موزه ملی ایران را موزه مادر نیز می نامند. موزه ملی پیشینه 75 ساله دارد و به دو بخش مجزا تقسیم می شود. موزه ایران باستان و موزه دوره اسلامی که به ترتیب در سال های 1316 و 1375 خورشیدی ساخته شده و گشایش یافته اند.

موزه ملی ایران از نظر بزرگی، تنوع و کیفیت آثار جزو بزرگ ترین موزه های جهان نیز به شمار می رود. این موزه نخستین موزه ایران به شمار می رود و وابسته به سازمان میراث فرهنگی است. این موزه 13 بخش مجزا دارد. این بخش ها شامل کتابخانه و مرکز اسناد، روابط عمومی و روابط بین الملل، پایگاه اطلاع رسانی، پژوهشی تاریخ هنر ایران، پژوهشی تاریخ تمدن ملل و بخش های پیش از تاریخ، تاریخی، اسلامی، مهر و سکه، مرمت، بخش کتیبه ‌ها، عکاسی و حفاظت فیزیکی هستند.

درباره موزه ملی ایران

موزه ملی ایران در زمینی به مساحت 5 هزار و 500 مترمربع و زیربنای 2 هزار و 745 مترمربع در سال 1314 خورشیدی به دستور رضاشاه پهلوی ساخته شده است. معمار این بنای تاریخی و زیبا، آندره گدار فرانسوی بود. آندره گدار از سال 1308 خورشیدی در دولت وقت ایران بود. ساخت ساختمان موزه ملی حدود دو سال به طور انجامید و در سال 1316 خورشیدی پایان یافت و برای بازدید عموم گشایش یافت.

بر اساس اسناد موجود، نخستین باری که پیشنهاد ساخت موزه در ایران مطرح شده توسط مرتضی قلی هدایت ملقب به صنیع الدوله بوده است. به طوریکه در سال 1295 خورشیدی نخستین موزه ایران با نام موزه ملی و با کمک مرتضی قلیخان ممتازالملک در یکی از اتاق ‌های مدرسه دارالفنون برپا شد. این موزه بیش از 270 اقلام تاریخی در خود جای داده بود و بعدها به تالار آینه در ساختمان مسعودیه منتقل شد.

ساخت همین موزه باعث شد تا اهمیت موزه در ایران به خوبی احساس شود از این رو رضاشاه دستور داد تا موزه ای به منظور نگهداری و نمایش آثار کشف شده از حفاری های باستان ‌شناسی تاسیس شود. در آخر، در سال 1314 خورشیدی ساخت بنای موزه ایران باستان به سبک معمـاری ایرانی با طرح  آندره گدار  و معماری حاج عباس قلی معمار باشی آغاز شد. سردر ورودی این ساختمان شبیه ایوان بلند طاق کسری – مربوط به دوران ساسانی – است و  آجرهای قرمز رنگ دار د.

سرپرست بزرگ ترین موزه باستان شناسی ایران در حال حاضر داریوش اکبرزاده است که در ۲۱ تیر ۱۳۹۰ با حکم روح‌الله احمدزاده رییس وقت سازمان میراث فرهنگی جانشین آزاده اردکانی شد.

اطلاعات گردشگری

موزه ملی ایران 4 مجموعه اصلی پیش از تاریخ،تاریخی و لرستان، دوران اسلامی و مهر و سکه و 13 بخش کتابخانه و مرکز اسناد، روابط عمومی و روابط بین الملل، پایگاه اطلاع رسانی، پژوهشی تاریخ هنر ایران، پژوهشی تاریخ تمدن ملل، پیش از تاریخ، تاریخی، اسلامی، مهر و سکه، مرمت، بخش کتیبه ‌ها، عکاسی و حفاظت فیزیکی دارد.

شاید جالب باشد بدانید لرستان به دلیل اهمیت تاریخی زیادی که دارد یکی از 4 بخش اصلی موزه ملی ایران را تشکیل داده است.

