درباره مسجد کبود

مردم سراسر کشور ایران از دیرباز اقدام به ساخت مساجد می کردند و در همه شهرهای کشور مساجدی با ظرافت زیاد و بی نظیر می توان یافت. در شهر تبریز مسجد بزرگ و دیرینه کبود به چشم می خورد.

مسجد کبود یا جهان شاه که در زمان جهان شاه بنا شده است، به دلیل استفاده از رنگ لاجوردی در کاشیکاری های معرق گنبد بزرگ آن، به فیروزه جهان اسلام شهرت یافته است. این مسجد به سبک معماری آذری و از آجر و سنگ های ساختمانی نادری ساخته شده و آجرها با گچ بندکشی شده اند. داخل صحن مربعی شکل مسجد، حوض وضو، شبستان ها و پناهگاه مستمندان قرار دارند. در این مسجد نقوش معرقی شامل گره بندی های هندسی، گل و بوته اسلیمی و ختایی و کتیبه های مختلفی دیده می شود.

سردر

سردر اصلی مسجد را با کاشیکاری های معرق تزیین کرده اند که درمیان کاشی های فیروزه ای آن، کاشی هایی به رنگ های سیاه و سفید نیز به کاررفته است. ارتفاع سردر دوبرابر پهنای آن است و سه بخش دارد:
دو پایه بزرگ که طاق ضربی روی آن است، وسط این دو پایه که در ورودی است و حاشیه طاق سردر که ستون مارپیچی ممتدی دارد.
کتیبه ها و تابلوهای سردر اصلی که شامل سوره های قرآن هستند از جمله کاملترین نمونه های معرق دوران اسلام هستند.

کتیبه

کتیبه ای با خط رقاع و مربوط به سال 870 هجری قمری در سردر آن نصب شده است. همه کتیبه های سردر مسجد را نعمت الله البواب خوشنویس نوشته است. عزالدین بن ملک قاپوچی کار نظارت بر ساخت مسجد را برعهده داشته است.

گنبد

گنبد مسجد کبود یکی از بزرگترین بناهای آجری معماری زمان ایلخانی است. این گنبد روی پایه های متعددی قرار گرفته که در داخل مسجد به خوبی دیده می شوند و کار تقسیم وزن گنبد روی این پایه ها از مهمترین مهارت های معماران ایرانی است که ریشه در دوران ساسانی دارد.

مناره

مسجد کبود در شرق و غرب ضلع شمالی خود دو مناره بلند و باریک را جای داده است.

شبستان

این مسجد دو شبستان بزرگ و کوچک دارد. شبستان بزرگ از سه سمت با رواق ها محاط شده و سقفی ضربی با قطر 17 متر بالای آن قرار گرفته است.
شبستان کوچک در جنوب مسجد قرار دارد و مکان خصوصی و مقبره سلطنتی بوده است. دورتادور شبستان کوچک مسجد سوره فتح به شکل کامل و برجسته با خط ثلث نقش بسته که در زیر ازاره بندی های مرمرین آن است. نام جهان شاه در کتیبه بالای در ورودی دیده می شود که قبلا روکشی طلایی داشته است.
کاشیکاری های آن تنها به رنگ لاجوردی و اکثرا شش ضلعی هستند. سقف این شبستان نقاشی با آب طلا و کف آن مرمرین بوده است.

در ورودی

در ورودی مسجد به سمت دهلیز باز می شود و مسجد مرکزی بزرگ در جنوب آن قرار دارد. مسجد مرکزی بزرگ در واقع، در قسمت جلوی صحن و رو به قبله قرار دارد و محوطه ای محصور، پوشیده و به شکل مربع و هر ضلع آن 16.5 متر است. پایه های سقف ضربی مسجد 12 متر فاصله دارند و روی چهار پایه مسجد قرار گرفته اند.

