز در خیابان امام خمینی دومین موزه تاریخی و ملی کشورمان است و در آن آثار زیادی از دوره های قبل از تاریخ، دوره ی حکومت های قبل از اسلام و بعد از اسلام مشاهده می شود.

موزه سنجش

موزه سنجش درون ساختمانی به نام سلماسی قرار گرفته که به دوران قاجار مربوط می شود. در این خانه تاریخی ابزارهای سنجش و توزین زمان قدیم در معرض بازدید علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ کشور قرارگرفته است.

آبشار گل آخور

روستای ورزقان مجموعه ای از جاذبه های گردشگری را درخود جای داده که یکی از آن ها آبشار پرآب و خنک گل آخور است. آب این آبشار حدودا 12 متری پس از عبور از این روستا، از جندین روستای دیگر نیز عبور می کند.

مسجد کبود

مسجد کبود یا مسجد جهان شاه یا فیروزه جهان اسلام یا عمارت مظفریه در شهر تبریز قرار گرفته و به علت کاشیکاری های هنرمندانه و معماری منحصربه فرد آن شهره آفاق است. در کنار این مسجد اکنون موزه هایی نیز ساخته شده که بازدیدکنندگان از آن ها نیز بازدید می کنند.

غار کبوتر

غار کبوتر یکی از جاذبه های طبیعی بسیار زیبایی است که کشور ما از وجود آن در خود بهرمند شده و در تحقیقات غار شناسان و محققان دنیا رده اول را به خود اختصاص داده است.

مسجد صاحب الامر

مسجد تاریخی صاحب الامر یک بنای تاریخی مربوط به دوره صفوی است که در شهر تبریز واقع شده است. این بنا که یکی از مساجد کهن شهر تبریز به شمار می‌رود؛ مساحتی برابر با دو هزار و 260 متر مربع و زیر بنایی حدود 2 هزار متر مربع دارد.

سوغاتی- شیرینی های تبریز

آجیل تبریز مرغوبیت جهانی داشته و از بهترین محصولات ایران تولید می شود. انواع خشکبار از قبیل برگه هلو، زردآلو، آلو خشک که در شهرستان های جنوبی بخصوص در مراغه تولید می شود طرفداران زیادی دارد.

غذاهای محلی تبریز - قسمت دوم

آش کلم برگ، کوکوی لوبیا سبز از غذاهای محلی تبریز می باشد که دستور پخت آن را در این وبلاگ توضیح می دهیم.