موزه ملی ایران به منظور نمایش، آشنایی و پژوهش مردم ایران زمین در آثار گذشتگان ساخته شده است. در خلال سال های 1300 تا 1310 خورشیدی، ایران رشد فرهنگی و ‌اندیشه ‌های نوگرایانه بسیاری داشته است. از جمله نتایج این پیشرفت ها می توان به ساخت و تاسیس موسسات علمی – فرهنگی همچون دانشگاه تهران، مدارس و بیمارستان ها و همچنین موزه ملی اشاره کرد.

در حال حاضر موزه ملی ایران که موزه مادر نیز لقب گرفته در مساحتی حدود 18 هزار  متر مربع در زیربنای بیش از بیست هزار متر مربع، 300 هزار شی تاریخی را در خود جای داده است.

در این موزه می توان قدیمی ‌ترین آثاری که نشان دهنده حضور انسان در فلات ایران در حدود هشتصد هزار سال پیش است را از نزدیک دید.

در موزه ملی ایران بیش از 300 هزار اثر تاریخی نگهداری می شود. این موزه در همه روزهای هفته به غیر از دوشنبه ها و ایام سوگواری به اضافه تعطیلات رسمس باز است.

ساعات بازدید از موزه ملی ایران در شش ماهه نخست سال از ساعت 9 صبح تا  6 بعد از ظهر و در شش ماهه دوم، از ساعت 9 صبح تا 5 بعد از ظهر است. البته باید بدانید علاوه بر روزهای گفته شده، موزه ملی ایران در روزهای بیستم، بیست و هشتم ماه صفر، بیست و يکم ماه رمضان، بیست و پنج ماه شوال، نهم و دهم ماه محرم و چهاردهم و پانزدهم خرداد نیز تعطيل است.

ورودی موزه ملی ايران در روز جهانی موزه  - 28 ارديبهشت - رايگان و در دیگر روزها، بهای بلیت آن 3 هزار تومان است. نشانی آن نیز خیابان امام خمینی، مجموعه تاریخی باغ ملی، خیابان پروفسور رولن است.

تاریخچه

همان طور که در بالا نیز گفتیم، نخستین ایده ساخت موزه در ایران را مرتضی قلی هدایت – صنیع الدوله - مطرح کرد. او می خواست اداره عتیقات راه اندازی کند که نشد. اما در سال 1295 خورشیدی نخستین موزه ایران با نام موزه ملی یا موزه معارف در یکی از اتاق های بزرگ مدرسه دارالفنون برپا شد. این موزه شامل انواع ظرف های مفرغی، سفالی، شیشه ای، سکه، سلاح های قدیمی و ... بود.

چند سال بعد، در سال ۱۳۰۶ خورشیدی امتیاز بدون قید و شرط طرف باستان شناسان فرانسوی در ایران لغو شد. مقامات وقت ایرانی نیز تصمیم گرفته بودند تا موزه و کتابخانه ملی تاسیس کنند. به همین دلیل از طراح و معماری فرانسوی به نام آندره گدار خواستند تا موزه ملی ایران را طراحی کند. ساخت ساختمان موزه ملی در سال 1314 آغاز و دو سال بعد در سال 1316 خورشیدی پایان یافت.

ساخت موزه دوران اسلامی با انگیزه انجام فعالیت های گوناگون فرهنگی در سال ۱۳۲۳ خورشیدی در محوطه موزه ملی ایران آغاز و سرانجام در سال ۱۳۲۹ خورشیدی پایان یافت. البته مراحل تکمیلی آن به آینده موکول شد.

با در نظر گرفتن هنر و فلسفه اسلامی، ساخت دوباره موزه دوران اسلامی در سال ۱۳۷۰ خورشیدی با طرح چلیپای دوران ساسانی آغاز شد. در سال ۱۳۷۵خورشیدی نیز در مساحتی حدود دو هزار متر مربع در چهار طبقه گشایش یافت. دو طبقه از این ساختمان به نمایش آثار هنر اسلامی اختصاص دارد.

موزه ملی ایران میان سال های 3571 تا 1370 خورشیدی مورد مرمت قرار گرفت و سیستم گرمایشی و سیستم برقی موزه نوسازی شدند. ویترین‌های موزه تعویض شدند و واحدهایی به عنوان انبار و گنجینه در زیر موزه ساخته و اضافه شدند.