محراب

محراب مسجد کاشیکاری هایی بدیع را به تصویر می کشد. مقرنس ها و طرح های اسلیمی و کاشیکاری های لاجوردی، فیروزه ای، سفید و طلایی محراب بی نظیر و بسیار هنرمندانه است.

آرامگاه

آرامگاه جهان شاه و نزدیکان وی در انتهای شبستان کوچک و داخل سرداب بوده است. در آرامگاه بنا از کاشی های شش ضلعی لاجوردی و در ازاره ها از تخته سنگ های مرمرین و کتیبه های حجاری شده با نقوش اسلیمی استفاده شده است.

تغییرات در سال 1337

در سال 1337 در صحن و بناهای اضافه شده به مسجد کبود، دبستان جهان شاه و موزه آذربایجان ساخته شد که موزه مشروطه درون موزه آذربایجان است و اکنون از مراکز دیدنی و تاریخی تبریز به شمار می رود.

اطلاعات گردشگری

مسجد کبود در خیابان امام خمینی شهر تبریز، بعد از چهارراه منصور در پارکی کوچک قرار دارد.

تاریخچه

این مسجد در سال 870 هجری قمری و مطابق با سال 1465 میلادی ساخته شده است. در زمان سلطان جهان شاه بن شاه یوسف که مقتدرترین شاه سلسله قره قویونلو بود، صالحه خانم، دختر جهانشاه، دستور ساخت این مسجد را صادر کرد و کار ساخت بنا با درخواست خاتون جان بیگم، همسر جهان شاه، در سال 870 هجری قمری به پایان رسید.
این بنا چون مورد توجه ابوالمظفر یعقوب بهادرخان قرار گرفته بود، در کتب تاریخی به نام عمارت مظفریه نیز از آن یاد شده است.
در سال 1193 هجری قمری زلزله مهیبی رخ داد که آسیب زیادی به مسجد زد و گنبد آن فرو ریخت. کار بازسازی مسجد از سال 1318 آغاز شد و کار بازسازی گنبد بزرگ را مرحوم استاد رضا معماران و بازسازی گنبدهای بالای شبستان را مرحوم اسماعیل دیباج انجام داد. کارهای ساختمانی بازسازی مسجد در سال 1355 تمام شد اما بازسازی کاشیکاری داخلی و بیرونی گنبد هنوز ادامه دارد.
مسجد کبود در سال 1310 هجری شمسی در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.
 
نام: آسیا » ایران » تبریز » مسجد کبود
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر تبریز

 

ایل گلی

گردشگاه ایل گلی در جنوب شرقی شهر تبریز هم چنان پذیرای مهمانان بی شماری است. این مکان دیدنی که دریاچه ایست که در مرکز آن کاخی دو طبقه بنا شده است و در اطراف آن فضای سبز تعبیه شده، تفریح گاهی است که در آن برگی از تاریخ نیز ورق می خورد.

ارگ تبریز

ارگ علیشاه یا همان ارگ تبریز، یکی از بناهای مهم تاریخی و نماد شهر تبریز می‌باشد که در قرن هشتم هجری توسط تاج الدین علیشاه، وزیر الجایتو ساخته شده است.

تالاب قوری گل

تالاب قوری گل با قدمت تاریخی امروز در زمره آب های راکد و شیرین استان آذربایجان است که در سال 1354 به ثبت ملی رسیده است. این تالاب در جاده ترانزیتی تهران-تبریز قرار دارد و محل قرارگیری آن سبب شده که مسافران زیادی در آن رفت و آمد کنند.

موزه قاجار

در نزدیکی مقبره الشعرای تبریز موزه قاجار قرار دارد که تاریخ نسبتا کاملی از مردم شناسی و شاهان قاجاریه به دست می دهد. این موزه در دو طبقه و مشتمل بر چندین تالار است که اهمیت معماری بنا نیز درخور توجه است.

