درباره حمام گلشن

در دوران ایران قدیم استفاده از حمام داخل منازل کمتر رواج داشته و بدین جهت در بافت های قدیمی شهرهای کشور حمام های عمومی فراوانی دیده می شود و حمام گلشن یکی از آن هاست.

حمام گلشن در شهر لاهیجان از وسعت زیادی برخوردار بوده که با گسترش شهرسازی و لزوم ساخت خیابان و میدان نیمی از آن ویران و نیم دیگر بازسازی شد.

این حمام با وسعت تقریبی 1840 مترمربع شامل دو سربینه یا رختکن کوچک و بزرگ داشته که رختکن بزرگ برای عوام و دیگری برای ثروتمندان بوده است. در جریان شهرسازی سال 1344 بخش زیادی از سربینه بزرگ که محل اتصال ورودی های حمام بود ویران شد و در جریان بازسازی نیز ارتباط های اولیه حمام تغییر کرد. این حمام اکنون دو بخش عمومی زنانه و مردانه، سه سربینه، میاندر و گرمخانه دارد.

نما

طرح اصلی حمام فضایی هشت ضلعی با هشت ستون سنگی است. در بنای حمام از آجر قرمز محلی و ساروج و گل آهک استفاده شده است. در سنگ کاری شده حمام، در کوچه ای در ضلع جنوبی آن قرار دارد. این حمام به علت مرطوب بودن منطقه بالاتر از سطح زمین ساخته شده است.

رختکن و گرمخانه

با ورود به حمام بعد از ورودی به رختکن می رسیم که با ازاره، کاشی کاری های هفت رنگ، کاربندی هشت و نیم هشت، حوض سنگی و دو کتیبه بزرگ تزیین شده است. سقف گنبدی شکل گرمخانه نیز بالای این کاربندی ها قرار گرفته است. در سمت راست این رختکن ده متری اتاقکی به نام گرمخانه قرار دارد که در سطح پایین تری ساخته شده و ستون های سنگی و طاق های جناغی دارد.

صحن

صحن حمام که وسیع ترین بخش آن است با ده ستون در شمال رختکن قرار گرفته است.

شاه نشین ها

این حمام چهار شاه نشین در چهار جهت دارد که شاهنشین های شمالی و جنوبی بزرگ تر و اتاقک هایی مجزا هستند. در اضلاع دیگر حمام اتاق هایی هشت ضلعی قرار دارد که دو اتاق آن به خزینه راه دارد. دورتادور اتاق ها با طاقچه و طاق نما تزیین شده است.

کف و گنبد

کف حمام موزاییک شده و دیوارهای اطراف تا ارتفاع 180 سانتی متری کاشی شده است. ارتفاع گنبد میانی 8 متر است و حباب های روی آن نور داخل حمام را تامین می کنند.

سقف و دیواره ها

سقف حمام در بین طاق های جناقی و دیواره های جانبی آن را گنبدهایی به شکل کاسه برگردان و به ارتفاع 5/3 متر تشکیل می دهد. در دیواره های هر ضلع طاق نمایی قرار دارد و کانال کوچکی نیز آب مصرفی را به صحن حمام می فرستد. معمار برای مسقف کردن بنا از انواع مختلف آجرچینی بهره گرفته است.

هشتی ها

در شمال شرقی صحن دو هشتی قرار دارد که اضلاع مقابل آن ها 5/4 متر و ارتفاعشان 5/5 متر است. خزانه یا مخزن آب گرم در ضلع جنوبی هشتی دوم قرار دارد. چهار گوشه گنبد خزانه دارای فیلپوش است.

چاه آب

برای آبرسانی به حمام از چاه آبی استفاده می شده که در کنار حمام در عمق 10 متری زده شده است. یک نفر به کمک چرخ چاه آب را بالا کشیده و داخل حوض می ریخته و از آن جا آب به مخازن مختلف هدایت می شده است.

اطلاعات گردشگری

حمام گلشن در بافت قدیم شهر لاهیجان و در محله میدان، کنار خیابان سردار جنگل و در مقابل مسجد جامع و بقعه چهار بادشاهان واقع شده است.

