درباره کاریز کیش

مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش (کاریز) یکی از جاذبه‌های گردشگری کیش است و سالانه گردشگران بسیاری از آن بازدید می‌کنند. این شهر زیرزمینی در گذشته آب آشامیدنی ساکنان جزیره و مناطق اطراف را تامین می‌کرده است.مجموعه فرهنگی سیاحتی شهر زیرزمینی کیش، در محل اتصال سه رشته قنات (كاريز) قديمي ساخته شده‌است. اين سه رشته قنات که بیش از دو هزار سال قدمت دارند، اکنون به يک شهر زيرزميني شگفت‌انگيز تبدیل شده‌اند که بيش از ده‌هزار متر مربع وسعت دارد و سالانه ميزبان بيش از يكصد هزار گردشگر داخلي و خارجي است.

تاریخچه کاریز کیش

در گذشته دور، بومیان کیش، کوزه بر دوش آّب آشامیدنی خود را از کاریز جزیره تامين مي‌کرده‌اند. قدمت اين کاریز به بيش از 800 سال مي‌رسد وبه‌ویژه در سده‌های پنجم و ششم هجري که جزيره کيش مرکز تجارت خليج فارس و درياي عمان بوده، آب آشاميدني جزيره کيش براي مصرف کشورهاي حاشيه خليج فارس بسیار ارزشمند بوده است.

سقف مرجاني کاريز کيش به قطر هفت متر که زماني بستر دريا بوده، مملو از صدف‌ها و آبزياني است که اکنون به‌صورت فسيل در سقف مرجاني مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش قابل مشاهده است. آزمايش‌هاي انجام شده در دانشگاه مونيخ آلمان روي فسيل‌هايي كه از سقف مرجاني تونل به‌دست آمده، نشان مي‌دهد که اين سقف بين 530 تا 570 ميليون سال قدمت دارد. شناسنامه گونه‌های دریایی مختلف موجود در این فسیل‌ها در موزه شهر زيرزميني کيش (کاريز) به نمايش گذاشته می‌شود. در حال حاضر آثار بيش از ده قنات در بخش‌هاي شمالي و غربي جزيره وجود دارد.

ساختار کاریز کیش

شهر کاریز در عمق 16متری زیر زمین قرار دارد. ارتفاع سقف آن هشت متر است.این قنات پانزده کيلومتر درازا دارد که در طول دو رشته از منطقه صفين و فرودگاه تا محل فعلي مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش به سه رشته تبديل مي‌شود و از اين محل به يک رشته قنات تبدیل شده و به شهر قديمي حريره مي‌ريزد. در طول مسير کاريز شش پاياب وجود دارد که يکي از آنها در مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش موجود و قابل مشاهده است.

در طول مسير اين قنات‌هاي قديمي تعداد زيادي چاه براي برداشت آب وجود دارد که نشان‌دهنده آن است که آب در اين قنات  هم به‌صورت ساکن و هم به‌سمت مظهر قنات حرکت و جریان داشته است. در گذشته از آب اين قنات براي آبياري زمین‌های زراعی، به‌عنوان آب آشامیدنی اسفاده می‌شده، همچنین کشتي‌ها نيز از آب کاریز کيش براي مصرف و فروش يا معاوضه با اجناس ديگر در کشورهاي حاشيه خليج فارس استفاده مي‌کردند.
آب شيرين کاريز حاصل بارندگي‌هاي فصلي جزيره است که از مرجان‌ها به‌صورت يک فيلتر طبيعي عبور کرده و در لايه گل مارن جريان پيدا مي‌کند.

پاياب

پاياب كيش كه قدمتي دوهزارساله دارد، در محلي نزديك به مجموعه درخت سبز قرار گرفته است. اين محل در سال‌هاي اخير به شکل زيبايي بازسازي شده و هم‌اكنون يكي از جاذبه‌هاي سياحتي جزيره است كه تعداد زيادي از مسافران را به‌سوي خود مي‌كشاند. در اين محل يك چايخانه و رستوران غذاهاي سنتي ايراني براي پذيرايي از گردشگران داير شده است.

ویژگی‌های کاریز‌ کیش

  • يكی از ویژگی‌های قنات‌هاي كيش، وسعت و ارتفاع گذرگاه‌هاي آب در زير زمين است كه چندين برابر نمونه‌هاي مشابه در ساير نقاط كشور است. اين گذرگاه‌ها به گونه‌اي احداث شده‌اند كه چند نفر مي‌توانند در كنار هم و به‌راحتي در آن راه بروند. به همين دليل، باستان‌شناسان به آن «قنات آب انبار» گفته‌اند و احتمال مي‌دهند كه در گذشته از اين گذرگاه‌ها به عنوان مخفي‌گاه هم استفاده مي‌شده است.
  • ویژگی دیگر کاریز كيش این است که با توجه به شيب بسيار كم جزيره‌، هدايت آب‌هاى زيرزمينى به سطح زمين بسیار دشوار بوده و احداث چنین کاریزی نشان‌دهنده خلاقیت و مهارت سازندگان آن است که پيشرفته‌ترين روش‌ها را در آن زمان به‌کار برده‌اند.
  • دو ویژگی کاریز را در فهرست ابنیه جهانی جای می‌دهد: اول این‌که کاریز در دل تنها جزیره مرجانی دنیا واقع است. دوم آنکه تنها بنایی است که سقف آن مملو از صدف‌ها و مرجان‌های طبیعی است. چنین صدف‌ها و مرجان‌هایی را تنها می‌توان در موزه‌های طبیعی یا اعماق آب‌های آزاد مشاهده کرد اما کاریز کیش این مجموعه مرجانی بزرگ را برابر چشمان شما آورده‌است.