خانه مشروطه

نهضت مشروطه که یکی از نقاط سرنوشت ساز تاریخ معاصر کشور است در شهر تبریز بسیار پررنگ بود تاحدی که مرحوم کوزه کنانی خانه شخصی اش را در اختیار مشروطه خواهان قرار داده بود. اکنون این خانه که موزه مشروطه است یکی از منابع مهم در مطالعه اتفاقات آن دوران به شمار می رود.

مقبره الشعرا

مقبره الشعرا یا آرامگاه شاعران در شهر تبریز که نماد این شهر است در محله سرخاب مدفن شاعران بزرگی چون شهریار است. درضمن، در این مکان بنای یادبودی احداث شده که معماری اصیل و جهانی و نامدار ایرانی را به منصه ظهور رسانده است.

روستای کندوان

روستای صخره ای کندوان در استان آذربایجان شرقی با خانه های هرمی در دل صخره های کوه سهند طبیعتی بسیار شگفت انگیز را به وجود آورده که تاریخ سکونت در آن به زمان حملات مغول برمی گردد. این روستا اکنون دارای جاذبه و امکانات گردشگری مناسبی است.

بازار تبریز

بازار تبریز که یکی از بزرگترین و مهمترین بازارهای مسقف جهان به شمار می‌رود، مساحتی حدود یک کیلومتر مربع دارد. این بازار در سال ۱۳۵۴ هجری شمسی در فهرست آثار ملی ایران و در مرداد ماه سال ۱۳۸۹ شمسی به‌ عنوان نخستین بازار جهان در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است.

بقعه سید حمزه

بقعه سید حمزه، در محله سرخاب تبریز، بقعه نسبتا بزرگی است که افراد زیادی را برای زیارت یکی از فرزندان امام موسی بن جعفر به سمت خود می کشاند. این بقعه شبستان، مدرس، مسجد و دارلشفا نیز دارد.

موزه آذربایجان

موزه آذربایجان در شهر تبریز در خیابان امام خمینی دومین موزه تاریخی و ملی کشورمان است و در آن آثار زیادی از دوره های قبل از تاریخ، دوره ی حکومت های قبل از اسلام و بعد از اسلام مشاهده می شود.

موزه سنجش

موزه سنجش درون ساختمانی به نام سلماسی قرار گرفته که به دوران قاجار مربوط می شود. در این خانه تاریخی ابزارهای سنجش و توزین زمان قدیم در معرض بازدید علاقه مندان به تاریخ و فرهنگ کشور قرارگرفته است.

آبشار گل آخور

روستای ورزقان مجموعه ای از جاذبه های گردشگری را درخود جای داده که یکی از آن ها آبشار پرآب و خنک گل آخور است. آب این آبشار حدودا 12 متری پس از عبور از این روستا، از جندین روستای دیگر نیز عبور می کند.

غار کبوتر

غار کبوتر یکی از جاذبه های طبیعی بسیار زیبایی است که کشور ما از وجود آن در خود بهرمند شده و در تحقیقات غار شناسان و محققان دنیا رده اول را به خود اختصاص داده است.

مسجد صاحب الامر

مسجد تاریخی صاحب الامر یک بنای تاریخی مربوط به دوره صفوی است که در شهر تبریز واقع شده است. این بنا که یکی از مساجد کهن شهر تبریز به شمار می‌رود؛ مساحتی برابر با دو هزار و 260 متر مربع و زیر بنایی حدود 2 هزار متر مربع دارد.

سوغاتی- شیرینی های تبریز

آجیل تبریز مرغوبیت جهانی داشته و از بهترین محصولات ایران تولید می شود. انواع خشکبار از قبیل برگه هلو، زردآلو، آلو خشک که در شهرستان های جنوبی بخصوص در مراغه تولید می شود طرفداران زیادی دارد.

غذاهای محلی تبریز - قسمت دوم

آش کلم برگ، کوکوی لوبیا سبز از غذاهای محلی تبریز می باشد که دستور پخت آن را در این وبلاگ توضیح می دهیم.