تاریخچه

بنای اصلی حمام گلشن در زمان صفویه ساخته شده و در سال 1239 هجری قمری در زمان فتح علی شاه و حکومت حاج علی اکبر در لاهیجان مرمت شده است. در آن زمان استفاده از حمام داخل خانه رواج نداشته و فقط در خانه امرا از حمام داخل خانه استفاده می شده است.

در دوران معاصر در جریان احداث خیابان سردار جنگل بخشی از رختکن بزرگ حمام تخریب شد و بخشی نیز در زلزله سال شصت و نه شمسی آسیب دید اما اکنون قسمت باقی مانده حمام بازسازی شده است.

حمام گلشن در سال 1354 با شماره 1442 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و اکنون نیز از آن استفاده می شود.
 
نام: آسیا » ایران » لاهیجان » حمام گلشن
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر لاهیجان

شیطان کوه

مردم لاهیجان تفرجگاهی زیبا را در شهر خود دارند که به آن بام سبز یا شیطان کوه می گویند. این محوطه سرسبز شهر لاهیجان برفراز قله شیطان کوه است. با صعود به این قله محوطه ای سرسبز به سویتان گشوده می شود که در یک سوی آن باغات چای و در سوی دیگر دره بام سبز خودنمایی می کند. آبشار شیطان کوه و استخر لاهیجان از دیدنیهای این مکان می باشد.

تله کابین لاهیجان

در شهر لاهیجان برای بهتر دیدن مناطق سرسبز شهر بهتر است با تله کابین لاهیجان و از بالا و با عبور از بام سبز و شیطان کوه به تماشای زیبایی های بی نظیر طبیعت بپردازید. این تله کابین در بام سبز لاهیجان با امکانات ایستگاهی و رفاهی فراوان خاطره خوشی را برایتان رقم خواهد زد.

تالاب امیر کلایه

تالاب بین المللی امیر کلایه لاهیجان باوجود داشتن جاذبه های گردشگری گیاهی، آبزیان و حیات وحش در محدوده آب های شیرین کنار ساحل دریای خزر قرار گرفته است که با توجه بیشتر سازمان محیط زیست از این منطقه بر جذابیت آن افزوده خواهد شد.

بقعه چهار پادشاهان

بقعه چهارپادشاهان یا چهار اوليا بقاع چهار تن از حکام کیایی است که در جنگ قرن هفتم در شهر رشت کشته شده و به لاهیجان منتقل و در آن جا مدفون شده اند. این بقعه در کنار مسجدی در بافت قدیمی شهر قرار دارد.

آبشارماهی موشه

روستای آهندان اخیرا در تعطیلات نوروزی مسافران زیادی را دل خود جای داده است. این روستا که خصوصا محل گذراندن روز سیزده بدر مردم اهالی شده است با داشتن جاذبه های گردشگری فراوان مکان خوبی برای دور شدن از شلوغی و هیاهوی شهر می باشد.

بقعه شیخ زاهد گیلانی

بقعه شیخ زاهد در میان انبوه جنگل های لاهیجان قرار دارد و به یکی از اساتید شیخ صفی الدین اردبیلی منسوب شده است. این بقعه یکی از مظاهر هنر کاشی کاری نیز به شمار می رود.

موزه تاریخ چای ایران

در سال ۱۳۱۹ هجری قمری، چای کاری در ایران برای نخستین بار به همت حاج محمد میرزا کاشف السلطنه چای کار در لاهیجان آغاز شد و به سرعت در این شهر و دیگر مناطق سواحل جنوبی دریای مازندران توسعه یافت.

پارک بعثت - پارک جنگلی میر صفا

پارک بعثت در مرکز شهر لاهیجان برای مردم این شهر بسیار خاطره انگیز است و شهرداری نیز با ایجاد تغییرات زیاد در آن در نگهداری از آن تلاش می کند. پارک جنگلی میر صفا نیزاز پارکهای دیگر در لاهیجان است.