کاریز مدرن کیش

در پروژه بازسازی کاریز کیش، تلاش شده‌است تا ضمن حفظ بافت تاریخی آن، کاربری‌های جدیدی از این شهر زیرزمینی به وجودآید. شهر زیرزمینی کاریز در فاز یک خود به بخش‌های زیر تقسیم می‌شود:

غرفه‌های صنایع‌دستی ایران و جهان، رستوران سنتی و جدید ، موزه، سالن آمفی‌تئاتر، سالن کنفرانس و گالری‌های هنری.
همچنین به‌زودی زمین سطحی کاریز به پارکی بزرگ تبدیل خواهدشد که دارای دو تپه مرتفع خواهدبود. این تپه‌ها از خاک‌های برداشت‌شده زیر زمین ساخته شده و به چشم‌اندازی زیبا از جزیره کیش تبدیل خواهد شد.

نشانی کاریز کیش
جزيره كيش، بعد از ميدان المپيك، نرسيده به ميدان فارور

آشنایی با کاریز

قنات یا کاریز مجموعه‌اي از چند چاه زيرزميني است كه با شيبي كمتر از شيب سطح، آب موجود در لايه‌هاي آبدار مناطق مرتفع يا رودخانه‌ها و مرداب‌‌ها و بركه‌ها را جمع‌آوري و به نقاط پست‌تر مي‌رساند. اين روش يكي از رایج‌ترين روش‌هاي استخراج آب‌هاي زيرزميني در ايران بوده كه در كيش نيز متداول بوده است.

جالب است بدانید که کاریز یا کهریز، روش ابداعی ایرانیان باستان در چندین هزار سال پیش برای جمع‌آوری آب‌های زیرزمینی بوده‌است. با این اختراع که در نوع خود در جهان بی‌نظیر بوده‌است، می‌توان مقدار قابل توجهی از آب‌های زیرزمینی را جمع‌آوری کرد و به سطح زمین رساند. آب کاریز مانند چشمه‌های طبیعی،در تمام طول سال بدون هیچ ابزار کمکی از درون زمین به سطح زمین جاری می‌شود تا برای آبیاری مزارع و باغ‌ها مورد بهره‌برداری قرار گیرد.

آشنایی با پایاب

پاياب، دهليز يا نقبي است كه در سطح زمين در كنار دهانه چاه قنات حفر می‌شود و با شيبی تند، ازطریق تعدادي پله به سطح آب جاري قنات در زيرزمين مي‌رسد. پايابها مکاني پيش‌بيني شده براي فراهم شدن امکان برداشتن آب از کاريز هستند. هرچه عمق چاه بيشتر باشد، اين نقب طولاني‌تر و تعداد پله‌هاي آن نیز زيادتر مي‌شود. زاويه حفر دهليز را طوري محاسبه مي‌كنند كه آخرين پله پاياب به انتهاي ميله (چاه) قنات برسد تا از روشنايي نوري كه از دهانه چاه به سطح آب مي‌تابد، براي روشنايي محوطه پاياب استفاده شود. معمولاً در اطراف آخرين پله محوطه‌ای ايجاد مي‌شود كه در روزهاي گرم تابستان، هوايي ملايم و دلپذير دارد و براي استراحت از آن استفاده مي‌شود.

آشنایی با گل مارن

گل مارن نوعي گل رس است که در حالت طبيعي نرم و انعطاف پذير بوده و در معرض هوا، خشک و محکم مي‌شود. در مجموعه فرهنگي سياحتي شهر زيرزميني کيش(کاريز) برای حفاظت از اين گل ارزشمند ديوارهايي جلوي آن کشيده شده است. از گل مارن علاوه بر استفاده‌هاي پزشکی(درمان دردهای مفاصل)، در توليد آجر، کوزه و سيمان نیز استفاده می‌شود.
 
نام: آسیا » ایران » کیش » شهر زیرزمینی کاریز
گروه: مکان های معروف
 

مکان های دیدنی دیگر کیش

پارک دلفین ها

پارک دلفین ها تنها پارک از این نوع در کشور است که با سرمایه گذاری بخش خصوصی ساخته شده است. به بازدیدکنندگان در این پارک به جهت نزدیکی با حیوانات نادر و زیبای جهان و نبود حصار میان انسان با حیوانات احساس خوشایندی دست می دهد.

غواصی - اسكوترهاي زير دريايي

گردشگران و خصوصا جوانان در سفر به جزیره زیبای کیش از آب و هوای این جزیره با انجام ورزش های مختلف دریایی و هوایی و زمینی و امکانات موجود در این جزیره استفاده می کنند. وجود انواع مختلف این ورزش ها و خاص بودن آن ها فرصتی بی نظیر و هیجان انگیز را برای همه بازدیدکنندگان فراهم کرده است.

كلوپ‌های غواصي و دريايي کیش

جزیره کیش به دلیل برخوردار بودن از مراکز آموزشي و تفريحي غواصي، به قطب غواصي کشور تبديل شده‌است که لیست كلوپ‌های غواصي و دريايي و مراكز ورزش‌های دريايي جزيره در این وبلاگ ذکر شده است. در ضمن در تمام فصلها امكان ورزش‌هاي دريايي براي مسافران فراهم است.

ورزش‌های زمینی و ساحلی کیش

در جزیره کیش امکانات فراوانی برای ورزش و تفریح وجود دارد. اسب‌سواری، بيليارد، بولينگ و ماهیگیری از جمله ورزشهای کیش هستند.